7. Tuyg'ular

Oddiy ong nuqtayi nazaridan, bizga tuyuladiki, bizning tuyg‘ularimiz (his-tuyg‘ular, emotsiyalar va ruhiy kechinmalar) tashqi sharoitlarga bog‘liq: xavfdan qo‘rquv tug‘iladi, qo‘pol so‘zdan – xafagarchilik, qilingan xatodan – aybdorlik, sevikli inson bilan uchrashuvdan – sevgi, bolalarning «yomon xulqi»dan – g‘ashlik va hokazo.

Ammo Yaratuvchi Ongi nuqtayi nazaridan barchasi aksincha – bizning ongimizda u yoki bu tuyg‘ularni, emotsiyalarni ishga tushiruvchi ongsiz (anglanilmagan, avtomatik ravishda yoqiladigan) dasturlar allaqachon mavjud. Ularni his qilish andozalari deb atash mumkin. Va aynan his qilish andozalari «kvant sho‘rvasi»dan tegishli sharoitlarni vujudga keltiradi (bizning voqeligimizga tortib oladi): qo‘rquv xavf va tahdidlarni tug‘diradi, xafagarchilik – ranjituvchini, aybdorlik – xatolarni, uyat – Sening arzimasliging isbotlarini, g‘azablanish kimga g‘azab sochishni topadi, nafrat esa o‘ziga dushman topadi va hokazo.

Tuyg‘ular birlamchi, tashqi sharoitlar esa ikkilamchidir. O‘z tuyg‘ularingni o‘zgartir va Sen o‘z voqeligingni o‘zgartirasan.

Bu mexanizm bizning e’tiqodlarimizning gavdalanish mexanizmi va istaklar fizikasi bilan juda chambarchas bog‘liqdir. Bir xil e’tiqodlar ma’lum his qilish andozalarini tug‘dirsa, boshqa e’tiqodlar – boshqalarini. Yuqorida aytib o‘tganimizdek,

bizdan mustaqil ravishda mavjud bo‘lgan obyektiv voqelikka bo‘lgan Ishonch ko‘plab qo‘rquvlarni boshdan kechirish bilan bog‘liqdir: o‘limdan qo‘rqish, hayotdan qo‘rqish, qoralanishdan qo‘rqish, xato qilishdan qo‘rqish, mojarodan qo‘rqish, pulsiz qolishdan qo‘rqish, kasal bo‘lishdan qo‘rqish, jismoniy va hissiy og‘riqdan qo‘rqish, ertangi kundan qo‘rqish, o‘zgarishlardan qo‘rqish, bolalar uchun, ularning kelajagi uchun qo‘rqish, yangi boshlanishlardan qo‘rqish, qo‘rquvning o‘zidan qo‘rqish…

Natijada bizning barcha istaklarimiz O‘zimizni va yaqinlarimizni xavfsiz qilish, har xil qo‘rquv va tahdidlardan himoyalash istagi atrofida jamlanadi, bu esa «obyektiv voqelik» sharoitida, ta’rifiga ko‘ra, imkonsizdir. Va biz qanchalik ko‘p himoyalanishga urinsak (ko‘proq pul topish, boshqa odamlar ustidan ko‘proq nazorat va hokimiyatga ega bo‘lish va hokazo), xavotirlanish uchun sabablarimiz shunchalik ko‘payadi, tahdidlar ko‘lami esa, aksincha, ortib boradi. «Qanchalik baland uchsang – yiqilish shunchalik og‘riqli bo‘ladi».

O‘zimiz, o‘z ongimiz bilan o‘z voqeligimizni yaratishimizga bo‘lgan Ishonch esa bizni ruhlantiradi, bizga ilhom va ijod, O‘zimizga bo‘lgan qiziqish uchun keng imkoniyatlar ochadi, O‘zimizdagi Sababni izlash va tadqiq qilish ishtiyoqini, o‘z-o‘zini anglashni faollashtiradi, aql e’tiborimiz markazini «tashqi» fikrlashdan, tashqi hodisalarni tahlil qilishdan ichki holatlarni kuzatish va o‘z-o‘zini mulohaza qilishga ko‘chirgan holda, aynan biz his qilishni xohlagan tuyg‘ularni yoqishni o‘rganish imkonini beradi. Barcha jihatdan yaratuvchi ekanligimizga bo‘lgan Ishonch bizni o‘zimizni boshqarishni o‘rganishga undaydi, tashqi

