7. Hisia

Kutokana na mtazamo wa ufahamu wa kawaida, inaonekana kwetu kwamba hisia zetu (mihemko, hisia za moyoni na maumivu ya ndani) hutegemea mazingira ya nje: kutokana na hatari hofu huzaliwa, kutokana na neno kali – kero, kutokana na kosa lililofanywa – hatia, kutokana na kukutana na mpendwa – upendo, kutokana na «tabia mbaya» ya watoto – kuudhika, na kadhalika.

Lakini kwa mtazamo wa Ufahamu wa Muumba, kila kitu kiko kinyume – ndani ya fahamu zetu tayari mna programu za chini ya ufahamu (zisizoonekana, zinazojiwasha zenyewe) za kuchochea hisia fulani. Zinaweza kuitwa ruwaza za kuhisi. Na hasa ruwaza hizi za hisia ndizo zinazozalisha kutoka katika «mchuzi wa kwanta» (zikivuta katika uhalisia wetu) mazingira yanayolingana nazo: hofu huzaa hatari na vitisho, kero huzaa mkosefu, hatia huzaa makosa, aibu huzaa ushahidi wa unyonge wako, hasira itapata wa kumkasirikia, chuki itajipatia adui, na kadhalika.

Hisia ni za kwanza, na mazingira ya nje ni ya pili. Badilisha hisia zako, na Wewe utabadilisha uhalisia wako.

Utaratibu huu unafungamana kwa ukaribu sana na utaratibu wa kudhihirisha imani zetu na fizikia ya matamanio. Imani fulani huzaa ruwaza fulani za hisia, na imani nyingine huzaa nyingine. Kama tulivyokwisha sema, imani katika

uhalisia wa kidhahiri, uliopo bila kututegemea, huambatana na kupitia hofu nyingi: hofu ya kifo, hofu ya maisha, hofu ya kuhukumiwa, hofu ya kukosea, hofu ya migogoro, hofu ya kubaki bila fedha, hofu ya kuugua, hofu ya maumivu ya kimwili na kihisia, hofu ya kesho, hofu ya mabadiliko, hofu kwa ajili ya watoto na mustakabali wao, hofu ya mwanzo mpya, hofu ya hofu yenyewe…

Kutokana na hayo, matamanio yetu yote yanajikita katika hamu ya kujilinda sisi wenyewe na wapendwa wetu, kuwakinga dhidi ya kila aina ya hofu na vitisho, jambo ambalo chini ya mazingira ya «uhalisia wa kidhahiri», kimsingi, haliwezekani. Na kadiri tunavyojaribu kujilinda zaidi (kuchuma fedha zaidi, kupata udhibiti zaidi, mamlaka juu ya watu wengine, n.k.), ndivyo tunavyozidi kupata sababu za kuhangaika, na ukubwa wa vitisho, kinyume chake, huongezeka. «Kadiri unavyopaa juu zaidi – ndivyo maumivu ya kuanguka yanavyozidi».

Hata hivyo, Imani kwamba sisi wenyewe, kupitia ufahamu wetu, tunaunda uhalisia wetu, inatupa moyo, inatufungulia fursa pana za uvuvio na uumbaji, upendeleo kwa Nafsi yetu, ikiamsha shauku ya kutafuta na kuchunguza Sababu ndani yetu, kujitambua, na inatupa uwezo wa kujifunza kuwasha hisia zilezile tunazotaka kupata, tukihamisha mwelekeo wa fikra zetu kutoka katika mawazo ya «nje» na uchambuzi wa matukio ya nje, kuelekea katika uangalizi wa hali za ndani na tafakuri ya kibinafsi. Imani kwamba sisi ni waumbaji katika nyanja zote inatuchochea kujifunza kujitawala, tukiidhoofisha polepole (na kisha kuizima kabisa) programu ya kuitikia vichocheo vya nje,

na badala yake, tukipata stadi za uumbaji wa makusudi wa hali yetu – kwa neno hai la Ukweli, katika sala, tafakuri ya ndani, nidhamu ya akili, uangalizi wa makusudi na mageuzi ya hisia zetu, hadi kuishi katika Upendo Usio na Masharti na rangi Zake zote: kuanzia msisimko mwanana wa nafsi hadi Neema ya Kimungu na Umoja na kila kilichopo.

Ufahamu wa Muumba unatupa uhuru mkubwa wa kujieleza kiubunifu na unatufungulia matarajio ya Furaha Kuu kupitia udhibiti wa makusudi wa hali yetu, hivi kwamba matamanio yetu yanakimbizana yakituhimiza kujihusisha na hili pekee: kufungua kwa kina zaidi na kwa upana uwezo wetu wa ubunifu, vipaji vyetu, kujitambua Nafsi yetu, kujifunza zana mpya na mpya za uumbaji wa makusudi na kupanua safu ya zana za kufanya kazi na ufahamu, zikikua hadi kuwa mti mzima wa Teknolojia za Ufahamu, ambao kimsingi ni Mti wa Uzima, ambapo tunda lake tamu zaidi huwa Teknolojia ya Upendo. Kwa nini Teknolojia? Kwa sababu sasa tunaweza kuamsha na kuumba Upendo kwa makusudi, tukiongoza ufahamu wetu. Kuna hatua muhimu ambazo tukizifuata, tunapata matokeo ya hakika. Hii ni nini, kama si teknolojia?

