हामीले फेर्ने अक्सिजन कहाँबाट आउँछ?

छोटो उत्तर

पृथ्वीको अक्सिजनको निकै ठूलो हिस्सा महासागरले दिन्छ। प्रायः यसलाई करिब आधा भनेर वर्णन गरिन्छ। बाँकी जङ्गल, घाँस र अन्य बिरुवाबाट आउँछ। यी गोलो अङ्कमा गरिएका वर्णन हुन्, ठ्याक्कैको हिसाब होइनन्, तर चित्र स्पष्ट छ: हामीले फेर्ने अक्सिजन हाम्रै ग्रहका महासागर, जङ्गल र घाँसबाट आउँछ।

यदि तपाईं नक्सामा कुनै एउटै ठाउँ देखिने आशा गर्दै हुनुहुन्थ्यो भने, त्यस्तो ठाउँ छैन। आपूर्ति सारा पृथ्वीमा फैलिएको छ, र त्यसको ठूलो भाग हामी धेरैले विरलै देख्ने महासागरबाट आउँछ।

यो लेख के होइन भन्ने कुरा सीधै भनिदिनु उचित छ। यो वैज्ञानिक तालिका होइन। यहाँका अङ्क दैनिक प्रयोगका अनुमान हुन्: महासागर करिब आधा, बाँकी जमिनका बिरुवा। ठ्याक्कै अङ्क चाहिनेले पृथ्वी वैज्ञानिकहरूको काम हेर्नुपर्छ। हामी साझा गर्न चाहने कुरा चित्र हो, किनभने चित्र सम्झन सजिलो छ र त्यसका लागि कृतज्ञ हुन पनि सजिलो छ।

टाढाबाट आइपुग्ने उपहार

तपाईंले फेर्ने अक्सिजन झ्यालबाहिरका रुखबाट आउँछ भन्ने कल्पना गर्नु स्वाभाविक हो। ती रुखको महत्त्व छ। तर वायुमण्डललाई हावाको बहावले निरन्तर मिसाइरहन्छ, त्यसैले आज तपाईंले फेर्ने हावा भर्खरै अर्कै महादेशमाथि रहेको हुन सक्छ। तपाईंले लिने अक्सिजनको कुनै ठेगाना हुँदैन। त्यो एउटै साझा आकाशबाट बाँडिन्छ।

यो एकछिन सोच्न लायक कुरा हो। कतै एउटा महासागर छ जसलाई तपाईंले कहिल्यै नदेख्न सक्नुहुन्छ, र यस्ता जङ्गल छन् जहाँ तपाईं कहिल्यै नपुग्न सक्नुहुन्छ। आज बिहानको तपाईंको सास तिनीहरूप्रति केही हदसम्म ऋणी हुन सक्छ। करिब 8 अर्ब मानिस एकै समयमा उही स्रोतबाट लिइरहेका छन्। कसैले बिल पठाउँदैन, र कसैले माग्नु पनि पर्दैन।

यसलाई साझा घरजस्तो सम्झनुहोस्। घरमा धेरै मानिसले उही कोठा, उही पानी, उही न्यानोपन प्रयोग गर्छन्, र कसले कति प्रयोग गरेको छ भनेर कसैले हिसाब राख्दैन। पृथ्वी केही हदसम्म यस्तै काम गर्छ। यो करिब 8 अर्ब सदस्य भएको अत्यन्त ठूलो परिवारको एउटै घर हो, र हावा त्यसले दिने पहिलो कुराहरूमध्ये एक हो।

हामीले किन विरलै ख्याल गर्छौँ

हामी हराएको कुरा चाहिँ याद गर्छौँ, सधैँ रहिरहने कुरा होइन। सास यति स्थिर र यति शान्त हुन्छ कि त्यो पृष्ठभूमिमा विलीन हुन्छ, र धेरै मानिसले एक पटक पनि त्यसबारे नसोची पूरै दिन बिताउँछन्। तैपनि त्यो दिनको पहिलो उपहार र अन्तिम उपहार हो, र हामीसँग केही माग्दैन। एउटा सानो परीक्षण गरेर हेर्नुहोस्। अर्को पटक व्यस्त हुँदा आफैँलाई सोध्नुहोस्: आफ्नो सासबारे अन्तिम पटक कहिले सोचेको थिएँ? याद छैन भने त्यो सामान्य कुरा हो, र चिन्ता गर्नुपर्ने कुरा होइन।

ख्याल गर्नु नै यो निम्तोको पूरा अर्थ हो। यो क्षणमा तपाईंले केही समाधान गर्नुपर्दैन। तपाईंले केवल यति देख्नुपर्छ कि तपाईंलाई दिनभरि बारम्बार केही दिइँदै छ। सुरु गर्न यति नै पर्याप्त छ।

धन्यवादले तपाईंलाई के दिन सक्छ

कृतज्ञतामाथि अध्ययन भएका छन्। Emmons र McCullough को 2003 को लेखमा, जुन Journal of Personality and Social Psychology मा प्रकाशित भयो, नियमित रूपमा आफू केका लागि कृतज्ञ छन् भनेर लेख्ने मानिसहरूले नियन्त्रण समूहका मानिसहरूले भन्दा बढी पटक राम्रो महसुस गरेको बताए। त्यो अध्ययन सासबारे थिएन। तर सास कृतज्ञ हुनका लागि सम्भवतः सबैभन्दा सरल कुरा हो: यो सधैँ त्यहाँ हुन्छ, यो निःशुल्क छ, र यसका लागि कुनै विशेष अवसर चाहिँदैन। धन्यवादलाई ठूला शब्द चाहिँदैन। ती छोटा र शान्त हुन सक्छन्: यो सासका लागि धन्यवाद।

बिस्तारै सास फेर्ने कुरा अनुसन्धानकर्ताहरूले हेरेको अर्को विषय हो: केही अध्ययनले यसलाई शान्तताको अनुभूतिसँग जोड्छन्। हामी यो कुरा होसियारीसाथ उल्लेख गर्छौँ र केही वाचा गर्दैनौँ। यदि तपाईं रोकिएर बिस्तारै सास फेर्नुहुन्छ र महासागर र जङ्गलहरूबारे सोच्नुहुन्छ भने, तपाईंले एउटा सरल काम गर्नुहुन्छ जसलाई धेरै मानिस शान्त पार्ने भनेर वर्णन गर्छन्। यसलाई प्रयास गर्ने एउटा सानो तरिका यहाँ छ:

• एकछिन रोकिनुहोस् र एउटा बिस्तारै सास भित्र लिनुहोस्।
• त्यो सास बनाउन मद्दत गर्ने महासागर, जङ्गल र घाँसबारे सोच्नुहोस्।
• सास बाहिर फेर्नुहोस् र आफ्नै शब्दमा, आफ्नै भाषामा धन्यवाद भन्नुहोस्।

प्रत्येक सास हाम्रो साझा घरको उपहार हो। त्यसलाई ख्याल गर्न एक मिनेट लाग्छ।