Од каде доаѓа кислородот што го дишеме?

Краткиот одговор

Океаните даваат многу голем дел од кислородот на Земјата. Често се опишува како околу половина. Остатокот доаѓа од шумите, тревите и другите растенија. Тоа се заокружени описи, а не точна сметка, но сликата е јасна: кислородот што го дишеме доаѓа од океаните, шумите и тревите на нашата планета.

Ако сте се надевале на едно место на картата, такво нема. Залихата е распространета низ целата Земја, а голем дел од неа доаѓа од океаните, кои повеќето од нас ретко ги гледаат.

Вреди да се каже јасно што овој текст не е. Не е научна табела. Бројките тука се секојдневни проценки: океаните околу половина, остатокот од копнените растенија. Кој сака точни бројки, нека ги погледне трудовите на научниците што ја проучуваат Земјата. Она што сакаме да го споделиме е сликата, бидејќи сликата лесно се памети и за неа лесно се чувствува благодарност.

Подарок што пристигнува од далеку

Природно е да замислуваме дека кислородот што го дишете доаѓа од дрвјата пред вашиот прозорец. Тие дрвја се важни. Но атмосферата постојано ја мешаат ветровите, па воздухот што го вдишувате денес неодамна можеби бил над друг континент. Кислородот што го внесувате нема адреса. Се дели од едно заедничко небо.

Тоа заслужува пауза. Некаде има океан што можеби никогаш нема да го видите и шуми што можеби никогаш нема да ги посетите. Вашиот здив утрово можеби им должи нешто на нив. Околу 8 милијарди луѓе се служат од истите извори во исто време. Никој не праќа сметка и никој не мора да бара.

Замислете го како заедничко домаќинство. Во еден дом повеќе луѓе ги користат истите соби, истата вода, истата топлина и никој не води сметка кој што користел. Земјата функционира донекаде така. Таа е еден дом со многу голема фамилија од околу 8 милијарди луѓе, а воздухот е меѓу првите нешта што ги дава.

Зошто ретко го забележуваме

Го забележуваме она што недостасува, а не она што е секогаш тука. Здивот е толку постојан и толку тивок што се губи во позадината и многу луѓе поминуваат цел ден без ниеднаш да помислат на него. Сепак, тој е првиот подарок на денот и последниот и не бара ништо од нас. Пробајте мал тест. Следниот пат кога ќе сте зафатени, прашајте се кога последен пат сте помислиле на својот здив. Ако одговорот е дека не се сеќавате, тоа е нормално и нема причина за загриженост.

Забележувањето е целата покана. Не мора ништо да решавате во овој момент. Треба само да видите дека ви се дава нешто, одново и одново, цел ден. Тоа е сè што е потребно за почеток.

Што може да направи благодарноста за вас

Благодарноста е проучувана. Во трудот на Emmons и McCullough од 2003 година, објавен во Journal of Personality and Social Psychology, луѓето што редовно запишувале за што се благодарни почесто велеле дека се чувствуваат подобро од луѓето во контролните групи. Студијата не беше за здивот. Но здивот е можеби наједноставното нешто за кое може да се биде благодарен: секогаш е тука, бесплатен е и не бара посебна прилика. Заблагодарувањето не бара големи зборови. Може да биде кратко и тивко: благодарам за овој здив.

Бавното дишење е нешто друго што го проучувале истражувачите: некои студии го поврзуваат со чувство на смиреност. Го споменуваме внимателно и не ветуваме ништо. Ако застанете, здивнете бавно и помислите на океаните и шумите, правите нешто едноставно што многу луѓе го опишуваат како смирувачко. Еве еден мал начин да пробате:

• Застанете за момент и бавно вдишете еднаш.
• Помислете на океаните, шумите и тревите што помогнале да настане тој здив.
• Издишете и кажете благодарам, со свои зборови и на свој јазик.

Секој здив е подарок од нашиот заеднички дом. За да го забележите, потребна е една минута.