7. Damdamin

Mula sa pananaw ng karaniwang kamalayan, tila sa atin na ang ating mga damdamin (mga pakiramdam, emosyon at mga karanasan ng kaluluwa) ay nakasalalay sa mga panlabas na kalagayan: mula sa panganib ay sumisibol ang takot, mula sa magaspang na salita – hinanakit, mula sa nagawang pagkakamali – pagkakasala, mula sa pakikipagtagpo sa minamahal – Pag-ibig, mula sa «masamang pag-uugali» ng mga anak – pagkainis, at iba pa.

Ngunit mula sa pananaw ng Kamalayan ng Maylalang, ang lahat ay kabaligtaran – sa ating kamalayan ay mayroon nang mga programang hindi malay (hindi namamalayan, kusang gumagana) na nagpapasimula ng iba't ibang damdamin at emosyon. Maaari nating tawagin ang mga ito na mga huwaran ng pagdama. At ang mga huwarang ito ng pagdama ang mismong nagsisilang mula sa «quantum soup» (humihila sa ating realidad) ng kaukulang mga pangyayari: ang takot ay nagsisilang ng mga panganib at banta, ang hinanakit – ng nang-aapi, ang pagkakasala – ng mga pagkakamali, ang hiya – ng mga patunay ng iyong kawalang-halaga, ang pagkamagagalitin ay makakatagpo ng mapagbubuntungan ng galit, ang poot ay makakatagpo ng sarili nitong kaaway, at iba pa.

Ang mga damdamin ay una, at ang mga panlabas na kalagayan ay pangalawa lamang. Baguhin mo ang iyong mga damdamin, at mababago Mo ang iyong realidad.

Ang mekanismong ito ay napakahigpit na nakaugnay kapwa sa mekanismo ng pagsasakatawan ng ating mga paniniwala at sa pisika ng mga pagnanais. Ang ilang mga paniniwala ay nagsisilang ng ilang huwaran ng damdamin, ang ibang mga paniniwala – ng iba naman. Tulad ng nasabi na natin, ang Pananampalataya sa

isang obhetibong realidad na umiiral nang hiwalay sa atin ay kaakibat ng pamumuhay sa napakaraming takot: takot sa kamatayan, takot sa buhay, takot sa paghatol, takot sa pagkakamali, takot sa alitan, takot na mawalan ng pera, takot na magkasakit, takot sa pisikal at emosyonal na sakit, takot para sa kinabukasan, takot sa pagbabago, takot para sa mga anak, para sa kanilang kinabukasan, takot sa mga bagong simula, takot sa mismong takot…

Bunga nito, ang lahat ng ating mga pagnanais ay nakasentro sa hangaring gawing ligtas ang Sarili at ang ating mga mahal sa buhay, ipagtanggol laban sa lahat ng uri ng takot at banta, na sa ilalim ng «obhetibong realidad», ayon sa kahulugan nito, ay imposible. At habang lalo nating sinusubukang protektahan ang sarili (kumita ng mas maraming pera, magkaroon ng higit na kontrol, kapangyarihan sa ibang tao, atbp.), lalong dumarami ang ating mga dahilan upang mabagabag, at ang laki ng mga banta, sa kabaligtaran, ay lumalago. «Kung gaano kataas ang lipad, ganoon kasakit ang lagpak».

Ang Pananampalataya naman na tayo mismo, sa pamamagitan ng ating kamalayan, ang lumilikha ng ating realidad, ay nagbibigay-sigla sa atin, nagbubukas sa atin ng malalawak na pagkakataon para sa inspirasyon at paglikha, interes sa sarili, nagpapagana ng sigasig sa paghahanap at pagsisiyasat ng Sanhi sa sarili, ng pagkilala sa sarili, nagbibigay sa atin ng kakayahang matutunang buksan ang mismong mga damdaming nais nating maranasan, inililipat ang pokus ng pansin ng ating isip mula sa «panlabas» na pag-iisip, pagsusuri ng mga panlabas na kaganapan, patungo sa pagmamasid sa mga panloob na kalagayan at sariling pagninilay. Ang Pananampalataya na tayo ay mga manlilikha sa lahat ng aspeto ay nag-uudyok sa atin na matutunang pigilan at pamunuan ang sarili, unti-unting pinahihina (at pagkatapos ay ganap na pinapatay) ang mga programa ng pagtugon sa mga panlabas na