ta’sirlarga javob qaytarish dasturlarini asta-sekin zaiflashtiradi (so‘ngra butunlay o‘chiradi) va aksincha, o‘z holatimizni ongli ravishda yaratish ko‘nikmalarini – Haqiqatning tirik so‘zi bilan, ibodatda, meditatsiyada, aql intizomida, o‘z tuyg‘ularini ongli kuzatish va o‘zgartirishda, to Shartsiz Sevgi va Uning barcha jilolarini boshdan kechirishgacha: nozik ruhiy titroqdan to Ilohiy Inoyat va borliq bilan Birlikkacha bo‘lgan ko‘nikmalarni baxsh etadi.

Yaratuvchi Ongi bizga ijodiy o‘zini namoyon qilishning shunday erkinligini beradi va o‘z holatimizni ongli boshqarish orqali Oliy Rohatning shunday istiqbollarini ochadiki, istaklarimiz bizni faqat shu bilan shug‘ullanishga «musobaqalashib» undaydi: o‘z ijodiy imkoniyatlarimizni, iste’dodlarimizni tobora chuqurroq va kengroq ochish, O‘zimizni anglash, ongli yaratishning yangidan-yangi vositalarini o‘zlashtirish va ong bilan ishlash asboblari xazinasini kengaytirish, butun boshli Ong Texnologiyalari daraxtiga, mohiyatan Hayot Daraxtiga aylanib borish, uning eng shirin mevasi esa Sevgi Texnologiyasi bo‘ladi. Nega Texnologiya? Chunki endi biz o‘z ongimizni boshqargan holda Sevgini ongli ravishda ishga tushirishimiz, yaratishimiz mumkin. Asosiy qadamlar borki, ularni bajarish orqali kafolatlangan natijaga erishamiz. Agar bu texnologiya bo‘lmasa, unda nima?

Ha, bu texnologiya, Sevgi Texnologiyasi, avvalambor bizdan tubdan yangi bo‘lgan ko‘plab ko‘nikmalarni, «Yaratuvchi ongi mayda motorikasi»ni o‘zlashtirishni talab qiladi – e’tibor markazini tuyg‘ularga qaratib, aqlini tartibga solish, o‘z energetik

holatini boshqarishni o‘rganish, yo‘qotishlarni to‘sib, hayotiy energiya oqimini oshirish, ong gigiyenasiga rioya qilish, har qanday vaziyat va sharoitda Yaratuvchi Mas’uliyatini qayta-qayta O‘ziga qaytargan holda, sodir bo‘layotgan barcha narsaning mukammalligiga bo‘lgan Ishonchni ongli ravishda tanlash, o‘z Menining Oliy, zamondan tashqari qirralari bilan (O‘ta Ong, Yagona Jon, Yagona Ruh, Ota-Ona Xudo, Masih Ongi, ajdod-xudolar va murabbiy-xudolar, o‘z Oliy Meni bilan) barqaror ichki muloqot o‘rnatish, sodir bo‘layotgan barcha narsaning Sababini faqat O‘zida izlash va topish, majburiyatlar emas, balki rohatlanish kompasiga tayanib, har kuni o‘z iste’dodlarini rivojlantirish, – xullas, qo‘rquv va burch tuyg‘usidan emas («va bizga qarzlarimizni kechir, biz ham qarzdorlarimizga kechirganimizdek»), balki Quvonch bilan yashashni o‘rganish va o‘z ichki kuchi va samaradorligi jihatidan juda muhim va qudratli, ammo ichki his-tuyg‘uda juda yengil, – bir so‘z bilan aytganda, ajoyib va mukammal – ong ko‘nikmalarini egallashni talab qiladi, – shuning uchun bularning barchasi ma’lum vaqt oladi, shunday ekan, bu yo‘lda O‘zingga nisbatan haddan tashqari qattiqqo‘l va talabchan bo‘lma, zero yakunda bularning barchasi bizning ilohiy-insoniy tabiatimizga xos bo‘lgan Oliy voqeliklarga va Oliy Rohatga – Mutloq Shartsiz Abadiy Sevgiga yetishish bilan o‘zini to‘la oqlaydi.

