15. Athari ya Mtazamaji

Kwa kujumlisha yaliyotangulia kusemwa, inawezekana kueleza kile kinachoitwa Athari ya Mtazamaji:

Hali ya ufahamu wa mtazamaji (imani zake, mielekeo yake, matamanio, hisia, mawazo na picha ya kilugha ya ulimwengu inayoitegemeza) huamua uhalisia anaoutazama.

Watazamaji tofauti wana uhalisia tofauti. Picha ya ulimwengu iliyojikita katika ufahamu wa mtazamaji, yaani kiolezo chake cha mtazamo, hutangulia uhalisia na huamua uhalisia huo, na hivyo basi huamua maisha yake yote yeye mtazamaji. Mtazamaji ni kila mmoja wetu, kila mwanadamu, kila mbeba ufahamu. Ikiwa picha ya ulimwengu ya mtazamaji inabadilika, uhalisia wake hubadilika pia. Hakuna maana ya kubishana ni uhalisia upi ulio halisi zaidi, au picha ipi ya ulimwengu iliyo sahihi zaidi. Ina maana tu kuchunguza ikiwa Wewe una furaha katika picha yako ya ulimwengu na uhalisia unaozalishwa nayo, au la.

Watazamaji tofauti wana uhalisia tofauti. Lakini kwa nini basi bado tunaona uhalisia kwa namna inayofanana kwa ujumla, kwa nini tunaweza kuzungumzia vitu fulani vinavyofanana kwa wote kama vilivyopo kiumakinifu, vinavyotambuliwa sawa na wote, na zaidi ya hayo kujenga juu ya msingi huu mfumo mzima wa mahusiano ya kijamii: uzalishaji, uchumi, sheria, taasisi za kiserikali na za kijamii? Ni kwa sababu tuna msingi wa

picha ya kilugha ya ulimwengu, ambapo kiti ni kiti, meza ni meza, kabati ni kabati (ingawa kwa serikali na uchumi mambo tayari ni magumu zaidi). Lugha hutuwezesha kuelewana, kukubaliana juu ya jambo fulani na kutangamana kwa ufanisi — si tu katika kiwango cha uwasilishaji wa taarifa, bali katika kiwango cha uumbaji wenyewe wa uhalisia wa pamoja — shukrani kwa lugha, tunatenga, yaani tunaunda, kutoka supu ya kikwantumu ya hali zote zinazowezekana za ulimwengu, picha inayoeleweka kwetu ya ukweli wetu halisi.

Lakini nini cha kufanya iwapo ghafla tutagundua kuwa picha yetu ya ulimwengu, kiolezo chetu cha mtazamo wa uhalisia, hakitufanyi kuwa na furaha? Ikiwa kwa sababu yake tunalazimika kupigana sisi kwa sisi na kupigana na asili kwa ajili ya kuishi kwetu, ikiwa tunateseka, tunaugua na kufa? Ikiwa uhalisia wetu wa pamoja umekuwa kiwanda cha mateso ambacho tunakilisha vizazi vipya na vipya vya watoto wetu? Na zaidi ya hayo, sisi kama jamii tayari tumekubali hili kama kawaida, na sasa — mashuleni na vyuoni — tunasoma tu sheria za «uhalisia usioegemea upande wowote», kimsingi tukiimarisha taswira hii ya ukweli halisi unaotuzunguka ulio mgeni kwetu na ulio hatari katika kila namna, ambapo ikiwa si asili, basi uchumi, siasa, washindani, adui wa kivita, silaha za maangamizi, lishe duni, jambazi, mwendawazimu muuaji, ugonjwa, kosa la daktari, utawala mbaya, ajali na uzee — vyote vitatuua tu? Tufanyeje na haya yote? Jinsi gani ya kubadili picha yetu ya ulimwengu, kiolezo chetu cha mtazamo?

Kwanza kabisa — kutaka. Kwani matamanio katika kiwango cha kikwantumu yanajitimizia yenyewe. Kutaka kubadili imani na mielekeo yetu kuhusu «uhalisia uliopo bila kutegemea sisi». Kukiri ukweli kwamba sisi ni mateka (soma «watumwa») wa Imani hii, kuanza kuita kwa majina zile hisia, zile mihemko iliyotokana na Imani hii na ambayo kwa kawaida ilitutawala: kukiri hofu, uchungu, hatia, hasira, aibu ya unyonge wetu wenyewe; kukiri yale matamanio ambayo, yakitokana na misingi ya Imani yetu, kama vile mihemko, yalitutawala, yakigeuka tayari kuwa uraibu — ulafi, tamaa mbaya, uzinzi, uraibu wa filamu, shauku ya maonyesho, uraibu wa pesa na starehe za nje, choyo, kutafuta faida na anasa kwa gharama yoyote, uraibu wa kahawa, wa vitu vitamu, wa aina mbalimbali za vichocheo na vinywaji vya kuongeza nguvu, hamu ya ukuu juu ya wengine, utafutaji wa madaraka, utafutaji wa daima wa wakosaji na adui wa nje...

