Jinsi ya kujiamini na kuwaamini wengine

Kuaminiana huanza karibu kuliko tunavyodhani

Kwa kawaida tunazungumzia kuaminiana kama kitu kinachotokea kati ya watu. Unamwamini rafiki kwa siri, jirani kwa ufunguo, mfanyakazi mwenzako kwa kazi. Hata hivyo kuna aina tulivu zaidi ya kuamini inayotangulia: kuamini sauti yako mwenyewe.

Unapojua unachohisi na unachohitaji, ni rahisi kukisema waziwazi. Usipojua, unasita, unakisia wengine wanatarajia nini na kujiandaa kwa mabaya zaidi. Watu wengi wanalijua hili kutokana na siku za kawaida: unakubali jambo katika mazungumzo na baadaye tu unagundua kwamba hukulitaka.

Kuwaamini wengine hutengenezwa kwa kiasi kikubwa kwa malighafi ileile ya kujiamini. Vyote vinakua unaposikiliza, unapokuwa mkweli na unapotimiza neno lako.

Kujisikiliza kunahitaji kusimama kidogo

Kwa sehemu kubwa ya siku tunaitikia tu. Ujumbe unafika, makataa yanakaribia, barabara ina kelele. Mawazo yanakimbia kuliko tunavyoweza kuyapanga, kwa hiyo tunatenda kwa lile lenye sauti kubwa zaidi. Kupanga huanza kwa kusimama kidogo.

Pumzi ndiyo njia rahisi zaidi ya kusimama kidogo. Haigharimu kitu na haihitaji vifaa wala maandalizi. Baadhi ya tafiti zinahusisha kupumua polepole na hisia ya utulivu, na watu wengi wanaieleza hivyo. Hatuahidi matokeo yoyote. Tunaonyesha tu kwamba pumzi ya polepole ni mahali padogo pa kusimama na kujiuliza: hali yangu ikoje, kweli?

Kusimama kidogo pia kunakuwezesha kuona ishara ndogo: mvutano kwenye mabega, mwendo wa pumzi yako, wazo unalolisukuma mbali kila mara. Tunapokimbia, haya yote hubaki mbali na macho.

Katika dakika moja ya utulivu unaweza:

• kuona unachohisi, bila kuharakisha kukirekebisha
• kutaja jambo moja unaloshukuru kwalo
• kufanya uamuzi mmoja mdogo ambao ni wako kweli
• kurudi kwenye siku yako ukiwa na uwazi zaidi kidogo, kama watu wengi wanavyoeleza

Shukrani hukusaidia kutegemea ulichonacho

Katika utafiti maarufu wa mwaka 2003, watafiti Emmons na McCullough waliwatazama watu waliokuwa wakiandika mara kwa mara mambo waliyoshukuru kwayo. Watu hawa waliripoti mara nyingi zaidi kujisikia vizuri kuliko makundi ya kulinganisha. Kazi hiyo ilichapishwa katika Journal of Personality and Social Psychology.

Shukrani huelekeza uangalifu wako kwa kile ambacho tayari ni thabiti katika maisha yako, na ni rahisi kutegemea kilicho thabiti. Hii ni njia moja ambayo kujiamini kunaweza kukua: unagundua kwamba umepewa zaidi ya ulivyohesabu.

Kutoka kujiamini hadi kuwaamini wengine

Unapojisikia kuwa thabiti zaidi, watu wengine wanaonekana tofauti. Unasikiliza zaidi na kujitetea kidogo. Hili ni muhimu, kwa sababu kuaminiana kati ya watu mara nyingi ni dhaifu na wengi wanahisi upweke. Kwa mujibu wa Tume ya WHO kuhusu Mshikamano wa Kijamii (WHO Commission on Social Connection, 2025), mtu mmoja kati ya sita duniani hupata upweke.

Pia kuna msingi imara wa kujengea. Watu wawili wowote wanashiriki takriban asilimia 99.9 ya DNA yao, kauli inayorudiwa sana na taasisi za utafiti wa jeni. Duniani kuna takriban watu bilioni 8, na tunafanana zaidi kuliko tunavyoonekana tunapokosana.

Kutenda sambamba na wengine pia kunaonekana kusaidia. Katika utafiti wa Wiltermuth na Heath (Psychological Science, 2009), watu waliofanya jambo sambamba, kwa mfano kwa kutembea au kuimba, baadaye walikuwa tayari zaidi kushirikiana, wakiwemo watu wasiowafahamu. Dakika ya saa 11:11 si jaribio, lakini ina wazo lilelile rahisi: watu wengi wakifanya jambo moja tulivu kwa wakati mmoja.