pampukaw, at sa kabaligtaran, nagtatamo ng mga kasanayan sa may-kamalayang paglikha ng ating kalagayan – sa pamamagitan ng buhay na salita ng Katotohanan, sa panalangin, pagninilay, disiplina ng isip, may-kamalayang pagmamasid at pagbabago ng ating mga damdamin, hanggang sa maranasan ang Walang-Kondisyong Pag-ibig at lahat ng Kanyang mga anyo: mula sa banayad na panginginig ng kaluluwa hanggang sa Banal na Biyaya at Pagkakaisa sa lahat ng umiiral.

Ang Kamalayan ng Maylalang ay nagbibigay sa atin ng gayong kalayaan ng malikhaing pagpapahayag ng sarili at nagbubukas sa atin ng mga pananaw ng Kataas-taasang Kaluguran sa pamamagitan ng may-kamalayang pamamahala sa ating kalagayan, anupa't ang ating mga pagnanais ay «nag-uunahan» na itulak tayo upang magtuon lamang dito: higit na palalimin at palawakin ang ating mga malikhaing kakayahan, ang ating mga talento, kilalanin ang Sarili, tuklasin ang mga bago at bagong kasangkapan ng may-kamalayang paglikha at palawakin ang taguan ng mga kagamitan sa paggawa gamit ang kamalayan, lumalago patungo sa isang buong punungkahoy ng mga Teknolohiya ng Kamalayan, na sa diwa ay ang Puno ng Buhay, na ang pinakamatamis na bunga ay ang Teknolohiya ng Pag-ibig. Bakit Teknolohiya? Sapagkat ngayon ay maaari na nating simulan, likhain ang Pag-ibig nang may kamalayan, sa pamamahala ng ating kamalayan. May mga pangunahing hakbang, na kapag ginawa, ay nagbibigay sa atin ng garantisadong resulta. Ano ito kung hindi teknolohiya?

Oo, ang teknolohiyang ito, ang Teknolohiya ng Pag-ibig, ay humihingi mula sa atin na una munang matutunan ang maraming panimula at bagong kasanayan, ang «pinong pagkilos ng kamalayan ng Maylalang» – disiplinahin ang ating isip, ilipat ang pokus ng pansin sa mga damdamin, matutunang pamahalaan ang ating enerhiya at

kalagayan, pinipigilan ang pagtagas at pinaparami ang daloy ng enerhiya ng buhay, panatilihin ang kalinisan ng kamalayan, may-kamalayang piliin ang Pananampalataya sa kaganapan ng lahat ng nagaganap, paulit-ulit na ibinabalik sa sarili ang Pananagutan ng Maylalang sa anumang sitwasyon at anumang kalagayan, magkaroon ng matatag na panloob na pakikipag-usap sa Kataas-taasan, walang-panahong mga aspeto ng ating Sarili (Superkamalayan, Nag-iisang Kaluluwa, Nag-iisang Espiritu, Diyos Ama-Ina, Kamalayan ni Kristo, mga diyos-ninuno at mga diyos-guro, sa ating Mataas na Sarili), hanapin at matagpuan ang Sanhi ng lahat ng nagaganap sa sarili lamang, araw-araw na linangin ang ating mga talento, ginagabayan ng kompas ng kaluguran, hindi ng mga obligasyon, – sa madaling salita, matutong mamuhay ayon sa Kagalakan, hindi mula sa takot at pakiramdam ng utang («at patawarin Mo kami sa aming mga utang, gaya naman naming nagpapatawad sa mga may utang sa amin») at marami pang ibang mahalaga at makapangyarihan sa kanilang panloob na lakas at bisa, ngunit napakagaan sa panloob na pakiramdam, – sa madaling salita, kahanga-hanga at dakilang – mga kasanayan ng kamalayan, – kaya't ang lahat ng ito ay mangangailangan ng kaunting panahon, kaya huwag maging labis na mahigpit at mapaghanap sa iyong Sarili sa landas na ito, sapagkat sa bandang huli ang lahat ng ito ay binibigyang-katwiran ng pagpasok sa Kataas-taasang mga realidad at sa Kataas-taasang Kaluguran, na likas sa ating banal-pantao na kalikasan – ang Ganap na Walang-Kondisyon at Walang-Hanggang Pag-ibig.