Ndiyo, teknolojia hii, Teknolojia ya Upendo, inadai kutoka kwetu kwanza kumudu stadi nyingi mpya za kimsingi, «ujuzi mwororo wa ufahamu wa Muumba» – kuitia akili yetu nidhamu, tukihamisha mwelekeo wa umakini kuelekea hisia, kujifunza kudhibiti hali yetu ya nguvu za kiroho,

kuziba uvujaji na kuongeza mtiririko wa nishati ya uzima, kudumisha usafi wa ufahamu, kuchagua kwa makusudi imani katika ukamilifu wa kila kinachotokea, mara kwa mara ukijirudishia Wajibu wa Muumba katika hali na mazingira yoyote, kupata mazungumzo imara ya ndani na sehemu za Juu zisizo na wakati za Nafsi yako (Ufahamu Mkuu, Nafsi Moja, Roho Moja, Mungu Baba-Mama, Ufahamu wa Kristo, miungu ya mababu na miungu waelekezi, pamoja na Nafsi Yako Kuu), kutafuta na kupata Sababu ya yote yanayotokea ndani yako pekee, kukuza vipaji vyako kila siku ukiongozwa na dira ya furaha badala ya wajibu – kwa kifupi, kujifunza kuishi kwa Furaha, si kwa hofu na hisia ya deni («utusamehe deni zetu, kama sisi nasi tunavyowasamehe wadeni wetu») na stadi nyingine nyingi zenye nguvu na umuhimu kwa uwezo wake wa ndani na ufanisi, lakini zilizo nyepesi sana katika hisia ya ndani – kwa jumla, stadi kuu na bora za ufahamu – kwa hiyo yote haya yatachukua muda, hivyo usiwe mkali sana na mwenye kudai mengi kutoka kwako mwenyewe katika njia hii, kwani mwishowe yote haya yanathibitishwa na ufikiaji wa Hali Kuu za uhalisia na Furaha Kuu iliyo asili ya uungu-utu wetu – Upendo Kamili Usio na Masharti wa Milele.

Na jambo kuu zaidi katika Teknolojia hii, Teknolojia ya Upendo, ni kwamba tunaweza kuumba Upendo, kiuhalisia Pepo Hai, katikati ya jehanamu yoyote, na kuinua maumivu yoyote, mateso na mahangaiko kuelekea katika upeo wao wa juu kabisa – pande mpya na mpya

za vipaji vyetu na rangi za Upinde wa Mvua usio na kikomo wa Upendo wa Kimungu.

Ni miungu pekee inayoweza kufanya hivyo. Na Mimi na Wewe tutajifunza haya, Rafiki Yangu mpendwa.

Hii imo katika asili yako. Unahitaji tu kuitamani kwa dhati na kuidai. Kudai njia yako. Tangaza mapenzi yako ya Kimungu kupata uhuru wa Roho, kufunua Ukweli wa Ndani na kumudu stadi za Upendo Kamili Usio na Masharti wa Milele!

Kwa hivyo, hisia ni za kwanza, na mazingira ya nje ni ya pili; mtiririko wa matukio ya nje ni mapambo tu ambamo ruwaza za hisia tulizozoea hujidhihirisha. Kuhusiana na hisia za zamani (hasira, kero, hatia, hofu, aibu, n.k.), ruwaza hizi za hisia mara nyingi huitwa mizigo ya kihisia. Mizigo hii ya ndani ya kihisia huundwa kwa mwanadamu mapema sana, utotoni na ujanani – kutokana na majeraha ya kihisia yaliyopitiwa, na katika maisha ya baadaye hujirudia kwa mzunguko, ikiamsha tena na tena hisia zilezile ndani yetu, lakini pengine na watu wapya na katika mazingira mapya ya maisha. Mapambo hubadilika, kiini cha maumivu hubaki kilekile – hadi mtu anapoanza kutafuta na kukiri sababu ya kila kinachotokea ndani yake na ndani yake pekee – akijishughulisha na

tafakuri ya kibinafsi, kujitambua, akigundua «mizigo» hii na «kuitegua».

