3. خوښي، شعور او حقیقت

ف. م. داستایوفسکي لیکلي و: «انسان یوازې له دې امله نېکمرغه نه دی چې نه پوهېږي چې نېکمرغه دی. او هرکله چې وپوهېږي چې نېکمرغه دی، سمدستي، په همدې ثانیه کې به نېکمرغه شي. هر څه په همدې کې دي. هر څه...». موږ له دې خبرې سره موافق یو. زموږ د نړۍ په لید کې (چې هم په علمي او هم په ورځني عمل سره تائید شوې ده) هر انسان لا دمخه هغه څه لري چې په رښتینې توګه یې غواړي (خو ښايي پرې خبر نه وي)، او د هغه په نړۍ کې هغه څه پېښېږي چې هغه پرې په رښتینې توګه باور لري (تر دې حده باور لري چې چمتو دی د خپل ځان لپاره تر ټولو ارزښتناک شیان: پیسې، ژوند، ازادي پرې شرط کړي).

په خورا پراخه مانا – ستا حقیقت، ستا ټوله مادي نړۍ (ستا روغتیا، ستا مالي چارې، ستا اړیکې، هر څه چې ته یې لرې او نه یې لرې، ستا د ژوند ټول حالات، ټولې پېښې او له نورو خلکو او نړۍ سره راکړه ورکړه) – په لنډه توګه، ستا ټول حقیقت په بشپړه توګه ستا د شعور له خوا رامنځته شوی دی. او دا په دې مانا نه ده چې ګواکې «فکر مادي دی» او «باید مثبت فکر وکړو». فکر، البته، مهم دی. خو ستا د شعور جوړښت یوازې له افکارو څخه خورا پراخ دی. راځه چې ستا د شعور «ماڼۍ» لږ څه مفصل، خو بې له دې چې جزئیاتو ته ورننوځو وڅېړو.

په شرطي توګه موږ کولی شو زموږ د شعور څلور «پوړونه» بېل کړو: باور، هیلې، احساسات او افکار. همدا هغه څه دي چې دا پوړونه پرې ډک شوي او ټاکي چې موږ څنګه ژوند کوو، – په حقیقت کې زموږ ټول واقعیت جوړوي. خو ډېری وختونه

موږ حتی په دې نه پوهېږو، موږ ته داسې ښکاري چې هر څه هماغسې دي لکه څنګه چې دي، زموږ له شعور څخه په خپلواکه توګه، او موږ یوازې کولی شو دا له موږ څخه جلا، پېچلې نړۍ وڅېړو، له هغې سره ځان برابر کړو او یا ورسره مبارزه وکړو. خو دا بیخي داسې نه ده. په دقیق ډول ووایو، دا یوازې د باورونو له ممکنه بڼو څخه یوه ده چې ورته مناسب حقیقت رامنځته کوي او له نړۍ سره د انسان ټولې اړیکې جوړوي. خو نور باورونه هم شتون درلودلی شي، او هغوی په بشپړه توګه یو بل واقعیت زېږوي.

په اصل کې، د ژوند په دې لنډ لارښود کې، موږ غواړو تاته داسې یو لید درکړو چې تا بېرته د خپل واقعیت د پنځوونکي په مقام کې ودروي – هغه مقام چې له پیله د انسان ځانګړنه ده، خو موږ په ناپوهۍ سره ترې لاس اخلو، نور باورونه او عقیدې منو، او مسؤلیت پر بهرنیو ځواکونو اچوو (پر نورو خلکو، پر واکمنانو، پر مشرانو، پر شرایطو، پر خدای...)، او ډېری وخت برعکس، د نورو مسؤلیت (چې په حقیقت کې هغوی هم ورته پنځوونکي دي) پر ځان اخلو، او همدا د مسؤلیت انتقال دی چې موږ په عذاب اخته کوي او د خپلې نېکمرغۍ مخه نیسي، دا نه ګورو چې دا ټول موږ پخپله په خپل ژوند کې رامنځته کوو، د خپلو ناکامیو پړه پر بهرنیو کسانو اچوو، له بهرنیو خطرونو او ګواښونو څخه وېرېږو (چې پخپله مو جوړ کړي دي)، خفه کېږو، غوسه کېږو، کینه کوو، کرکه کوو... یا برعکس، د دې لپاره د ګناه احساس کوو چې نشو کولی نور خلک نېکمرغه کړو.

او همدا چاره موږ اړ باسي چې هر ډول پلمې ولټوو، درواغ ووایو – نورو ته او خپل ځان ته، په دې هڅه کې چې لږ

ډېرې پیسې وګټو، لږ څه ډېر قدرت او پر نورو خلکو برلاسي ترلاسه کړو. د دې ټولو تر شا یوازې د مسؤلیت انتقال پروت دی. او حتی د دې ټولو په ترلاسه کولو سره – پیسې، واک، بریا – موږ ډېر نېکمرغه نه کېږو، ځکه چې وېرې او حسد په ناچارۍ سره موږ بلې کچې ته بیایي – د پیسو، واک او «بریا» بلې کچې ته.