Bu Texnologiyada, Sevgi Texnologiyasida eng muhimi shundaki, biz har qanday do‘zax o‘rtasida Sevgini, amalda Tirik Jannatni yarata olamiz va har qanday og‘riq, azob-uqubat va kechinmalarni ularning eng yuksak salohiyatiga – yangidan-yangi

iste’dodlarimiz qirralariga va Ilohiy Sevgining cheksiz Kamalagi jilolariga ko‘tara olamiz.

Bunga faqat xudolar qodirdir. Va Sen bilan biz buni o‘rganamiz, Mening sevikli do‘stim.

Bu Sening tabiatingda bor. Shunchaki buni qattiq xohlash va talab qilish kerak. O‘z yo‘lingni talab qil. Ruh erkinligiga erishish, Ichki haqiqatni kashf etish va Mutloq Shartsiz Abadiy Sevgi ko‘nikmalarini egallash uchun o‘z Ilohiy irodangni e’lon qil!

Shunday qilib, tuyg‘ular birlamchi, tashqi sharoitlar esa ikkilamchidir, tashqi voqealar oqimi esa – biz o‘rgangan his qilish andozalari namoyon bo‘ladigan shunchaki manzaralardir. Ilgarigi tuyg‘ular doirasiga (g‘azab, xafagarchilik, aybdorlik, qo‘rquv, uyat va h.k.) nisbatan bu his qilish andozalari ko‘pincha hissiy zaryadlar deb ataladi. Ushbu ichki hissiy zaryadlar insonda juda erta, bolalik va o‘smirlik yoshida – boshdan kechirilgan hissiy jarohatlar natijasida shakllanadi va keyingi hayotda davriy ravishda takrorlanib, bizda yana va yana o‘sha emotsiyalarni uyg‘otadi, ammo ehtimol yangi insonlar bilan va yangi hayotiy sharoitlarda. Manzaralar o‘zgaradi, kechinmalarning mohiyati esa o‘zgarishsiz qoladi – toki inson sodir bo‘layotgan barcha narsaning sababini O‘zida va faqat O‘zida izlashni va tan olishni boshlamaguncha –

o‘z-o‘zini tahlil qilish, o‘zini anglash bilan shug‘ullanmaguncha, ushbu «zaryadlar»ni topib, ularni «zararsizlantirmaguncha».

Va o‘sha latifada aytilganidek, «psixoterapiyaga besh yil ketadi». Ammo Xudo bilan, ongimiz Me’mori bilan bu yo‘l, shifo yo‘li, sanoqli daqiqalarni, hatto lahzalarni oladi. Ongimizning aynan mana shu shifosi, qayta o‘zgarishi, transformatsiyasi uchun bizga Xudo kerak. Salbiy oqibatlarni tinimsiz bartaraf etish uchun emas, balki sababning o‘zini yo‘qotish uchun. Bizning ibodatimiz, eng avvalo, shunga qaratilgan bo‘lishi lozim:

«Yo Rabbiy, Otamiz, bizga har narsada va doimo, barcha hayotiy sharoitlarda sababni O‘zimizda va faqat O‘zimizda izlashni – topgach esa, tuzatishni o‘rgat», –

deya uqtiradi bizga Muqaddas Troitsa Sergiy-Radonej Lavrasi arximandriti, ota Kirill (Pavlov), zamonaviy avliyo va mo‘jizakor. Va bu «tuzatish»ning ma’nosi O‘zini qayta o‘zgartirishda emas, balki O‘zidagi Sababni qabul qilib, o‘z ijodlari uchun Yaratuvchi Mas’uliyatini o‘z zimmasiga olib, o‘zini boshqara olishda, hokimiyatni O‘ziga qaytarishda va uni o‘z Ishonchi bilan hech qachon tashqi obyektlarga, tashqi sabablarga, tashqi manzaralarga – xoh odamlar bo‘lsin, xoh «obyektiv sharoitlar» – topshirmaslikdadir.

