5. Imani

Katika msingi wa ufahamu wako kuna Imani. Imesemwa: «Kila mtu kwa kadiri ya imani yake». Lakini hii si ile imani tunayoizungumzia tunapofikiria dini au Mungu (na hivi, kwa hakika, ni vitu viwili tofauti). Yaani, tunapozungumzia imani isiyo na macho: eti tunalazimika kuamini kitu wakati hatuna maarifa, na tunapopata maarifa, hatuhitaji tena imani. La, tunazungumzia Imani yenyewe, kama mifumo ya imani, misimamo thabiti ya chini ya ufahamu inayotangulia maarifa yoyote. Kuhusu Imani inayoamua sheria kuu za uhalisia wetu. Na hapa ni muhimu kutambua kwamba sisi sote, labda bila kujitambua, tunaamini kitu fulani.

Kuna wanaoamini sayansi, kwamba mwanadamu ni mnyama aliyeendelea; wengine wanaamini mafundisho magumu ya kidini, «babu aliyeko juu ya wingu anayeongoza kila kitu»; wengine wanaamini nguvu za uchawi... Lakini watu wengi, bila kujitambua, wanaamini tu kwamba ulimwengu uko kama ulivyo, kama tunavyouona, tunavyouhisi, tunavyoupima, na kwamba upo bila kututegemea sisi, bila kujali kile tunachofikiri au tunachojua juu yake — upo tu. Na wakati hatutakuwepo tena, utaendelea kuwa vile vile, sisi tu ndio hatutakuwemo. Hii inaitwa «uhalisia usiopendelea upande». Lakini huu si ukweli wa jinsi mambo yalivyo, ni mfumo tu wa imani, msimamo thabiti uliopokelewa bila kujua utotoni na kukitwa na mazoea; watu wengi wanaamini tu huu «uhalisia usiopendelea upande», sawa kabisa na mtu anayeamini «babu aliyeko juu ya wingu». Lakini ukweli ni kwamba,

kanuni ya «kila mtu — kwa kadiri ya Imani yake» inafanya kazi katika kila hali: kile unachoamini, ndicho unachopata. Imani yoyote, kama ukweli wowote, inajithibitisha yenyewe kupitia mambo halisi ya uhalisia wa nje. Yoyote ile.

Katika ngazi ya msingi, uhalisia wetu ni kama supu ya kikwantumu, kama wanafizikia wanavyosema, yaani «mchanganyiko» wa uwezekano wote wa uhalisia, na ni muundo tu wa mtazamo wetu, jinsi tunavyoutazama ulimwengu wetu, kupitia lenzi gani (ya mifumo ya imani na misimamo) tunavyouona, ndio unaoamua chaguo lile maalum la uhalisia tunaloishi. Ndiyo, uwezekano huu una nafasi tofauti za kutokea. Lakini kama nadharia ya kikwantumu ya QBism inavyotuambia, «katika uhalisia wako, kile kinachotokea kwa uwezekano mkubwa zaidi ni kile unachokiamini (una uhakika nacho) kiasi cha kuwa tayari kuweka pesa rehani kwa ajili yake». Katika uhalisia wako hutokea kile unachokiamini, «kila mtu — kwa kadiri ya Imani yake», na ukweli pamoja na maarifa yanayoupanga ni matokeo tu yanayojitokeza kutoka katika supu ya kikwantumu ya uhalisia wa kimaada kulingana na muundo wa Imani yetu.

Kwa maneno mengine, Wewe utaendelea kutafuta na kupata uthibitisho bila kujua wa kile hasa unachokiamini. Swali, tena, ni kama Imani yako, misimamo yako, inakufanya uwe na furaha? Labda hapo mwanzo ulipokea imani zako bila kujua — kutoka kwa mama na baba, kutoka kwa walezi na walimu, kutoka katika mazingira yako yote, lakini sasa unaweza kufanya uchaguzi wa fahamu. Kutafakari kwa kina matunda ambayo

unapokea kutoka kwa imani na misimamo yako ya sasa na — sasa kwa fahamu kamili — kuchagua kile ambacho, kiuhalisia, unataka kuamini. Uchaguzi wa Imani unamaanisha uchaguzi wa uhalisia na sheria zinazouongoza.

