5. ایمان

د ستا د شعور په بنسټ کې باور پروت دی. ویل شوي دي: «هر چا ته د هغه د باور سره سم.» خو دا هغه باور نه دی چې موږ یې د دین یا خدای په هکله د فکر کولو پر مهال یادوو (او دا، په حقیقت کې، جلا شیان دي). یعنې کله چې موږ د پټو سترګو باور په اړه خبرې کوو: ګواکې کله چې پوهه نه لرو، اړ یو په یو څه باور وکړو، او کله چې پوهه ترلاسه کړو، نو نور باور ته اړتیا نه لرو. نه، موږ پخپله د باور په اړه غږېږو، د هغو عقایدو او تر شعور لاندې تلپاتې باورونو په توګه چې له هرې پوهې څخه وړاندې دي. د هغه باور په هکله چې زموږ د واقعیت بنسټیز قوانین ټاکي. او دلته مهمه دا ده چې درک کړو چې موږ ټول، که څه هم ښایي پخپله پرې پوه نه یو، په یو څه باور لرو.

ځینې په ساینس باور لري، په دې چې انسان یو پرمختللی حیوان دی؛ ځینې په مذهبي عقایدو باور لري، په هغه «بابا چې په ورېځ کې ناست دی او هر څه اداره کوي»؛ ځینې د جادویي اغېز په ځواک باور لري... خو ډېری خلک، پرته له دې چې پرې پوه شي، یوازې په دې باور لري چې نړۍ هماغسې ده لکه څنګه چې شتون لري، لکه څنګه چې موږ یې ګورو، احساسوو یې، او اندازه کوو یې، او دا چې دا زموږ څخه جلا شتون لري، پرته له دې چې موږ د هغې په اړه څه فکر کوو یا څه پرې پوهېږو – دا یوازې شتون لري. او کله چې موږ نه یو، دا به لا هم هماغسې وي، یوازې موږ به پکې نه یو. دې ته «عیني واقعیت» ویل کېږي. خو دا هغه څه نه دي چې په حقیقت کې شته، دا یوازې یو باور دی، یو ژور او بې‌شعوره باور چې په ماشومتوب کې ترلاسه شوی او د عادت له لارې ریښه کښلې ده؛ ډېری خلک په ساده ډول په دې «عیني واقعیت» باور لري، لکه څنګه چې ځینې په «ورېځ کې ناست بابا» باور لري. خو خبره دا ده،

چې د «هر چا ته د هغه د باور سره سم» قاعده په هر حالت کې کار کوي: ته چې په څه باور لرې، هماغه ترلاسه کوې. هر باور، لکه هر حقیقت، خپل ځان د بهرني واقعیت په حقایقو ثابتوي. هر یو یې.

په بنسټیزه کچه، زموږ واقعیت، لکه څنګه چې فزیکپوهان وایي، د کوانټم ښوروا ده، یعنې د واقعیت د ټولو ممکنه بڼو یوه «ګډوډي»، او یوازې زموږ د ادراک بڼه، هغه لاره چې موږ خپلې نړۍ ته ګورو، او د کومې سرچینې (باورونو او عقایدو) له لارې چې موږ یې درک کوو، د واقعیت هغه ځانګړې بڼه ټاکي چې موږ یې ژوند کوو. هو، دا بڼې د پېښېدو بېلابېل امکانات لري. خو لکه څنګه چې د QBism (کیوبیزم) کوانټمي مفکوره موږ ته وایي، «ستا په واقعیت کې د تر ټولو زیات احتمال سره هغه څه پېښېږي چې ته پرې دومره باور (باوري) لرې چې ان پیسې پرې شرط تړه کولی شې». ستا په واقعیت کې هغه څه پېښېږي چې ته پرې باور لرې، «هر چا ته د هغه د باور سره سم»، او حقایق او پوهه چې هغوی تنظیموي یوازې هغه پایلې دي چې زموږ د باور د بڼې له مخې د مادي واقعیت د کوانټم له ښوروا راپورته کېږي.