بس دومره کافي ده چې خپل باورونه بدل کړې، پر نړۍ خپل لید له بېخه واړووې، د خپلې نړۍ د پنځوونکي په توګه مسؤلیت پر غاړه واخلې، او د نورو پنځوونکو د واقعیت مسؤلیت هغوی ته بېرته وسپارې، نو هر څه به سمدلاسه بدل شي – ته به ومومې چې ته لا دمخه نېکمرغه یې، ځکه چې ته پخپله په خپله نړۍ کې هر څه رامنځته کوې، او بل هېڅوک د دې مسؤل نشته. او ته دا د کوم دلیل له مخې رامنځته کوې، ته د یو څه له امله دا غواړې او پر دې باور لرې. همدا لامل دی چې هر څه داسې دي. ته یوازې په دې نه پوهېدې چې ته دا څنګه، په څه شي او د څه لپاره جوړوې، او همدا ناپوهي وه چې ته یې بې برخې او ناخوښه کړی وې. خو د هر څه د سمولو یو چانس شته – د خپل ژوند او خپل واقعیت مسؤلیت بېرته خپل ځان ته په راګرځولو سره، خو نه د داسې خبرو او عملونو په کچه لکه: «نارینه خبره وکړه – نارینه پرې ودرېد» یا «باید د خپلو کړنو ځواب وویلو»، بلکې پخپله د شعور په کچه: ستا د باورونو، عقایدو، د لاشعور د هیلو، احساساتو او افکارو په کچه.

ستا حقیقت په حقیقت کې د هغه څه مستقیم او ښکاره څرګندونه ده چې ستا شعور پرې ډک دی.

که غواړې پوه شې چې ستا شعور په څه ډک دی – د خپل واقعیت هندارې ته وګوره. هر څه چې ته هلته وینې – ښه او نه دومره ښه، خوندور او زړه تنګوونکی، الهام بښونکی او وېروونکی – دا ټول ته پخپله یې. او که په دې هنداره کې تاته څه نه خوښېږي، نو یوازې ته یې سمولی شې. دغه ډول بدلون درته څنګه ښکاري؟ ایا داسې یوې پېښې او سفر ته چمتو یې؟ ځکه که ته دا ومنې، نو نور به دا امکان ونه لرې چې مسؤلیت پر بل چا واچوې. د خپل ځان پېژندنې، او د خپل شعور د ژورو د څېړلو لپاره یو لوی او پوره زحمت غوښتونکی کار مخې ته پروت دی. خو دا په ټوله کایناتو کې، په ټولو کایناتو کې تر ټولو په زړه پورې او خورا مبارک کار دی. د خپل ځان پېژندل.

خپل ځان پېژندل، نه بدلول. زه په تا کې یو بشپړ موجود وینم. یو کامل الهي موجود چې هېڅ تېروتنه نه کوي، او له همدې امله د بیا جوړولو اړتیا ورته نشته، ځکه چې دا موجود یوازې زده کړه کوي چې څنګه خپل بدن اداره کړي، خپل لوی وجود. د خپل واقعیت وجود. زده کړه کوي، خپل ځان، خپل ځواک او د پنځوونکي په توګه خپلې بې پایه وړتیاوې وپېژني.

کله چې تاسې ګورئ یو کوچنی ماشوم د تګ زده کړه کوي او په ټوله کې، د خپل بدن، خپلو لاسونو کنټرول زده کوي، او هڅه کوي چې خپلې خوښې شوې لوبې یا خوندور خواړه ته ورسېږي، او کله چې هغه بریالی نشي، ایا تاسې په هغه کې کم بشپړتیا وینئ؟ ایا تاسې هغه د دې له امله ملامتوئ؟ یا په دې الهام اخلئ چې د زده کړې په پړاو کې له ځانګړو – اړینو – ستونزو سره مخ کېدو سره سره، هغه شا ته نه ګرځي او د دې مهارت د ترلاسه کولو لپاره پرله پسې نوې نوې هڅې کوي. او بیا هغه لا

نور او نور پېچلي مهارتونه زده کوي. که ته دا مهال دا متن لولې، نو داسې ښکاري چې په خپل وخت کې ته هم په دې بریالی شوی وې.

موږ تا، ای انسانه، چې د خپل واقعیت د هوښیارانه پنځونې مهارتونه زده کوې، کټ مټ د هغه بشپړ ماشوم په څېر ګورو چې د ممکنه «ناکامیو» پر مهال نه شاتګ کوي، بلکې د زده کړې لپاره بیا بیا هڅه کوي. او په همدې برخه کې موږ په دې ټول وخت کې، ستا د ټول ژوند په اوږدو کې له تا سره مرسته کوو، او موږ چمتو یو چې له دې وروسته هم ستا پرمختګ په صبر سره وڅارو او مرسته درکړو.

خو ایا ته پخپله چمتو یې چې دا لاره پیل کړې؟ چمتو یې؟ نو لوبه پیل شوه. سمدلاسه له ځانه د ډېر څه غوښتنه مه کوه. تر اوسه پورې هڅه وکړه پوه شې چې ته دا مهال په څه باور لرې (د خپل واقعیت هندارې ته په کتو سره)، معمولاً په ناکامیو کې څوک ملامتوې، د چا مسؤلیت پر خپلو اوږو اخلې، ته د چا پوروړی یې او څوک ستا پوروړی دی... ستا د ژوند په لاره کې د دوه اړخیزو مکلفیتونو او پورونو کوم نظام تا راچاپېر کړی دی؟ له دې څخه ته څه ترلاسه کوې؟ ایا دا چاره تا نېکمرغه کوي؟ پوه شه: دا هر څه «عیني» او «له دې پرته بله لاره نشته» نه دي. دا یوازې ستا باورونه او عقاید دي چې تا اړ باسي داسې پرېکړې وکړې او داسې عمل وکړې. دا نه بد دي او نه ښه. ته یوازې پر دې باور لرې.