Xushxabar – va ushbu ichki ishning ilhomlantiruvchi qismi – shundaki, yakunda biz

butun tajribamiz mukammal ekanini, va hatto u yoki bu hissiy zaryadlar shakllangan o‘sha birlamchi «bolalik hissiy jarohatlari» yoki psixologlar aytganidek «ildiz epizodlar» bizning xohishimiz bilan u yerga joylashtirilganini, ruhning kamoloti va donolikka erishishi uchun zarur bo‘lgan tajriba sifatida Oliy qirralarimiz, Ilohiy mohiyatimiz tomonidan oldindan «rejalashtirilganini» anglab yetamiz. Psixologlar tez-tez gapiradigan bu barcha «bolalikdagi mehr yetishmasligi» mohirona sahnalashtirilgan edi, toki salbiy tajribaning son-sanoqsiz takrorlanishlaridan o‘tib, hech qanday tashqi yechim topolmay, biz ichimizga yuzlanaylik va Sevgini o‘zimiz hosil qilishni, Uni yaratishni o‘rganaylik, xuddi biz kabi qashshoq bo‘lgan boshqalardan – ota-onalar, juftlar, turmush o‘rtoqlar, do‘stlardan qo‘l cho‘zib mehr tilanib yurmaylik…

Aynan ojizlik, qo‘rquvlar, aybdorlik, bo‘linganlik, azob-uqubat va kurashni his-tuyg‘u orqali boshdan kechirish tajribamizdan – ruhiy qashshoqligimiz, o‘z nomukammalligimizdan uyalish, har xil illatlar va qaramliklarga qul bo‘lish tajribamizdan – ruhni mustahkamlash istaklari tug‘iladi: Oliy Kuch, Oliy Erkinlik, Oliy Iroda, Oliy Aql-idrok, Oliy Qo‘rqmaslik, Oliy Rohat, Birlik, Butunlik, Hamjihatlik va Sevgiga erishish istaklari – taraqqiyotimizning Eng Yuksak Salohiyati sifatida Xudoga nisbat beradigan barcha xislatlarimiz tug‘iladi. Va endi bilganimizdek, barcha istaklar allaqachon ijobat bo‘lgan, gap faqat bu istaklar bizda tug‘ilishi va mustahkamlanishida edi. Shuning uchun

barcha bolalik jarohatlarimizga va hayot yo‘limizda duch kelgan barcha qiyinchiliklarimizga buning uchun tashakkur. Va aynan bizning yorqin hissiy tajribamiz, ayniqsa salbiysi, ushbu istaklarning kuchayishiga xizmat qildi. Shuning uchun bizni ichkariga qayrilishga, Sababni O‘zimizda izlash va topishga (aniqrog‘i, o‘z Ishonchimiz bilan yaratishga) majbur qilgan barcha «salbiy» tuyg‘ularimizga ham tashakkur. O‘zimizdagi Yaratuvchiga. O‘zimizdagi Xudoga.

«Ruhan qashshoq bo‘lganlar baxtiyordir, chunki Osmon Shohligi ularnikidir», – deydi Masih Tog‘dagi va’zida.

Ruhning qashshoqligi biz tomonimizdan anglangach, bizda tegishli istaklarni, «aksicha bo‘lgan» istaklarni tug‘diradi. Boshqa tomondan, istaklar allaqachon ijobat bo‘lgan. Faqat natijani talab qilish va uni to‘liq qabul qilish, o‘z Eng Yuksak Salohiyatini nomi bilan atab qabul qilish qoldi. Va mana shu yerda biz ongimiz cho‘qqisiga, «tomimizga» o‘tamiz. Aytgancha, o‘z Ishonchini ongli tanlash, o‘z istaklarini tan olish va uyg‘unlashtirish hamda his qilish andozalarini qayta yozish bo‘yicha bunday fundamental tayyorgarliksiz, umuman olganda, har birimiz (o‘z ongi bilan) o‘z voqeligini o‘zi yaratishi faktini tan olmasdan, agar ongimiz binosining poydevori yetarlicha mustahkam bo‘lmasa – atrofdagi voqelikning zamonaviy beqarorligi sharoitida – osonlikcha «qo‘zg‘alib ketishi» mumkin. Poydevor bor, devorlar tiklandi, tomga o‘tamiz…