Kendinize ve başkalarına güveni nasıl kurarsınız?

Güven düşündüğümüzden daha yakında başlar

Güvenden genellikle insanlar arasında olan bir şey olarak söz ederiz. Bir arkadaşa sırrınızı, bir komşuya anahtarınızı, bir iş arkadaşına bir görevi emanet edersiniz. Oysa ondan önce gelen daha sessiz bir güven var: kendi sesinize duyduğunuz güven.

Ne hissettiğinizi ve neye ihtiyacınız olduğunu bildiğinizde bunu açıkça söylemek kolaylaşır. Bilmediğinizde duraksarsınız, başkalarının ne beklediğini tahmin eder ve en kötüsüne hazırlanırsınız. Birçok kişi bunu sıradan günlerden tanır: bir konuşmada bir şeye evet dersiniz ve ancak sonra aslında istemediğinizi anlarsınız.

Başkalarına duyulan güven, büyük ölçüde kendine duyulan güvenle aynı malzemeden yapılmıştır. İkisi de dinlediğinizde, dürüst olduğunuzda ve sözünüzü tuttuğunuzda büyür.

Kendinizi duymak bir duraklama ister

Günün çoğunda tepki veririz. Mesajlar gelir, son tarihler yaklaşır, sokak gürültülüdür. Düşünceler ayıklayabileceğimizden hızlı akar; biz de en gürültülü olana göre davranırız. Ayıklamak bir duraklamayla başlar.

Nefes, var olan en basit duraklamadır. Hiçbir şeye mal olmaz, donanım ya da hazırlık gerektirmez. Bazı çalışmalar yavaş nefes almayı bir sakinlik duygusuyla ilişkilendiriyor ve birçok kişi onu böyle anlatıyor. Bir sonuç vaat etmiyoruz. Yalnızca yavaş bir nefesin, durup şunu sormak için küçük bir yer olduğuna dikkat çekiyoruz: gerçekten nasılım?

Bir duraklama, küçük işaretleri fark etmenizi de sağlar: omuzlardaki gerginlik, nefesinizin temposu, sürekli ittiğiniz bir düşünce. Acele ettiğimiz sürece bunların hepsi gözden uzak kalır.

Sakin bir dakikada şunları yapabilirsiniz:

• ne hissettiğinizi, hemen düzeltmeye çalışmadan fark edebilirsiniz
• minnettar olduğunuz bir şeyi adlandırabilirsiniz
• gerçekten size ait küçük bir karar alabilirsiniz
• birçok kişinin anlattığı gibi, gününüze biraz daha berrak dönebilirsiniz

Minnettarlık, elinizdekine yaslanmanıza yardım eder

2003’te yapılan ünlü bir çalışmada araştırmacılar Emmons ve McCullough, neye minnettar olduklarını düzenli olarak yazan insanlara baktı. Bu kişiler, kontrol gruplarına kıyasla kendilerini daha iyi hissettiklerini daha sık bildirdi. Çalışma Journal of Personality and Social Psychology dergisinde yayımlandı.

Minnettarlık dikkatinizi hayatınızda zaten sağlam olana çevirir ve sağlam olana yaslanmak daha kolaydır. Kendine güvenin büyüyebileceği yollardan biri budur: saydığınızdan fazlasının size verildiğini fark edersiniz.

Kendine güvenden başkalarına güvene

Kendinizi daha sağlam hissettiğinizde başkaları farklı görünür. Daha çok dinler, daha az savunursunuz. Bu önemlidir, çünkü insanlar arasındaki güven çoğu zaman incedir ve birçoğu kendini yalnız hisseder. WHO Sosyal Bağlantı Komisyonu’na (WHO Commission on Social Connection, 2025) göre dünyada her altı kişiden biri yalnızlık yaşıyor.

Üzerine kurulabilecek sağlam bir zemin de var. Herhangi iki insan DNA’sının yaklaşık %99,9’unu paylaşır; bu, genom enstitülerinin yaygın biçimde dile getirdiği bir tespittir. Dünyada yaklaşık 8 milyar insan var ve anlaşmazlığa düştüğümüzde göründüğümüzden çok daha fazla birbirimize benziyoruz.

Başkalarıyla aynı adımda hareket etmek de yardımcı oluyor gibi görünüyor. Wiltermuth ve Heath’in araştırmasında (Psychological Science, 2009), birlikte uyum içinde hareket eden, örneğin yürüyen ya da şarkı söyleyen insanlar, sonrasında yabancılar dahil işbirliği yapmaya daha istekli oldu. 11:11’deki dakika bir deney değil, ama aynı basit fikri taşıyor: çok sayıda insan aynı anda tek bir sessiz şey yapıyor.