Mwenye kuchagua kuamini katika «uhalisia usiopendelea upande» huangukia moja kwa moja chini ya sheria za uhalisia huo: uhaba wa rasilimali, ulazima wa kuzipigania, sheria za ushindani, ambapo juu ya maadili, utu, Upendo na haki kutakuwa daima na kusalimika. Mwenye nguvu ndiye anayesalimika. Lakini daima atatokea mtu mwenye nguvu zaidi, na mwenye vizuizi vichache zaidi vya kimaadili. Lakini hata yeye hatimaye atashindwa — na mpinzani mwenye nguvu zaidi — kifo kisichoepukika. Katika uhalisia huu kuna uhakika mmoja tu — uhakika wa kushindwa, uhakika wa kifo kama hitimisho la asili. Na wakati unapoendelea kuelekea mwisho huu uliopangwa tangu mwanzo, umehukumiwa kuteseka, kuogopa na kutokupenda. Au kuishi kwa «viondoa maumivu», ukijaribu kujiepusha kwa vyovyote na maumivu ya hofu na kuvunjika moyo — kwa chakula, ngono, burudani, michezo, michezo ya kubuni, mafunzo mbalimbali, semina, dawa za kulevya, pombe...

Na hii ni «kinadharia ya wazi». Kwani katika «uhalisia usiopendelea upande» kuna mambo mengi ya nje, yasiyokutegemea Wewe, kiasi kwamba mtu mwenye akili timamu, ikiwa anaamini katika «uhalisia wa kimaada uliopo bila kumtegemea yeye», analazimika tu kuhisi hofu na wasiwasi wa kudumu kutokana na kutoweza kuyadhibiti yote. Katika uhalisia kama huo, kwa asili yake, hofu inatawala. Lakini

mwanadamu hawezi kuishi katika hofu ya milele, hilo linapingana na asili yake Halisi. Ndiposa inabidi ajisahaulishe kwa njia mbalimbali…

Na wengi hukimbia kutoka katika hofu hii na mateso haya «kwa Mungu», kwa mungu ambaye, sawa kabisa na «uhalisia usiopendelea upande», yuko kando na Wewe — aina ya «babu aliyeko juu ya wingu anayeongoza kila kitu». Lakini hiyo ni kama «askari mbaya» na «askari mzuri». «Ni kile kile chenyewe kwa sura nyingine». Sasa itabidi umwogope yeye. Na daima kutafuta kile anachotaka kutoka kwako. Na hapa yanajitokeza mashirika mengi ya kiroho na viumbe vinavyotaka kulishwa na nguvu ya Imani ya watu. Kwa sababu Imani ni chanzo cha uzima, Imani ni njia ambayo kwayo nguvu hupitishwa kwa kile unachokiamini. Na iwe unaamini katika mungu, katika sayansi, au katika vita vya tatu vya dunia, au kwa rais atakayewaokoa wote, kimsingi haina tofauti. Wewe unatoa kwa hiari nguvu zako za uzima kwa kitu kilicho nje.

Hii haimaanishi kwamba Mungu hayupo. Mungu yupo. Mungu yupo kama Uwezo wa Juu Zaidi wa yote, wa viumbe vyote, wa kila kilichowahi kuwepo, kilichopo na kitakachokuwepo, na wakati huo huo kama Chanzo chake. Na katika nyakati zote kulikuwa na watu waliojitoa wakfu kutumikia Uwezo huu wa Juu Zaidi wa ubinadamu na Uzima kwa ujumla, wakifafanua Uwezo huu wa Juu Zaidi kama Upendo Usio na Masharti, Uzima wa Milele ulioshinda kifo, Akili Kuu, Hekima Kuu, Nguvu Kuu na Mapenzi Makuu, Sababu Kuu na Chanzo cha yote, na hatimaye, Uzuri Mkuu

wa Kuvutia katika maana pana zaidi. Watu kama hao, waliojitoa wakfu kutumikia Uwezo huu wa Juu Zaidi, waliitwa watakatifu. Na watu hawa walianzisha mawasiliano yao binafsi yasiyo na mipaka ya wakati wala dini na Uwezo huu wa Juu Zaidi, na kwa utumishi na Imani yao walitajirisha sifa zake zote au sifa maalum: wengine waliimarisha Nia (kwa kusimama miaka 40 katika maombi juu ya nguzo au jiwe), wengine — Nguvu ya kutawala maada kupitia Imani («Na ikiwa Imani yako itakuwa kama punje ya haradali, utauambia mlima huu ng'oka, nao utang'oka kwa neno lako»), wengine walipata Hekima Kuu, wakiimarisha Akili na kuiinua katika Roho, katika Roho kama kiwango cha Juu zaidi cha ufahamu. Wengine walitia nidhamu kwenye akili. Wengine walikuza Uhuru kutoka kwa hofu na vizuizi vya mwili, na utumwa wa kimwili. Wengine walikamilisha Mwili. Wengine walipanua wigo wa Nafsi. Wengine waliimarisha Nguvu. Wengine walitafuta na kupata Upendo.

