3. ბედნიერება, ცნობიერება და რეალობა

ფ.მ. დოსტოევსკი წერდა: „ადამიანი უბედურია მხოლოდ იმიტომ, რომ არ იცის, რომ ბედნიერია. ხოლო როგორც კი გაიგებს, რომ ბედნიერია, იმწამსვე, იმავე წამს, ბედნიერი გახდება. ამაშია ყველაფერი. ყველაფერი...“. ჩვენ ვეთანხმებით ამ დებულებას. ჩვენს სამყაროს სურათში (და ეს გამყარებულია – როგორც მეცნიერულად, ისე ყოველდღიური პრაქტიკით) თითოეულ ადამიანს უკვე აქვს ის, რაც მას ჭეშმარიტად სურს (მაგრამ შეიძლება არ იცოდეს ეს), და მის სამყაროში ხდება ის, რისიც მას ნამდვილად სწამს (სწამს იმდენად, რომ მზად არის ამაზე დადოს მისთვის ყველაზე ძვირფასი: ფული, სიცოცხლე, თავისუფლება).

ყველაზე ფართო გაგებით – შენი რეალობა, მთელი შენი მატერიალური სამყარო (შენი ჯანმრთელობა, შენი ფინანსები, შენი ურთიერთობები, ყველაფერი, რაც გაქვს და რაც არ გაქვს, შენი ცხოვრების ყველა გარემოება, ყველა მოვლენა და ურთიერთქმედება სხვა ადამიანებთან და სამყაროსთან) – მოკლედ, მთელი შენი რეალობა მთლიანად შენი ცნობიერების მიერ არის შექმნილი. და ეს არ ეხება იმას, რომ „აზრი მატერიალურია“ და „პოზიტიურად უნდა ვიფიქროთ“. აზრი, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია. მაგრამ შენი ცნობიერების სტრუქტურა ბევრად უფრო მეტია, ვიდრე უბრალოდ აზრები. მოდი, განვიხილოთ შენი ცნობიერების „შენობა“ ცოტა უფრო დეტალურად, თუმცა წვრილმანებში ჩაღრმავების გარეშე.

პირობითად შეიძლება გამოვყოთ ჩვენი ცნობიერების ოთხი „სართული“: რწმენა, სურვილები, გრძნობები და აზრები. სწორედ ის, რითაც არის შევსებული ეს სართულები, განსაზღვრავს იმას, თუ როგორ ვცხოვრობთ, – პირდაპირი მნიშვნელობით ქმნის მთელ ჩვენს რეალობას. მაგრამ უმეტესწილად

ჩვენ ამას ვერც კი ვაცნობიერებთ, გვეჩვენება, რომ ყველაფერი ისეა, როგორც არის, ჩვენი ცნობიერებისგან დამოუკიდებლად, და ჩვენ მხოლოდ შეგვიძლია შევისწავლოთ ეს ჩვენგან განცალკევებით არსებული, რთული სამყარო, მოვერგოთ მას ან ვებრძოლოთ მას. მაგრამ ეს სულაც არ არის ასე. უფრო ზუსტად, ეს მხოლოდ ერთ-ერთია რწმენის შესაძლო ვარიანტებიდან, რომელიც ქმნის მის შესაბამის სინამდვილეს და აგებს ადამიანის ყველა ურთიერთობას სამყაროსთან. მაგრამ შეიძლება არსებობდეს სხვებიც, და ისინი სრულიად განსხვავებულ რეალობას შობენ.