At ang pinakamahalaga sa Teknolohiyang ito, ang Teknolohiya ng Pag-ibig, ay maaari nating likhain ang Pag-ibig, sa katunayan ay ang Buhay na Paraiso, sa gitna ng anumang impiyerno, at itaas ang anumang sakit, pagdurusa at mga pighati sa kanilang pinakamataas na potensyal – bago at mga bagong

mukha ng ating mga talento at mga kulay ng walang-hanggang Bahaghari ng Banal na Pag-ibig.

Ganoon lamang ang magagawa ng mga diyos. At Tayo, kasama Ka, ay matututo nito, Aking minamahal na kaibigan.

Ito ay nasa iyong kalikasan. Kailangan mo lamang itong naisin nang buong puso at angkinin. Angkinin ang iyong landas. Ipahayag ang iyong Banal na kalooban para sa pagkamit ng kalayaan ng Espiritu, pagbubukas ng Panloob na Katotohanan at pagkatuto sa mga kasanayan ng Ganap na Walang-Kondisyon at Walang-Hanggang Pag-ibig!

Kaya nga, ang mga damdamin ay una, at ang mga panlabas na kalagayan ay pangalawa lamang, ang panlabas na agos ng mga pangyayari ay mga palamuti lamang, kung saan inihahayag ang mga huwaran ng pagdama na ating kinasanayan. Tungkol sa dating saklaw ng mga damdamin (galit, hinanakit, pagkakasala, takot, hiya, atbp.), ang mga huwarang ito ng pagdama ay madalas na tinatawag na mga emosyonal na karga. Ang mga panloob na emosyonal na kargang ito ay nabubuo sa tao nang napakaaga, sa panahon ng pagkabata at kabataan – bunga ng mga naranasang emosyonal na sugat, at sa susunod na buhay ay paulit-ulit na sumisibol, muli't muling pumupukaw sa atin ng parehong mga emosyon, ngunit marahil kasama ang mga bagong tao at sa mga bagong kalagayan ng buhay. Nagbabago ang mga palamuti, ngunit ang diwa ng mga karanasan ay nananatiling pareho – hanggang sa ang tao ay magsimulang maghanap at kumilala sa sanhi ng lahat ng nagaganap sa sarili at sa sarili lamang – magsimula sa

sariling pagninilay, pagkilala sa sarili, matuklasan ang mga «kargang» ito at «pawalan ng bisa» ang mga ito.

At tulad ng sinasabi sa birong iyon, «limang taon ang aabutin ng psychotherapy». Ngunit kasama ang Diyos, ang Arkitekto ng ating kamalayan, ang landas na ito, ang landas ng pagpapagaling, ay tumatagal lamang ng ilang minuto, maging ng ilang saglit. Mismong para sa pagpapagaling na ito, pagbabagong-anyo, pagbabago ng ating kamalayan kaya natin kailangan ang Diyos. Hindi upang patuloy na ayusin ang mga negatibong bunga, kundi upang alisin ang mismong sanhi. Dito, higit sa lahat, dapat nakatuon ang ating panalangin:

«Panginoon, aming Ama, turuan Mo kami sa lahat ng bagay at sa lahat ng panahon, sa lahat ng kalagayan ng buhay, na hanapin ang sanhi sa aming sarili at sa aming sarili lamang – at kapag natagpuan, ito ay ituwid», –

ang ipinapaalala sa atin ng arkimandrita ng Banal na Santatlo ng Sergiev Posad Lavra, si Padre Kirill (Pavlov), isang makabagong banal at manggagawa ng himala. At ang kahulugan ng «pagtutuwid» na ito ay hindi upang baguhin nang sapilitan ang sarili, kundi, sa pagtanggap ng Sanhi sa sarili, pagtanggap ng Pananagutan ng Maylalang para sa sariling mga nilikha, pamunuan ang sarili, ibalik ang kapangyarihan sa sarili, at huwag na kailanman itong ipasa sa pamamagitan ng pananampalataya sa mga panlabas na bagay, panlabas na dahilan, panlabas na palamuti, maging mga tao man ito o «mga obhetibong kalagayan».