په بل عبارت، ته به تل په ناپوهۍ سره د هغو شیانو تصدیق لټوې او پیدا کوې چې ته پرې باور لرې. پوښتنه، بیا هم، یوازې دا ده چې ایا ستا باور او ستا عقاید، تا خوشحاله کوي؟ ښایي په پیل کې تا خپل باورونه په ناپوهۍ سره منلي وي – له مور او پلار، له روزونکو او ښوونکو، او له خپل ټول چاپېریال څخه، خو اوس ته کولی شې یو اګاهانه انتخاب وکړې. په ژوره او نقادانه توګه د هغو مېوو په اړه فکر وکړې چې

ته یې له خپلو اوسنیو باورونو او عقایدو څخه ترلاسه کوې، او – اوس په پوره هوښیارۍ سره – هغه څه وټاکې چې ته، په حقیقت کې، غواړې پرې باور ولرې. د باور غوره کول د واقعیت او د هغو قوانینو غوره کول دي چې پر بنسټ یې دا واقعیت کار کوي.

هغه څوک چې په «عیني واقعیت» باور غوره کوي، په خپله د دغه واقعیت د قوانینو تر اغېز لاندې راځي: د سرچینو کمښت، د هغوی لپاره د مبارزې اړتیا، او د سیالۍ قوانین چې پکې بقا تل تر اخلاقو، انسانیت، مینې او عدالت لوړه وي. تر ټولو پیاوړی ژوندی پاتې کېږي. خو تل به یو بل لا پیاوړی پیدا شي، چې اخلاقي او انساني محدودیتونه یې لږ وي. خو هغه به هم په پای کې وبایلي – تر ټولو قوي دښمن ته – چې حتمي مرګ دی. په دې واقعیت کې یوازې یو تضمین شتون لري – د ماتې تضمین، د طبیعي پایلې په توګه د مرګ تضمین. او تر څو چې ته په پرله پسې توګه د دې مخکې ټاکل شوې پایلې پر لور روان یې، ته محکوم یې چې وځورېږې، وېرې ولرې او مینه ونه کړې. یا په «درد وژونکو» ژوند تېر کړې، هڅه وکړې چې لږ تر لږه خپل ځان د وېرو او نهیلیو له درده په یو څه بوخت وساتې – په خوړو، جنسي غریزه، تفریح، سپورت، مصنوعي لوبو، بېلابېلو کورسونو، روزنو، مخدره توکو، او شرابو...

او دا «عیني» دی. ځکه چې په «عیني واقعیت» کې دومره ډېر بهرني او له تا څخه خپلواک عوامل شتون لري، چې یو هوښیار انسان، که په «عیني، له ده څخه جلا شتون لرونکي مادي واقعیت» باور ولري، نو اړ دی چې د هغوی ټولو د نه کنټرولولو له امله دوامداره وېره او اندېښنه تجربه کړي. په داسې واقعیت کې، د تعریف له مخې، وېره واکمنه ده. خو

انسان نشي کولی په تلپاتې وېره کې ژوند وکړي، دا د هغه له اصلي فطرت سره په ټکر کې ده. نو ځکه اړ دی چې خپل ځان په یو څه بوخت وساتي...