სინამდვილეში, ცხოვრების ამ მოკლე სახელმძღვანელოში, ჩვენ გვინდა მოგცეთ ხედვა, რომელიც გაბრუნებს შენი რეალობის შემოქმედის პოზიციაში – რაც თავდაპირველადვე თანდაყოლილია ადამიანისთვის, მაგრამ ჩვენ გაუცნობიერებლად ვამბობთ მასზე უარს, ვიღებთ რა სხვა რწმენა-წარმოდგენებს, პასუხისმგებლობას გადავაბარებთ გარე ძალებს (სხვა ადამიანებს, ხელისუფლებას, ხელმძღვანელებს, გარემოებებს, ღმერთს...), და ხშირად პირიქით, სხვებზე (არსებითად, ასეთივე შემოქმედებზე) პასუხისმგებლობას საკუთარ თავზე ვიღებთ, და სწორედ პასუხისმგებლობის ეს გადატანა გვაიძულებს ვიტანჯოთ და ვერ დავინახოთ ჩვენი ბედნიერება, ვერ დავინახოთ ის, რომ ჩვენ თვითონ ვქმნით ამ ყველაფერს ჩვენს ცხოვრებაში, ჩვენს წარუმატებლობაში ვადანაშაულებთ ვინმე გარეშეს, გვეშინია გარე საფრთხეებისა და მუქარების (რომლებსაც თავადვე ვქმნით), გვწყინს, ვღიზიანდებით, გვშურს, ვრისხდებით... ან პირიქით, განვიცდით დანაშაულის გრძნობას იმის გამო, რომ არ შეგვიძლია სხვა ადამიანები გავხადოთ ბედნიერები.

და სწორედ ეს გვაიძულებს ყოველნაირად ვიძვრინოთ თავი, ვიცრუოთ – სხვებთან და საკუთარ თავთან, ვცდილობდეთ გამოვიმუშავოთ ცოტათი

მეტი ფული, მოვიპოვოთ ცოტათი მეტი ძალაუფლება და უპირატესობა სხვა ადამიანებზე. ამ ყველაფრის მიღმა უბრალოდ პასუხისმგებლობის გადატანა დგას. და ამ ყველაფრის მიღების შემთხვევაშიც კი – ფულის, ძალაუფლების, წარმატების – ჩვენ უფრო ბედნიერები არ ვხდებით, რადგან შიშები და შური გარდაუვლად მიგვერეკებიან შემდეგ საფეხურზე – ფულის, ძალაუფლების, „წარმატების“ შემდეგ საფეხურზე.

საკმარისია შეიცვალო შენი რწმენა, ძირფესვიანად შეცვალო შენი შეხედულება სამყაროზე, აიღო პასუხისმგებლობა საკუთარ თავზე, როგორც შენი სამყაროს შემოქმედმა, და დაუბრუნო პასუხისმგებლობა დანარჩენ შემოქმედებს მათ რეალობაზე, რომ ყველაფერი იმწამსვე შეიცვლება – შენ აღმოაჩენ, რომ უკვე ბედნიერი ხარ, რადგან შენ თვითონ ქმნი ყველაფერს შენს სამყაროში, არ არსებობს არავინ სხვა, ვინც ამაზეა პასუხისმგებელი. და შენ ამას ქმნი რაიმე მიზეზით, შენ რატომღაც გსურს ეს და შენ გწამს ამის. სწორედ ამიტომ არის ყველაფერი ასე. უბრალოდ შენ ვერ აცნობიერებდი, როგორ, რით და რისთვის ქმნი ამას, და სწორედ ამ გაუცნობიერებლობამ გაგხადა უბედური. მაგრამ არის შანსი ყველაფერი გამოასწორო – დაიბრუნო პასუხისმგებლობა შენს ცხოვრებაზე და შენს რეალობაზე, ოღონდ არა სიტყვებისა და ქმედებების დონეზე, როგორიცაა: „კაცმა თქვა – კაცმა გააკეთა“ ან „საკუთარ საქციელზე პასუხი უნდა აგო“, არამედ თავად ცნობიერების დონეზე: შენი რწმენის, შეხედულებების, ქვეცნობიერი სურვილების, გრძნობებისა და აზრების დონეზე.

შენი რეალობა სწორედ იმის პირდაპირი და აშკარა გამოხატულებაა, რითაც არის შევსებული შენი ცნობიერება.