Ndiyo, hii pia ni Imani. Lakini Imani hii, iliyowekwa wakfu kwa Yote, kwa Aliye Mmoja na asiyegawanyika, ambayo katika nyakati zote ilianzisha Mawasiliano yake Yaliyo Hai na Mungu Aliye Hai Asiye na Wakati, ikiweka mafanikio yake katika Hazina Moja ya Roho, Imani hii, Imani Iliyo Hai, imeumba Uwezo wetu wa Juu Zaidi, ambao siku moja kila anayetaka atapata kuufikia — na si kwa matendo yake mwenyewe tena, bali kwa Neema Kuu, iliyofumwa kutoka kwa Ushujaa wa Pamoja wa kujitolea wa watakatifu hawa, ambao katika historia yote ya wanadamu umejumuika kuwa Sura ya Mungu Mmoja na Upendo Wake kwetu, Neema Yake kama Baba-Mama Yetu Mmoja kwa Watoto Wake.

Na Imani hii, kwa sababu ya asili yake ya jumla, inaunda uhalisia wa pamoja wa Uwezo wa Juu Zaidi, uhalisia wa pamoja wa Peponi.

Kila mmoja wa watu hawa alitumia unyonge wake, mipaka yake kama sehemu ya kuanzia na akaongeza nguvu ya Imani na nguvu ya matamanio (na matamanio ni muhimu sana, kama tutakavyoona katika sura inayofuata), bila kugeuka mbali na udhaifu na hofu zake na bila kujaribu kujisahau katika «viondoa maumivu», kama watu wengine, bali akiwatazama machoni waziwazi na kila siku akifanya tendo kuu la kuvuka mipaka hii, akiweka wakfu matokeo ya tendo hili si kwa ajili yake binafsi, bali kwa Ubinadamu wote, kwa Uwezo Wake wa Juu Zaidi, kwa Yule tunayemwita Mungu Mmoja, Baba-Mama Mmoja, Roho Mmoja, akitambua kwamba sifa hizi zote za juu zitafikia kilele chake si sasa, si sekunde hii, bali katika siku zijazo («ulimwengu ujao»), katika Ufahamu Mpya wa hali ya juu, Ambao siku moja utajitambua Wenyewe kama Chanzo cha yote. Katika Ufahamu wa Muumba.

Na tazama, wakati huo ujao umefika. Siku Moja — ni Sasa.

Wewe utauliza, mbona haiwezekani kuamini tu ndani Yako Mwenyewe? Inawezekana. Lakini linganisha: imani ndani yako kama kiumbe kilichotengwa na Imani ndani Yako kama dhihirisho la kipekee la Mungu Mmoja, la Uzima Mmoja, lililodhihirisha Uwezo Wake wa Juu Zaidi na linaloendelea Kuupanua katika kila wakati kupitia dhihirisho Zake zote za kipekee,

ambapo kila mtoto wa Mungu, kila muumba wa uhalisia wake, anaendelea kila wakati kukuza vipaji na karama alizopokea kutoka kwa Roho-Baba-Mama Mmoja, na kutoa mchango wake wa kila siku katika kukuza Uwezo huu wa Juu Zaidi, na kwa malipo akijipatia Toleo Jipya la Uwezo Mmoja wa Juu Zaidi, uliolelewa na watoto wote na chembechembe zote za Mwili Mmoja katika kila wakati wa Sasa Moja.

Kubali kwamba, imani ndani yako kama mbeba ufahamu aliyetengwa, mwenye mipaka ya uzoefu wake, na Imani ndani Yako Mwenyewe kama dhihirisho la kipekee la Mungu Mmoja, Anayekusanya ndani Yake Uwezo Mmoja wa Juu Zaidi wa Ufahamu Mmoja Usio na Wakati, uliolelewa na Ubinadamu wote, — ni vitu viwili tofauti.

Basi, unawezaje kuamini ndani Yako Mwenyewe, ndani Yako Mwenyewe kama muumba wa uhalisia wako, wewe usiyetengwa na Yote, bali kama mungu na mtoto mpendwa, dhihirisho la kipekee la Mungu Mmoja katika umbo lako la kipekee la kibinadamu?

Kwani Imani imeunganishwa kwa ukaribu sana na matamanio. Tunaamini kile tunachotaka kuamini. Na kinyume chake: matamanio yetu yanaamuliwa na mifumo yetu ya imani. Hebu tuchunguze nguvu inayohuisha ya matamanio yako.