Ang magandang balita – at ang nakapupukaw na bahagi ng panloob na gawaing ito – ay sa huli tayo ay

nakakatuklas na ang lahat ng ating karanasan ay sakdal, at maging ang mga unang «emosyonal na sugat ng pagkabata», o, ayon sa sinasabi ng mga sikologo, «mga ugat na yugto», kung saan nabuo ang mga emosyonal na kargang ito, ay inilagay doon ayon sa ating naisin, ay «pinlano» natin nang maaga, ng ating Kataas-taasang mga aspeto, ng ating Banal na diwa, bilang karanasan ng kaluluwa na kailangan sa kanyang paglago at pagkamit ng karunungan. Ang buong «kakulangan sa pagmamahal noong bata» na madalas banggitin ng mga sikologo, ay may-kahusayang idinirehe, upang sa pagdaan sa di-mabilang na pag-uulit ng negatibong karanasan, tayo, nang walang mahanap na panlabas na kalutasan, ay lumingon sa loob at matutong magluwal ng Pag-ibig, likhain Siya, nang kusa, sa halip na tumakbong nakalahad ang palad, nagmamakaawa ng pag-ibig sa iba pang mga pulubi na tulad natin – mga magulang, kapareha, asawa, kaibigan…

Mula mismo sa karanasan ng ating madamdaming pamumuhay sa kawalang-kapangyarihan, mga takot, pagkakasala, pagkakahati-hati, pagdurusa at pakikibaka – mula sa karanasan ng ating espirituwal na karukhaan, kahihiyan sa sariling kawalang-kaganapan, pagkaalipin sa lahat ng uri ng bisyo at pagkagumon – sumisibol ang mga pagnanais na patatagin ang espiritu: mga pagnanais na magtamo ng Kataas-taasang Lakas, Kataas-taasang Kalayaan, Kataas-taasang Kalooban, Kataas-taasang Karunungan, Kataas-taasang Kawalang-Takot, Kataas-taasang Kaluguran, Pagkakaisa, Kabuuan, Pagkakasundo at Pag-ibig – ang lahat ng katangiang iniuugnay natin sa Diyos bilang Pinakamataas na Potensyal ng ating pag-unlad. At tulad ng alam na natin ngayon, ang lahat ng pagnanais ay natupad na, ang kailangan na lamang ay maisilang at tumatag ang mga pagnanais na ito sa loob natin. Kaya nga

salamat sa lahat ng ating mga sugat ng pagkabata at sa lahat ng paghihirap na ating hinarap sa landas ng buhay. At ang ating matingkad na madamdaming karanasan, lalo na ang negatibo, ang nagpalakas sa mga pagnanais na ito. Kaya salamat din sa lahat ng ating «negatibong» damdamin, na nagtulak sa atin na lumingon sa loob, maghanap at makatagpo (o sa halip, sa pamamagitan ng ating Pananampalataya ay lumikha) ng Sanhi sa sarili. Ang Maylalang sa sarili. Ang Diyos sa Sarili.

«Mapapalad ang mga mapagpakumbabang-loob sa espiritu, sapagkat sa kanila ang Kaharian ng Langit», – sabi ni Kristo sa Sermon sa Bundok.

Ang karukhaan ng espiritu, kapag napagtanto natin, ay nagsisilang sa atin ng mga kaukulang pagnanais, mga pagnanais «mula sa kabaligtaran». Sa kabilang banda, ang mga pagnanais ay natupad na. Ang natitira na lamang ay angkinin ang bunga at tanggapin ito nang lubos, tanggapin ang sariling Pinakamataas na Potensyal, na tinatawag Siya sa Kanyang pangalan. At dito tayo tumutungo sa tuktok ng ating kamalayan, sa ating «bubong». Na, kung sabagay, kung walang ganoong panimulang paghahanda hinggil sa may-kamalayang pagpili ng sariling Pananampalataya, pagkilala at pagtutugma ng sariling mga pagnanais at muling pagsulat ng mga huwaran ng damdamin, sa pangkalahatan, nang walang pagkilala sa katotohanan na bawat isa sa atin (sa pamamagitan ng sariling kamalayan) ay lumilikha ng sariling realidad, ay madaling «gumuho» – sa mga kalagayan ng kasalukuyang kawalang-katatagan ng nakapaligid na realidad – kung sakaling ang pundasyon ng gusali ng ating kamalayan ay hindi maging sapat na matatag. May pundasyon na, naitayo na ang mga dingding, tumungo na tayo sa bubong…