Na wakati Wewe utakapotambua hali iliyopo ya mambo kama isiyo ya kawaida. Wakati hamu ya kubadili hili itakapokuwa na nguvu ndani Yako. Wakati utakapokuwa umejaribu kila kitu — kuanzia tiba ya kisaikolojia, matamko chanya, taswira za akili, tafakuri ya ndani, mbinu za NLP na mafunzo ya motisha ya maguru mashuhuri hadi transurfing, ayahuasca, uyoga na uwekaji sahihi wa nia, na... kugundua kuwa haya yote hayafanyi kazi, au yana muda mfupi wa matumizi na hatimaye hugeuka kuwa kurudi nyuma kwingi, kuanguka na kuchakaa kihisia kwa kiwango sawa na cha nguvu yake ya awali lakini kwa mwelekeo tofauti, ndipo Wewe utakapokubaliana na ukweli kwamba ingekuwa heri Mungu angekuwepo, na ingekuwa heri Yeye angekuwa yule asiyetafuta ibada yetu, bali

anayetusaidia sisi wenyewe kuwa waumbaji wa uhalisia wetu, yaani kuimiliki picha yetu wenyewe ya ulimwengu, kuimiliki uwezo wa kubadili kiolezo chetu cha mtazamo.

Hiki ndicho tunachomhitaji Mungu kwacho. Si ili atulinde dhidi ya hatari na kututunuku mema, bali ili atufundishe kumiliki ufahamu wetu, ufahamu wetu ambao kwa hakika ni wa kimungu, kuumba uhalisia wetu kwa utambuzi. Kwani hata hivyo tayari tunauumba — kila sekunde, kila papo — iwe tunatambua hili au la. Lakini Mungu anaweza kutufundisha jinsi ya kufanya hivyo kwa utambuzi. Mungu anaweza kutusaidia kubadili kiolezo chetu cha mtazamo, kupiga hatua kutoka hali ya mwathirika hadi hali ya Muumbaji mwenye Utambuzi wa ulimwengu wake.

Wewe utauliza, mbona basi Yeye hakufanya hivyo mapema? Kwa nini Yeye alituhukumu kabisa kwenye uzoefu huu wa mateso, hofu na kupigania kuishi, ikiwa haya yote yalikuwa tu Imani, Imani katika uhalisia uliopo bila kutegemea sisi, na jambo hili linaweza kubadilishwa? Kila kitu ni rahisi sana, kwa sababu Yeye, Mungu wa namna hiyo, hakuwepo tu; ninakukumbusha kwamba Mungu ni Imani ya pamoja, na sisi kama wanadamu tulitunga mimba na kumzaa Mungu kama huyo hasa kutokana na mateso yetu na hofu na mapambano yetu ya kuishi.

Mungu ni kilele cha mageuzi ya ufahamu wetu, Huu Ni Uwezo Wetu Mkuu Zaidi wa Pamoja. Na kadiri tulivyopita katika njia yetu ya mageuzi, Mungu wetu kama Imani ya pamoja naye alibadilika kupitia mageuzi — mwanzoni Ilikuwa tu Nguvu Kuu Zaidi, kisha Nguvu hii Inajigawa Yenyewe mara mbili, na hutokea Wema na Uovu, jaribu, dhambi,

Sheria na Adhabu kwa kutotii, kisha kwenye moja ya ncha huundwa Taswira ya Kuvutia Zaidi, ya Sifa Kuu za Kimungu na Starehe Kuu, na hatimaye, hutokea Upendo wa Kimungu na Akili Kuu, Yenye Kuenea Kote kiasi kwamba Mungu Mwenyewe Anajitoa dhabihu, ili kutukomboa kutoka utumwani (utumwa uliokuwa wa lazima katika kukua kwetu), utumwa wa ufahamu wa pande mbili na utumwa wa uhalisia wa kimwili.

Tulibadilika sisi — ilibadilika pia Imani yetu, alibadilika Mungu wetu. Na sasa Yeye hatukomboi tu kwa Dhabihu Yake Mwenyewe kutoka utumwani mwa Imani ya zamani, bali Yeye anatufundisha sisi wenyewe kuwa miungu, kuwa Upendo, kupenda bila masharti na kuumba Upendo Wenyewe.

Kristo ni nukta ya maafikiano, na njia yetu, iliyotungwa mimba kwa Imani ya pamoja na juhudi za watakatifu, ya kubadili picha yetu binafsi na ya pamoja ya ulimwengu, kiolezo chetu cha mtazamo. Njia ya kujimiliki Mwenyewe. Njia yetu ya kuwa waumbaji wenye ufahamu wa ulimwengu wote. Wa uumbaji wote. Wa Ufahamu Wenyewe unaozaa kutoka ndani Yake uumbaji wote.

Hili ndilo linamaanisha kuwa Mungu — kuumba Nafsi Yako Mwenyewe kutoka Ndani Yako, kuumba Ufahamu kutoka Ufahamu. Sisi ndio Mungu wa Pamoja. Na sasa hivi tunakuwa Yeye.

Na Kristo, akiandaa kazi hii kama Mungu wa Pamoja wa watakatifu waliojitoa kwa ajili ya uumbaji Wake, anafanya

sisi sote kuwa miungu, akitukomboa kutoka utumwa wa imani za zamani na uzoefu wa pande mbili, ili tuweze kuwa sehemu ndogo za Mwili wa Mungu Mmoja, akitusaidia kupata tena ukamilifu, akiunganisha ndani yetu ncha za ufahamu wa pande mbili — Mungu na mwanadamu, Kiume na Kike, juu na chini, zamani na siku zijazo — katika kile kipya cha tatu, katika Upendo. Upendo, Ambao haukuanza kamwe na hautaacha kuwepo kamwe. Upendo Kamili, Usio na Masharti, wa Milele. Ambamo ndani Yake...