გინდა გაიგო, რით არის შევსებული შენი ცნობიერება – ჩაიხედე შენი რეალობის სარკეში. ყველაფერი, რასაც იქ დაინახავ – კარგი თუ არც ისე კარგი, სასიამოვნო თუ განმზიდველი, შთამაგონებელი თუ დამფრთხობი – ეს ყველაფერი შენ ხარ. და თუ ამ სარკეში რაიმე არ მოგწონს, ამის გამოსწორება მხოლოდ შენ შეგიძლია. როგორ მოგწონს ასეთი შემობრუნება? მზად ხარ ასეთი თავგადასავლისთვის? რადგან თუ ამას მიიღებ, აღარ გექნება შესაძლებლობა, პასუხისმგებლობა სხვას გადააბარო. წინ გელის დიდი და დაუღალავი შრომა საკუთარი თავის შესაცნობად, საკუთარი ცნობიერების სიღრმეების გამოსაკვლევად. მაგრამ ეს არის ყველაზე საინტერესო და ყველაზე მადლიანი საქმე მთელ სამყაროში, ყველა სამყაროში. შეიცნო საკუთარი თავი.

შეიცნო საკუთარი თავი, და არა გადააკეთო. მე ვხედავ შენში სრულყოფილ არსებას. სრულყოფილ ღვთაებრივ არსებას, რომელიც არ უშვებს შეცდომებს, და ამიტომ მას არაფერი აქვს გადასაკეთებელი, რადგან ეს არსება უბრალოდ სწავლობს თავისი სხეულის, თავისი დიდი სხეულის მართვას. თავისი რეალობის სხეულის. სწავლობს, შეიცნობს რა საკუთარ თავს, თავის ძალას, თავის უსაზღვრო შესაძლებლობებს შემოქმედისა.

როდესაც ხედავთ, როგორ სწავლობს პატარა ბავშვი სიარულს და, ზოგადად, თავისი სხეულის, თავისი ხელების მართვას, როცა ცდილობს მიწვდეს სასურველ სათამაშოს ან გემრიელ საჭმელს, და როდესაც ეს არ გამოსდის, ხედავთ მასში ნაკლებ სრულყოფილებას? ადანაშაულებთ მას ამის გამო? თუ შთაგონებული ხართ იმით, რომ სწავლის ეტაპზე გარკვეული – აუცილებელი – სირთულეების განცდის მიუხედავად, იგი უკან არ იხევს და აგრძელებს სულ ახალ-ახალ მცდელობებს ამ უნარის დასაუფლებლად. ხოლო შემდეგ იგი ეუფლება სულ

უფრო და უფრო რთულ უნარებს. თუ ახლა ამ ტექსტს კითხულობ, მაშინ, როგორც ჩანს, თავის დროზე ეს შენც გამოგივიდა.

ჩვენ გხედავთ შენ, ადამიანო, რომელიც ეუფლები შენი რეალობის გაცნობიერებული შექმნის უნარებს, ასეთივე სრულყოფილ ბავშვად, რომელიც უკან არ იხევს შესაძლო „მარცხისას“, არამედ კვლავ და კვლავ ცდილობს ისწავლოს. და სწორედ ამაში გეხმარებით ჩვენ მთელი ეს დრო, მთელი შენი ცხოვრების განმავლობაში, და ჩვენ მზად ვართ ამაში დაგეხმაროთ შემდგომშიც, მოთმინებით ვადევნებთ რა თვალს შენს პროგრესს.

მაგრამ მზად ხარ კი თავად, რომ დაიწყო ეს გზა? მზად ხარ? მაშინ თამაში დაიწყო. ნუ მოითხოვ საკუთარი თავისგან მაშინვე ზედმეტად ბევრს. შეეცადე ჯერ გააცნობიერო, რისი გწამს ახლა (ჩაიხედავ რა შენი რეალობის სარკეში), ვის ადანაშაულებ ჩვეულებრივ წარუმატებლობაში, ვის გამო იკიდებ საკუთარ მხრებზე პასუხისმგებლობას, ვისი გმართებს და ვის მართებს შენი... ურთიერთვალდებულებებისა და ვალების რა სისტემით მოასწარი გარემოცვა შენს ცხოვრებისეულ გზაზე? რას იღებ ამისგან? გხდის ეს შენ ბედნიერს? იცოდე: ეს ყველაფერი არ არის „ობიექტური“ და „სხვანაირად შეუძლებელი“. ეს უბრალოდ შენი რწმენა და შეხედულებები გაიძულებს მიიღო ასეთი გადაწყვეტილებები და მოიქცე ასე. ეს არც ცუდია და არც კარგი. შენ უბრალოდ ამის გწამს.