او ډېری خلک له دې وېرې او دردونو څخه «د خدای پر لور» تښتي، د داسې یو خدای پر لور چې کټ مټ د «عیني واقعیت» په څېر له تا جلا شتون لري – لکه «هغه بابا چې په ورېځ کې دی او د هر څه واک ورسره دی». خو دا د «بد پولیس» او «ښه پولیس» په څېر ده. «هغه خټه، هغه پټه ده». اوس ته باید له هغه څخه وېرېږې. او تل معلومه کړې چې هغه له تا څخه څه غواړي. او دلته بېلابېل مذهبي ایګریګورونه او موجودات راڅرګندېږي، چې غواړي د خلکو د باور له انرژۍ تغذیه شي. ځکه چې باور د ژوند سرچینه ده، باور هغه لار ده چې انرژي پرې هغه څه ته لېږدول کېږي چې ته پرې باور لرې. او که ته په خدای باور لرې، په ساینس، یا په درېیمه نړیواله جګړه، یا په هغه ولسمشر چې هر څوک به وژغوري، په حقیقت کې هیڅ توپیر نه لري. ته په خپله خوښه خپله د ژوند انرژي بهرني یو شي ته سپارې.

دا په دې مانا نه ده چې خدای نشته. خدای شته. خدای د هر څه د لوړ بالقوه توان په توګه شتون لري، د ټول هستۍ، د هر هغه څه چې کله وو، شته او وي به، او په ورته وخت کې د هغې د سرچینې په توګه. او په ټولو وختونو کې داسې خلک وو چې خپل ځانونه یې د بشریت او په ټوله کې د ژوند د دغه لوړ ظرفیت خدمت ته وقف کړي وو، او دا لوړ ظرفیت یې د بې‌شرطه مینې، تلپاتې ژوند چې پر مرګ بریالی شوی، لوړ عقل، لوړ حکمت، لوړ ځواک او لوړې ارادې، د هر څه د لوړ لامل او سرچینې، او په پای کې، د خورا لوړې

جاذبې په توګه په خورا پراخه مانا تعریف کړی دی. داسې خلک، چې ځانونه یې د دې لوړ ظرفیت خدمت ته وقف کړي وو، سپېڅلي بلل کېدل. او دغو خلکو د دې لوړ ظرفیت سره خپله له زمان او مذهب څخه پورته اړیکه ټینګه کړه، او په خپل خدمت او باور سره یې د هغه ټول یا کوم ځانګړی صفت بډایه کړ: ځینو خپله اراده پیاوړې کړه (د ۴۰ کلونو لپاره په ستنه یا ډبره باندې په دعا ولاړ)، ځینو – د باور له لارې د مادې د تسخیر ځواک ترلاسه کړ («او که ستا باور د شړشمو د دانې په اندازه وي، ته به دې غره ته ووایې چې بېځایه شه، او دا به ستا په خبره بېځایه شي»)، ځینو حکمت ترلاسه کړ، عقل یې پیاوړی کړ او روح ته یې ورساوه، روح ته د شعور د لوړې بڼې په توګه. ځینو ذهن منظم کړ. ځینو له وېرو او د بدن له محدودیتونو او جسمي تړاوونو څخه ازادي رامنځته کړه. ځینو خپل بدن بشپړ کړ. ځینو د روح لمنه پراخه کړه. ځینو خپله انرژي زیاته کړه. ځینو مینه ترلاسه کړه.

هو، دا هم باور دی. خو دا باور چې بشپړ، یوازیني او نه وېشل کېدونکي وجود ته وقف شوی، چې په هر وخت کې یې د ژوندي او تلپاتې خدای سره خپل ژوندی تماس ټینګاوه، او خپلې لاسته راوړنې یې د روح په واحدې خزانې کې اېښودلې، دغه باور، ژوندي باور، زموږ او ستاسو هغه لوړ ظرفیت رامنځته کړ، چې یوه ورځ به هر غوښتونکی ورته لاسرسی ومومي – او نور نه د خپلو وړتیاوو له مخې، بلکې د هغه لوړ رحمت له مخې چې د بشریت په ټول تاریخ کې د دغو سپېڅلو خلکو له بې‌غرضه ټولیزې سرښندنې څخه اوبدل شوی او د یو واحد خدای په بڼه او له موږ سره د هغه په مینه، او خپلو ماشومانو ته زموږ د واحد پلار-مور په توګه د هغه په رحمت بدل شوی دی.

