Níbo ni ọ́ksíjìn tí a ń mí ti ń wá?

Ìdáhùn kúkúrú

Àwọn òkun ń pèsè ìpín tó pọ̀ gan-an nínú ọ́ksíjìn orí ilẹ̀ ayé. A sábà máa ń ṣàpèjúwe rẹ̀ bí ìdajì. Èyí tó kù wá láti inú àwọn igbó, koríko àti ewéko mìíràn. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àpèjúwe àfojúdíwọ̀n, kì í ṣe ìṣirò pípéye, ṣùgbọ́n àwòrán náà kedere: ọ́ksíjìn tí a ń mí wá láti inú àwọn òkun, àwọn igbó àti koríko ayé wa.

Tí o bá ń retí ibi kan ṣoṣo lórí àwòrán ilẹ̀, kò sí. A tú ìpèsè náà ká gbogbo ayé, ìpín ńlá rẹ̀ sì wá láti inú àwọn òkun, èyí tí ọ̀pọ̀ wa kì í sábà rí.

Ó yẹ kí a sọ ní gbangba ohun tí àpilẹ̀kọ yìí kì í ṣe. Kì í ṣe tábìlì ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì. Àwọn iye tó wà níbí jẹ́ ìfojúdíwọ̀n ojoojúmọ́: àwọn òkun nǹkan bí ìdajì, èyí tó kù láti inú àwọn ewéko orí ilẹ̀. Ẹnikẹ́ni tó bá fẹ́ àwọn iye pípéye gbọ́dọ̀ wo iṣẹ́ àwọn onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé. Ohun tí a fẹ́ pín ni àwòrán náà, nítorí pé àwòrán náà rọrùn láti rántí àti láti dúpẹ́ fún.

Ẹ̀bùn tó ń wá láti ọ̀nà jíjìn

Ó wọ́pọ̀ láti rò pé ọ́ksíjìn tí o ń mí wá láti inú àwọn igi tó wà lẹ́yìn fèrèsé rẹ. Àwọn igi náà ṣe pàtàkì. Ṣùgbọ́n ẹ̀fúùfù ń dá afẹ́fẹ́ tó yí ayé ká pọ̀ nígbà gbogbo, nítorí náà afẹ́fẹ́ tí o ń mí lónìí lè ti wà lókè kọ́ńtínẹ́ǹtì mìíràn láìpẹ́ yìí. Ọ́ksíjìn tí o ń mí sínú kò ní àdírẹ́sì. A pín in láti ojú ọ̀run kan ṣoṣo tí gbogbo wa jọ ní.

Ó yẹ kí a dúró lórí èyí. Níbìkan wà òkun kan tí o lè má rí láéláé, àwọn igbó kan sì wà tí o lè má ṣèbẹ̀wò sí láéláé. Ó ṣeé ṣe kí èémí rẹ ní òwúrọ̀ yìí jẹ́ nítorí wọn díẹ̀. Nǹkan bí bílíọ̀nù mẹ́jọ ènìyàn ń fa láti orísun kan náà ní àkókò kan náà. Kò sí ẹni tó ń fi ìwé ìsanwó ránṣẹ́, kò sì sí ẹni tó nílò láti béèrè.

Rò ó bí ilé kan tí a jọ ń gbé. Nínú ilé, ọ̀pọ̀ ènìyàn ń lo àwọn yàrá kan náà, omi kan náà, ooru kan náà, kò sì sí ẹni tó ń ka ẹni tó lo ohun tó pọ̀ jù. Ayé dàbí èyí díẹ̀. Ilé kan ni, pẹ̀lú ẹbí ńlá tó tó nǹkan bí bílíọ̀nù mẹ́jọ ènìyàn, afẹ́fẹ́ sì wà lára àwọn nǹkan àkọ́kọ́ tó ń fúnni.

Ìdí tí a kì í fi sábà kíyèsí rẹ̀

A máa ń kíyèsí ohun tó ṣọ̀wọ́n, kì í ṣe ohun tó wà nígbà gbogbo. Èémí dúró ṣinṣin, ó sì dákẹ́ tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi parẹ́ sí ẹ̀yìn, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ń lo gbogbo ọjọ́ láì ronú nípa rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan. Síbẹ̀ ó jẹ́ ẹ̀bùn àkọ́kọ́ ti ọjọ́ àti ti ìkẹyìn, kò sì béèrè ohunkóhun lọ́wọ́ wa. Gbìyànjú ìdánwò kékeré kan. Nígbà tí o bá ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́, bi ara rẹ ìgbà tí o kẹ́yìn ronú nípa èémí rẹ. Tí ìdáhùn bá jẹ́ pé o kò rántí, ìyẹn wọ́pọ̀, kò sì sí ohun tó yẹ kó dààmú rẹ.

Kíkíyèsí ni gbogbo ìpè náà. O kò nílò láti yanjú ohunkóhun ní àkókò yìí. O kàn nílò láti rí i pé a ń fún ọ ní nǹkan kan, léraléra, ní gbogbo ọjọ́. Ìyẹn ni ó tó láti bẹ̀rẹ̀.

Ohun tí ìdúpẹ́ lè ṣe fún ọ

A ti ṣe ìwádìí lórí ìdúpẹ́. Nínú àpilẹ̀kọ ọdún 2003 láti ọwọ́ Emmons àti McCullough, tí a tẹ̀ jáde nínú Journal of Personality and Social Psychology, àwọn ènìyàn tó máa ń kọ ohun tí wọ́n dúpẹ́ fún sílẹ̀ déédé sábà máa ń sọ pé àwọn nímọ̀lára dídára ju àwọn ẹgbẹ́ ìfiwéra lọ. Ìwádìí náà kì í ṣe nípa èémí. Ṣùgbọ́n èémí lè jẹ́ ohun tó rọrùn jù láti dúpẹ́ fún: ó wà nígbà gbogbo, ọ̀fẹ́ ni, kò sì nílò àkókò pàtàkì. Ìdúpẹ́ kò nílò ọ̀rọ̀ ńlá. Ó lè kúrú kí ó sì dákẹ́: o ṣeun fún èémí yìí.

Mímí lọ́ra jẹ́ nǹkan mìíràn tí àwọn olùwádìí ti wò: àwọn ìwádìí kan so ó mọ́ ìmọ̀lára ìbàlẹ̀ ọkàn. A mẹ́nu bà á pẹ̀lú ìṣọ́ra, a kò sì ṣèlérí ohunkóhun. Tí o bá dúró, tí o mí lọ́ra, tí o sì ronú nípa àwọn òkun àti àwọn igbó, o ń ṣe nǹkan rírọrùn tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń mú ìbàlẹ̀ ọkàn wá. Ọ̀nà kékeré láti gbìyànjú rẹ̀ nìyí:

• Dúró fún ìṣẹ́jú kan, kí o sì mí sínú lọ́ra lẹ́ẹ̀kan.
• Ronú nípa àwọn òkun, àwọn igbó àti koríko tó ṣèrànwọ́ láti ṣe é.
• Mí jáde, kí o sì sọ pé o ṣeun, ní ọ̀rọ̀ tìrẹ àti ní èdè tìrẹ.

Gbogbo èémí jẹ́ ẹ̀bùn láti inú ilé tí a jọ ní. Kíkíyèsí rẹ̀ gba ìṣẹ́jú kan.