Bí a ṣe lè kọ́ ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ara ẹni àti àwọn ẹlòmíràn

Ìgbẹ́kẹ̀lé bẹ̀rẹ̀ nítòsí ju bí a ti rò lọ

Nígbà gbogbo, a máa ń sọ ìgbẹ́kẹ̀lé gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń ṣẹlẹ̀ láàrin àwọn ènìyàn. O gbẹ́kẹ̀lé ọ̀rẹ́ kan pẹ̀lú àṣírí, aládùúgbò kan pẹ̀lú kọ́kọ́rọ́, ẹni tí ẹ jọ ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú iṣẹ́ kan. Síbẹ̀ ìgbẹ́kẹ̀lé tó dákẹ́ jù wà tó ṣáájú: ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ohùn tìrẹ.

Nígbà tí o bá mọ ohun tí o nímọ̀lára rẹ̀ àti ohun tí o nílò, ó rọrùn láti sọ ọ́ ní gbangba. Nígbà tí o kò bá mọ̀, o máa ń ṣiyèméjì, o máa ń gbìyànjú láti mọ ohun tí àwọn ẹlòmíràn ń retí, o sì máa ń retí ohun tó burú jù. Ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ èyí láti inú àwọn ọjọ́ lásán: o gbà láti ṣe nǹkan kan nínú ìjíròrò, lẹ́yìn náà ni o tó mọ̀ pé o kò fẹ́ ẹ.

Ìgbẹ́kẹ̀lé nínú àwọn ẹlòmíràn àti ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ara ẹni ní ìpìlẹ̀ kan náà ní pàtàkì. Méjèèjì ń dàgbà nígbà tí o bá tẹ́tí sílẹ̀, nígbà tí o bá jẹ́ olóòótọ́, àti nígbà tí o bá pa ọ̀rọ̀ rẹ mọ́.

Gbígbọ́ ara ẹni nílò ìdúró

Ní ọ̀pọ̀ apá ọjọ́, a máa ń fèsì. Àwọn ìfiránṣẹ́ ń dé, ọjọ́ ìparí iṣẹ́ ń súnmọ́, ojú ọ̀nà sì ń pariwo. Àwọn èrò ń sáré ju bí a ṣe lè tò wọ́n lọ, nítorí náà a máa ń ṣe nǹkan lórí èyí tó pariwo jù. Títò wọ́n bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdúró.

Èémí ni ìdúró tó rọrùn jù. Kò ná ohunkóhun, kò sì nílò irinṣẹ́ tàbí ìmúrasílẹ̀. Àwọn ìwádìí kan so mímí lọ́ra mọ́ ìmọ̀lára ìbàlẹ̀ ọkàn, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ṣàpèjúwe rẹ̀ bẹ́ẹ̀. A kò ṣèlérí èsì kankan. A kàn tọ́ka sí i pé mímí lọ́ra jẹ́ ibi kékeré láti dúró àti láti bi ara ẹni: báwo ni mo ṣe wà, ní tòótọ́?

Ìdúró tún jẹ́ kí o kíyèsí àwọn àmì kékeré: èjìká tó le koko, bí èémí rẹ ṣe ń yára, èrò kan tí o ń tì sẹ́yìn nígbà gbogbo. Nígbà tí a bá ń yára, gbogbo èyí ń wà ní ìpamọ́ kúrò lójú.

Nínú ìṣẹ́jú ìbàlẹ̀ ọkàn kan o lè:

• kíyèsí ohun tí o nímọ̀lára rẹ̀, láì yára láti tún un ṣe
• dárúkọ ohun kan tí o dúpẹ́ fún
• ṣe ìpinnu kékeré kan tó jẹ́ tìrẹ ní tòótọ́
• padà sí ọjọ́ rẹ pẹ̀lú ọkàn tó mọ́ gaara díẹ̀ sí i, gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣe ṣàpèjúwe rẹ̀

Ìdúpẹ́ ń ràn ọ́ lọ́wọ́ láti gbáralé ohun tí o ní

Nínú ìwádìí olókìkí kan ní ọdún 2003, àwọn olùwádìí Emmons àti McCullough wo àwọn ènìyàn tó máa ń kọ ohun tí wọ́n dúpẹ́ fún sílẹ̀ déédé. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí sábà máa ń sọ pé àwọn nímọ̀lára dídára ju àwọn ẹgbẹ́ ìfiwéra lọ. A tẹ iṣẹ́ náà jáde nínú Journal of Personality and Social Psychology.

Ìdúpẹ́ ń darí àfiyèsí rẹ sí ohun tó ti dúró ṣinṣin nínú ayé rẹ, ó sì rọrùn láti gbáralé ohun tó dúró ṣinṣin. Èyí jẹ́ ọ̀nà kan tí ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ara ẹni lè gbà dàgbà: o kíyèsí pé a ti fún ọ ju bí o ṣe kà lọ.

Láti gbígbẹ́kẹ̀lé ara ẹni sí gbígbẹ́kẹ̀lé àwọn ẹlòmíràn

Nígbà tí o bá nímọ̀lára pé o dúró ṣinṣin, àwọn ènìyàn mìíràn yóò hàn ọ́ yàtọ̀. O máa ń tẹ́tí sílẹ̀ jù, o sì máa ń gbèjà ara rẹ kéré. Èyí ṣe pàtàkì, nítorí pé ìgbẹ́kẹ̀lé láàrin àwọn ènìyàn sábà máa ń tinrin, ọ̀pọ̀ sì nímọ̀lára ìdánìkanwà. Gẹ́gẹ́ bí Ìgbìmọ̀ WHO lórí Ìsopọ̀ Àwùjọ (WHO Commission on Social Connection, 2025) ti sọ, ẹnìkan nínú ènìyàn mẹ́fà lágbàáyé ló ń nímọ̀lára ìdánìkanwà.

Ìpìlẹ̀ tó fìdí múlẹ̀ tún wà láti kọ́ lé. Ènìyàn méjì èyíkéyìí ní nǹkan bí 99.9% DNA wọn bákan náà, ọ̀rọ̀ tí àwọn ilé-iṣẹ́ ìwádìí nípa jẹ́nọ́mù ń tún sọ lọ́pọ̀ ìgbà. Nǹkan bí bílíọ̀nù mẹ́jọ ènìyàn ló wà lórí ilẹ̀ ayé, a sì jọra ju bí a ṣe dàbí nígbà tí a bá ń jiyàn lọ.

Ṣíṣe nǹkan ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn dàbí pé ó ń ṣèrànwọ́ pẹ̀lú. Nínú ìwádìí láti ọwọ́ Wiltermuth àti Heath (Psychological Science, 2009), àwọn ènìyàn tó ṣe nǹkan ní ìbámu pẹ̀lú ara wọn, bíi rírìn tàbí kíkọrin, túbọ̀ múra tán láti ṣiṣẹ́ papọ̀ lẹ́yìn náà, pẹ̀lú àwọn àjèjì. Ìṣẹ́jú ní 11:11 kì í ṣe àdánwò, ṣùgbọ́n ó ní èrò rírọrùn kan náà: ọ̀pọ̀ ènìyàn tí wọ́n ń ṣe nǹkan kan tó dákẹ́ jẹ́ẹ́ ní àkókò kan náà.