او دا باور، د خپلې ټولشمولۍ له امله، د لوړ ظرفیت یو ټولیز واقعیت رامنځته کوي، د جنت ټولیز واقعیت.

د دغو خلکو هر یو خپلې کمزورۍ او محدودیتونه د پیل د تختې په توګه وکارول او د باور او غوښتنې ځواک یې زیات کړ (او غوښتنې – خورا مهمې دي، لکه څنګه چې موږ به یې په راتلونکي څپرکي کې وګورو)، پرته له دې چې له خپلې بې‌وسۍ او وېرو څخه مخ واړوي او د نورو خلکو په څېر په «درد وژونکو» کې د هېرېدو هڅه وکړي، بلکې په مستقیمه توګه یې د هغوی سترګو ته وکتل او هره ورځ یې له دې پولو د وتلو اتلولي ترسره کړه، او د دې اتلولۍ پایلې یې نه یوازې خپل ځان ته، بلکې ټول بشریت، د هغه لوړ ظرفیت، او هغه څه ته چې موږ یې واحد خدای، واحد پلار-مور، واحد روح بولو، وقف کړې، په دې پوهېدل چې دا ټول عالي صفتونه به اوس، په همدې ثانیه کې، نه، بلکې په راتلونکي کې («په راتلونکې زمانه کې»)، په یو نوي کیفي شعور کې خپلې پرېکنده کچې ته ورسېږي، چې یوه ورځ به خپل ځان د هر څه لامل وپېژني. د خالق په شعور کې.

او وګوره، دا راتلونکی راورسېد. یوه ورځ – یعنې اوس.

ته به وپوښتې، ولې انسان نشي کولی یوازې په خپل ځان باور وکړي؟ کولی شي. خو پرتله کړه: په ځان د یو جلا موجود په توګه باور، او په ځان د واحد خدای، د واحد ژوند د یوې ځانګړې څرګندونې په توګه باور، چې خپل لوړ ظرفیت یې مجسم کړی او په هره شېبه کې یې د خپلو ټولو بې‌ساري څرګندونو له لارې پراخوي،

چې له هغو څخه د خدای هر ماشوم، د خپل واقعیت هر جوړونکی، په هره شېبه کې هغو استعدادونو او ډالیو ته پرمختګ ورکوي چې له واحد روح-پلار-مور څخه یې ترلاسه کړي دي، او د دغه لوړ ظرفیت په زیاتوالي کې خپله ورځنۍ برخه اخلي، او په بدل کې د ځان لپاره د واحد لوړ ظرفیت تازه شوې بڼه ترلاسه کوي، چې د واحد بدن د ټولو ماشومانو او ذرو لخوا د واحد اوس په هره شېبه کې روزل شوې ده.

ومنه، په ځان د شعور د یو جلا لېږدونکي په توګه باور، چې د خپلو تجربو لخوا محدود دی، او په خپل ځان د واحد خدای د یوې ځانګړې څرګندونې په توګه باور، چې د ټول بشریت لخوا روزل شوی د واحد تلپاتې شعور واحد لوړ ظرفیت په خپل ځان کې راټولوي – دا دواړه جلا شیان دي.

نو، څنګه په خپل ځان باور وکړو، په خپل ځان د خپل واقعیت د جوړونکي په توګه، د داسې یو ځان په توګه چې له ټول څخه جلا نه دی، بلکې د خدای او ګران ماشوم، یوه بې‌سارې څرګندونه، د واحد خدای په ستا په بې‌سارې انساني بڼه کې؟

ځکه باور له غوښتنو سره ډېر نږدې تړاو لري. موږ په هغه څه باور لرو چې موږ یې غواړو پرې باور ولرو. او برعکس: زموږ غوښتنې زموږ د باورونو له مخې ټاکل کېږي. راځه چې ستا د غوښتنو د ژوندي کوونکي ځواک په هکله وپوهېږو.