Na kama inavyosemwa katika ule mzaha, «tiba ya kisaikolojia itachukua miaka mitano». Lakini pamoja na Mungu, pamoja na Msanifu wa ufahamu wetu, njia hii, njia ya uponyaji, inachukua dakika chache tu, hata sekunde chache. Hasa kwa ajili ya uponyaji huu, mabadiliko haya, mageuzi haya ya ufahamu wetu ndipo tunapomhitaji Mungu. Si kwa ajili ya kushughulika daima na matokeo hasi, bali ili kuondoa sababu yenyewe. Kwenye hili, kwanza kabisa, sala yetu inapaswa kuelekezwa:

«Bwana, Baba yetu, tufundishe katika yote na daima, katika mazingira yote ya maisha, kutafuta sababu ndani yetu na ndani yetu pekee – na tukiipata, tuirekebishe», –

anatuhimiza Askofu mkuu wa Lavra ya Utatu Mtakatifu wa Mtakatifu Sergio wa Radonezh, Baba Kirill (Pavlov), mtakatifu na mtenda miujiza wa zama hizi. Na maana ya «marekebisho» haya si kujibadilisha Nafsi yako upya, bali ni kwamba, kwa kukubali Sababu ndani yako, kwa kukubali Wajibu wa Muumba kwa viumbe vyako, ujitawale Nafsi yako, ujirudishie mamlaka, na usiwahi tena kuyasalimisha kwa imani yako kwa vitu vya nje, sababu za nje, mapambo ya nje, wawe ni watu au «mazingira ya kidhahiri».

Habari njema – na sehemu yenye kutia moyo ya kazi hii ya ndani – ni kwamba hatimaye sisi

tunagundua kuwa uzoefu wetu wote ni mkamilifu, na kwamba hata yale «majeraha ya kihisia ya utotoni» ya awali, au kama wanasaikolojia wanavyosema, «matukio ya mzizi», ambamo mizigo fulani ya kihisia iliundwa, yaliwekwa hapo kwa matakwa yetu, «yalipangwa» nasi mapema, na sehemu zetu za juu, na Asili yetu ya Kimungu, kama uzoefu wa nafsi, unaohitajika katika kukua kwake na kupata hekima. Hali hii yote ya «kutopendwa vya kutosha utotoni», ambayo wanasaikolojia husema mara kwa mara, iliratibiwa kwa ustadi ili, baada ya kupitia marudio kadhaa ya uzoefu hasi, sisi, bila kupata suluhisho lolote la nje, tuelekee ndani na tujifunze kuzalisha Upendo, kuuumba Wenyewe, badala ya kukimbia na mkono ulionyoshwa tukiomba upendo kutoka kwa maskini wengine kama sisi – wazazi, wenza, wanandoa, marafiki…

Ni hasa kutokana na uzoefu wa kuhisi unyonge wetu, hofu, hatia, mgawanyiko, mateso na mapambano – kutokana na uzoefu wa umaskini wetu wa kiroho, aibu kwa ajili ya kutokamilika kwetu, utumwa wa kila aina ya maovu na uraibu – ndipo yanapozaliwa matamanio ya kuimarisha roho: matamanio ya kupata Nguvu Kuu, Uhuru Mkuu, Mapenzi Makuu, Busara Kuu, Kutokuwa na Hofu Kuu, Furaha Kuu, Umoja, Ukamilifu, Maelewano na Upendo – sifa zote hizo tunazompa Mungu kama Upeo wa Juu Kabisa wa maendeleo yetu. Na kama tujuavyo sasa, matamanio yote tayari yametimizwa, lililobaki lilikuwa tu kwamba matamanio haya yazaliwe na kuimarika ndani yetu. Kwa hiyo

shukrani ziwe kwa majeraha yetu yote ya utotoni na magumu yote tuliyokumbana nayo katika njia ya maisha. Na hakika uzoefu wetu thabiti wa kihisia, hasa ule hasi, ulisaidia kuimarisha matamanio haya. Kwa hiyo, shukrani pia kwa hisia zetu zote «hasi», zilizotulazimisha kugeukia ndani, kutafuta na kupata (au kwa usahihi zaidi, kwa imani yetu kuumba) Sababu ndani yetu. Muumba ndani yetu. Mungu Ndani ya Nafsi Yako.

«Heri walio maskini wa roho, maana Ufalme wa Mbinguni ni wao», – asema Kristo katika Mahubiri ya Mlimani.

Umaskini wa roho, ukitambuliwa nasi, huzaa ndani yetu matamanio yanayolingana, matamanio «kutokana na kinyume chake». Kwa upande mwingine, matamanio tayari yametimizwa. Lililobaki ni kudai matokeo na kuyapokea kikamilifu, kupokea Upeo wako wa Juu Kabisa, ukimwita Yeye kwa jina. Na hapa sasa tunafikia kilele cha ufahamu wetu, «paa» letu. Ambalo, kwa kusema kweli, bila maandalizi hayo ya kimsingi kuhusu uchaguzi wa makusudi wa imani ya mtu, utambuzi na upatanisho wa matamanio ya mtu na kuandika upya ruwaza za hisia, kwa kifupi, bila kutambua ukweli kwamba kila mmoja wetu (kupitia ufahamu wake) anaunda uhalisia wake mwenyewe, linaweza kwa urahisi «kuyumba» – chini ya mazingira ya kutokuwa na utulivu wa sasa wa uhalisia unaotuzunguka – iwapo msingi wa jengo la ufahamu wetu utajikuta hauna nguvu ya kutosha. Msingi upo, kuta zimejengwa, sasa tunaelekea kwenye paa…