15. ਨਿਰੀਖਕ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਉਪਰੋਕਤ ਦਾ ਸਾਰ ਕੱਢਦਿਆਂ, ਅਖੌਤੀ ਨਿਰੀਖਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਤਰਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ (ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਧਾਰਨਾਵਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ) ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਰੀਖਕ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ, ਭਾਵ ਉਸਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਢਾਂਚਾ, ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਿਰੀਖਕ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ। ਨਿਰੀਖਕ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹਰ ਧਾਰਨੀ। ਜੇ ਨਿਰੀਖਕ ਦਾ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਧੇਰੇ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਹੈ। ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਅਨੁਭਵ ਵਜੋਂ ਕਿਉਂ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇਸਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ: ਉਤਪਾਦਨ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਕਾਨੂੰਨ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ

ਭਾਸ਼ਾਈ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਰਸੀ ਕੁਰਸੀ ਹੈ, ਮੇਜ਼ ਮੇਜ਼ ਹੈ, ਅਲਮਾਰੀ ਅਲਮਾਰੀ ਹੈ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ)। ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ, ਕਿਸੇ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਮੂਹਿਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ — ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਭਵ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਪ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਝਣਯੋਗ ਚਿੱਤਰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਭਾਵ ਘੜਦੇ ਹਾਂ।

ਪਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ, ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਢਾਂਚਾ, ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ? ਜੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਾਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦੇ ਹਾਂ, ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦੇ ਹਾਂ? ਜੇ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਫੈਕਟਰੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ-ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਝੋਕ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਆਮ ਨਿਯਮ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ — ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ — ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ «ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਸਲੀਅਤ» ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਬਿਗਾਨੀ ਅਤੇ ਹਰ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਇਸ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਜੇ ਕੁਦਰਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆਰਥਿਕਤਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ, ਜੰਗੀ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਥਿਆਰ, ਗ਼ਲਤ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਲੁਟੇਰੇ, ਪਾਗਲ ਕਾਤਲ, ਬਿਮਾਰੀ, ਡਾਕਟਰੀ ਗ਼ਲਤੀ, ਮਾੜੀ ਸਰਕਾਰ, ਦੁਰਘਟਨਾ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ — ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਦੇਣਗੇ? ਇਸ ਸਭ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਪਟਿਆ ਜਾਵੇ? ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇ?

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ — ਚਾਹਣਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਆਂਟਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। «ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਂਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਸਲੀਅਤ» ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹਣਾ। ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਬੰਦੀ (ਪੜ੍ਹੋ «ਗ਼ੁਲਾਮ») ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਪੁਕਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਜੋ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ: ਡਰ, ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵੇ, ਦੋਸ਼-ਭਾਵਨਾ, ਗੁੱਸਾ, ਆਪਣੀ ਤੁੱਛਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ; ਉਹਨਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ — ਪੇਟੂਪੁਣਾ, ਕਾਮਵਾਸਨਾ, ਬਦਚਲਣੀ, ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਲਤ, ਤਮਾਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਜਨੂਨ, ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਆਰਾਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਲਾਲਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਂਘ, ਕੌਫ਼ੀ, ਮਿੱਠੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉਤੇਜਕਾਂ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਡਰਿੰਕਸ ਦੀ ਲਤ, ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਰਦਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਸੱਤਾ ਦੀ ਭੁੱਖ, ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਭਾਲ...

ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਅਸਧਾਰਨ ਮੰਨ ਲਵੇਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਅਜ਼ਮਾ ਲਵੇਂਗਾ — ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਾ, ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਬੋਲ, ਕਲਪਨਾ, ਧਿਆਨ, ਐਨ.ਐਲ.ਪੀ. ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਟਰਾਂਸਰਫ਼ਿੰਗ, ਅਯਾਵਾਸਕਾ, ਮਸ਼ਰੂਮਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੱਕ, ਅਤੇ... ਤੂੰ ਪਾਵੇਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀਮਤ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਓਨੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮਾਂ, ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਥਕਾਵਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇਂਗਾ ਕਿ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ

ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ।

ਇਸੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ, ਆਪਣੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਚੇਤਨਾ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਜਣਾ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਉਂਝ ਵੀ ਸਿਰਜ ਰਹੇ ਹਾਂ — ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਛਿਣ — ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਨਾ। ਪਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪੀੜਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਚੇਤ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਲਈ।

ਤੂੰ ਪੁੱਛੇਂਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ, ਡਰਾਂ ਅਤੇ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ, ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਸੀ, ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਸਭ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ, ਅਜਿਹਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬਸ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ, ਡਰਾਂ ਅਤੇ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਹੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸਰਵਉੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਸਫ਼ਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਸਾਡਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ — ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਵਉੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਤੇ ਬਦੀ, ਪਰਤਾਵਾ, ਪਾਪ,

ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਧੁਰੇ 'ਤੇ ਸਰਬ-ਆਕਰਸ਼ਣ, ਸਰਵਉੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਰਵਉੱਚ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਇੰਨੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾ ਸਕੇ (ਸਾਡੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ), ਦਵੈਤ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ।

ਅਸੀਂ ਬਦਲੇ — ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਬਦਲਿਆ, ਸਾਡਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਦਲਿਆ। ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਰੱਬ ਬਣਨਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਬਣਨਾ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮਸੀਹ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਸਾਰ-ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕੀਏ। ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸੁਚੇਤ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸਾਡਾ ਤਰੀਕਾ। ਸਮੁੱਚੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ। ਖ਼ੁਦ ਉਸ ਚੇਤਨਾ ਦੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ — ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ, ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ। ਅਸੀਂ ਹੀ ਸਮੂਹਿਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਪਲ ਅਸੀਂ ਉਹ ਬਣ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਅਤੇ ਮਸੀਹ, ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਬ, ਪਿਛਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਦਵੈਤ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣ ਸਕੀਏ, ਸਾਡੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਦਵੈਤ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਧੁਰਿਆਂ ਨੂੰ — ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ, ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ — ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ। ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਜੋ ਕਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੰਪੂਰਨ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ, ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰੇਮ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ...