15. Müşahidəçi effekti

Yuxarıda deyilənləri ümumiləşdirərək, Müşahidəçi Effekti adlanan anlayışı belə ifadə etmək olar:

Müşahidəçinin şüur vəziyyəti (onun inancları, əqidələri, arzuları, duyğuları, düşüncələri və onları dəstəkləyən dil dünya mənzərəsi) onun tərəfindən müşahidə olunan reallığı müəyyən edir.

Fərqli müşahidəçilərin reallığı da fərqlidir. Müşahidəçinin şüurunda bərqərar olmuş dünya mənzərəsi, yəni onun qavrayış şablonu reallığa nisbətdə ilkindir və onu, deməli, həmin müşahidəçinin bütün həyatını müəyyən edir. Müşahidəçi – hər birimizik, hər bir insandır, hər bir şüur daşıyıcısıdır. Əgər müşahidəçinin dünya mənzərəsi dəyişirsə, onun reallığı da dəyişir. Hansı reallığın daha real olduğunu və ya hansı dünya mənzərəsinin daha doğru olduğunu mübahisə etməyin mənası yoxdur. Yalnız Sənin Öz dünya mənzərəndə və onun doğurduğu reallıqda xoşbəxt olub-olmadığını anlamağın mənası var.

Fərqli müşahidəçilərin reallığı fərqlidir. Bəs nə üçün biz bütövlükdə reallığı oxşar şəkildə qavrayırıq, nə üçün hamı üçün ümumi olan bəzi şeylərdən obyektiv mövcud olan, hamı tərəfindən eyni cür qavranılan anlayışlar kimi danışa bilirik və bundan da artıq, bunun əsasında bütöv bir ictimai münasibətlər sistemini: istehsalatı, iqtisadiyyatı, hüququ, dövlət və sosial təsisatları qura bilirik? Çünki bizim baza

dil dünya mənzərəmiz var; burada stul – stuldur, masa – masa, şkaf – şkafdır (hərçənd dövlət və iqtisadiyyatla bağlı məsələ artıq daha mürəkkəbdir). Dil bizə bir-birimizi anlamağa, nə barədəsə razılığa gəlməyə və səmərəli qarşılıqlı əlaqədə olmağa imkan verir – hətta informasiya ötürülməsi səviyyəsində deyil, məhz kollektiv reallığın yaradılması səviyyəsində; dil sayəsində biz dünyanın bütün mümkün vəziyyətlərinin kvant şorbasından bizim üçün anlaşılan gerçəklik mənzərəmizi ayırırıq, yəni formalaşdırırıq.

Bəs birdən dünya mənzərəmizin, reallığı qavrayış şablonumuzun bizi xoşbəxt etmədiyini aşkar etsək, nə etməli? Əgər onun ucbatından öz sağ qalmağımız uğrunda bir-birimizlə və təbiətlə mübarizə aparmağa məcburuqsa, əzab çəkiriksə, xəstələniriksə və ölürüksə? Əgər kollektiv reallığımız övladlarımızın yeni-yeni nəsillərini göndərdiyimiz bir əzab fabrikinə çevrilibsə? Üstəlik, biz bir cəmiyyət olaraq bunu artıq bir norma kimi qəbul etmişiksə və indi – məktəblərdə və ali məktəblərdə – sadəcə «obyektiv reallığın» qanunlarını öyrəniriksə, bununla da mahiyyətcə bizə yad və hər mənada təhlükəli olan ətraf gerçəklik obrazını bərkidürüksə; elə bir gerçəklik ki, orada təbiət olmasa da, iqtisadiyyat, siyasət, rəqiblər, hərbi düşmən, kütləvi silahlar, düzgün olmayan qidalanma, quldur, manyak, xəstəlik, həkim səhvi, pis hakimiyyət, bədbəxt hadisə və qocalma – hər halda bizi öldürəcək? Bütün bunlarla necə davranmalı? Öz dünya mənzərəmizi, öz qavrayış şablonumuzu necə dəyişməli?

Əvvəlcə – istəmək lazımdır. Axı arzular kvant səviyyəsində Özü-özünü gerçəkləşdirir. «Obyektiv, bizdən asılı olmayaraq mövcud olan reallıq» barədə inanclarımızı və əqidələrimizi dəyişmək istəmək. Bu inamın girovları (oxu «qulları») olduğumuz həqiqətini etiraf etmək, bu inamdan doğan və adətən bizə hakim kəsilən o duyğuları, o emosiyaları öz adı ilə çağırmağa başlamaq: qorxuları, inciklikləri, günahkarlıq hissini, qəzəbi, öz heçliyinin utancını etiraf etmək; inamımızın qəliblərindən doğaraq, emosiyalar kimi bizə sahiblənən və artıq asılılıq dərəcəsinə keçən arzuları etiraf etmək – qarınqululuq, şəhvət, pozğunluq, kinomaniya, tamaşa ehtirası, puldan və xarici rahatlıqdan asılılıq, tamahkarlıq, nəyin bahasına olursa-olsun qazanc və həzz əldə etmək canfəşanlığı, qəhvədən, şirniyyatdan, müxtəlif növ stimullaşdırıcılardan və energetiklərdən asılılıq, başqalarından üstün olmaq istəyi, hakimiyyət yanğısı, əbədi günahkar və xarici düşmən axtarışı…

Və Sən mövcud vəziyyətin qeyri-normal olduğunu etiraf edəndə. Səndə bunu dəyişmək arzusu möhkəmlənəndə. Psixoterapiyadan, afirmasiyalardan, vizuallaşdırmalardan, meditasiyalardan, NLP metodlarından və məşhur quruların motivasiya təlimlərindən tutmuş transerfinqə, ayauaskaya, göbələklərə və niyyətlərin düzgün qurulmasına qədər hər şeyi sınayıb... bunların heç birinin işləmədiyini və ya məhdud təsir müddətinə malik olduğunu, nəticədə isə eyni gücdə və əks işarəli geri çəkilmələrə, uğursuzluqlara və emosional tükənmələrə çevrildiyini aşkar edəndə – onda Sən razılaşacaqsan ki, Tanrının olması daha yaxşı olardı və yaxşı olardı ki, O, bizdən ibadət axtaran deyil,

özümüzün öz reallığımızın yaradıcıları olmağımıza, yəni şəxsi dünya mənzərəmizə yiyələnməyimizə, qavrayış şablonumuzu dəyişmək qabiliyyətinə sahib olmağımıza kömək edən biri olsun.

Bax buna görə bizə Tanrı lazımdır. Bizi təhlükələrdən qorumaq və nemətlərlə mükafatlandırmaq üçün deyil, öz şüurumuza, öz həqiqətən ilahi şüurumuza sahib olmağı, öz reallığımızı şüurlu şəkildə yaratmağı öyrətmək üçün. Axı biz bunu dərk etsək də, etməsək də – hər saniyə, hər an – onsuz da onu yaradırıq. Lakin Tanrı bizə bunu şüurlu şəkildə necə etməyi öyrədə bilər. Tanrı qavrayış şablonumuzu dəyişməyə, qurban vəziyyətindən çıxaraq öz dünyamızın şüurlu Yaradıcısı vəziyyətinə qədəm qoymağa kömək edə bilər.

Sən soruşarsan: bəs O, bunu niyə daha əvvəl etmədi? Əgər bütün bunlar sadəcə inam idisə, obyektiv reallığa olan inam idisə və bunu dəyişmək mümkündürsə, O, bizi ümumiyyətlə niyə bu əzab, qorxu və sağ qalma mübarizəsi təcrübəsinə məhkum etdi? Hər şey çox sadədir, çünki O, belə bir Tanrı sadəcə yox idi; xatırladıram ki, Tanrı – kollektiv inamdır və biz bəşəriyyət olaraq belə bir Tanrını məhz əzablarımız, qorxularımız və sağ qalma mübarizəmiz nəticəsində bətnimizdə bəsləyib dünyaya gətirdik.

Tanrı – şüurumuzun təkamül zirvəsidir, Bu, Bizim Ümumi Ən Uca Potensialımızdır. Və təkamül yolumuzu keçdikcə, kollektiv inam kimi Tanrımız da təkamül etdi – əvvəlcə bu sadəcə Ali Qüvvə idi, sonra bu Qüvvə Özünü ikiyə böldü və Xeyir ilə Şər, tamah, günah,

Qanun və əməl olunmamasına görə Cəza meydana gəldi; sonra qütblərdən birində Hər Şeyi Cəlb Edən Obraz, Ali İlahi Keyfiyyətlər və Ali Həzz formalaşdı; nəhayət, İlahi Sevgi və Ali Şüur zühur etdi – o dərəcədə Hər Şeyi Əhatə Edən ki, Tanrı Özü Özünü qurban verir ki, bizi köləlikdən (təşəkkülümüz üçün zəruri olan köləlikdən), dualist şüurun köləliyindən və maddi gerçəkliyin köləliyindən satın alsın.

Biz dəyişdikcə – İnamımız da dəyişirdi, Tanrımız da dəyişirdi. Və indi O, bizi Öz Qurbanı ilə təkcə keçmiş inamın köləliyindən satın almır, həm də Özümüzün tanrılar olmağımızı, Sevgi olmağımızı, şərtsiz sevməyimizi və Sevginin Özünü yaratmağımızı bizə öyrədir.

Məsih – razılıq nöqtəsidir və kollektiv inamla, müqəddəslərin səyləri ilə hasilə gətirilmiş fərdi və kollektiv dünya mənzərəmizi, qavrayış şablonumuzu dəyişmək üsuludur. Özümüzə sahib olmaq üsuludur. Kainatın, bütün varlığın, bütün varlığı özündən doğuran Şüurun Özünün şüurlu yaradıcıları olmaq üsuludur.

Tanrı olmaq məhz bu deməkdir – Özündən Özünü yaratmaq, Şüurdan Şüur yaratmaq. Biz elə Kollektiv Tanrıyıq. Və elə indicə biz O oluruq.

Və Məsih, Özünü Onun yaradılmasına həsr etmiş müqəddəslərin Kollektiv Tanrısı kimi bu işi hazırlayaraq, edir

hamımızı tanrılar; bizi keçmiş inancların və dual təcrübənin köləliyindən satın alır ki, Vahid Tanrının Bədəninin zərrələrinə çevrilə bilək; dual şüurun qütblərini – Tanrı və insanı, Kişi və Qadını, yuxarı və aşağını, keçmiş və gələcəyi – yeni bir üçüncüdə, Sevgidə birləşdirərək tamlığımızı yenidən bərpa etməyə kömək edir. Heç vaxt başlamamış və heç vaxt bitməyəcək Sevgidə. Mütləq, Şərtsiz, Əbədi Sevgidə. Hansında ki...