Oksijɛnɛ oyo tozali kopema euti wapi?

Eyano mokuse

Mbu epesaka eteni monene mpenza ya oksijɛnɛ na mabele. Mbala mingi balobaka ete ezali pene na ndambo. Ndambo mosusu euti na zamba, matiti mpe bilona mosusu. Yango ezali maloba ya mituya ya kobanza, kasi kokata mituya malamu te. Nzokande elilingi ezali polele: oksijɛnɛ oyo tozali kopema euti na mbu, na zamba mpe na matiti ya mabele na biso moko.

Soki ozalaki kolikya esika moko na mapa, ezali na yango te. Eloko yango ezali na mabele mobimba, mpe eteni monene euti na mbu, oyo biso mingi tomonaka yango mbala mingi te.

Ebongi koloba polele oyo lisolo oyo ezali te. Ezali mokanda ya mituya ya siansi te. Mituya oyo ezali awa ezali mituya ya bomoi ya mokɔlɔ na mokɔlɔ: mbu pene na ndambo, ndambo mosusu euti na bilona ya mabele. Moto oyo alingi mituya ya sɔlɔ asengeli kotala misala ya bato ya siansi ya mabele. Oyo tolingi kokabola ezali elilingi, mpo elilingi ezali mpasi te kokundola mpe kopesa matondi mpo na yango.

Likabo oyo euti mosika

Bato mingi bakanisaka ete oksijɛnɛ oyo ozali kopema euti na banzete oyo ezali libanda ya fenɛtrɛ na yo. Banzete yango ezali na ntina. Kasi mipɛpɛ ezali kosangisa mopɛpɛ ntango nyonso, yango wana mopɛpɛ oyo ozali kopema lɛlɔ ekoki kozala, na ntango moke eleki, likolo ya kontina mosusu. Oksijɛnɛ oyo ozali kozwa ezali na adresi te. Ekabolami uta na likolo moko ya biso nyonso.

Yango esengi tobanda kokanisa. Esika moko ezali na mbu oyo okoki komona mbala moko te, mpe ezali na zamba oyo okokende kotala mbala moko te. Mpema na yo ya ntɔngɔ lɛlɔ ekoki kozala na nyongo epai na yango. Bato pene na bamiliare 8 bazali kozwa na bisika moko yango na ntango moko. Moto moko te atindaka mokanda ya kofuta, mpe moto moko te asengeli kosenga.

Kanisa yango lokola ndako moko ya biso nyonso. Na ndako, bato mingi basaleli bashambre moko mpe mai moko, mpe moto moko te azali kokoma nani asaleli nini. Mabele esalaka lokola yango mwa moke. Ezali ndako moko na libota monene mpenza ya bato pene na bamiliare 8, mpe mopɛpɛ ezali moko na biloko ya liboso oyo epesaka.

Mpo na nini tomonaka yango mbala mingi te

Tomonaka oyo ezangi, kasi oyo ezali ntango nyonso te. Mpema ezali ya kimia mpe ya malembe boye ete ekomi lokola eloko moko te, mpe bato mingi balekisaka mokɔlɔ mobimba na kokanisa yango mbala moko te. Nzokande ezali likabo ya liboso ya mokɔlɔ mpe ya suka, mpe esengi eloko te epai na biso. Meka komeka moke. Mbala oyo ekoya ozali na mosala mingi, tuna yo moko: ntango nini nakanisaki mpema na ngai? Soki eyano ezali ete okundoli te, ezali ya malamu, mpe esengi kobanga te.

Kotya likebi nde oyo bazali kosenga yo. Osengeli kosilisa eloko te na ntango oyo. Osengeli bobele komona ete bazali kopesa yo eloko, mbala na mbala, mokɔlɔ mobimba. Yango bobele nde esengami mpo na kobanda.

Oyo matondi ekoki kosala mpo na yo

Bayekolaki matondi. Na mokanda ya 2003 ya Emmons na McCullough, ebimisamaki na Journal of Personality and Social Psychology, bato oyo bakomaki mbala na mbala oyo bazalaki na matondi mpo na yango bamilobelaki mbala mingi ete bamiyokaki malamu koleka bato ya bituluku oyo bazalaki na yango mpo na kokokanisa. Boyekoli yango etali mpema te. Kasi mpema ezali mbala mosusu likambo ya mpasi te koleka mpo na kopesa matondi: ezali ntango nyonso, ezali kozanga kofuta, mpe esengi mokɔlɔ ya mosusu te. Matondi esengi maloba minene te. Ekoki kozala mokuse mpe ya kimia: matondi mpo na mpema oyo.

Mpema ya malembe ezali likambo mosusu oyo bato ya bolukiluki batalaki: boyekoli mosusu esangisi yango na mayoki ya kimia. Tolobi yango na bokebi mpe tolaki eloko te. Soki otelemi, opemi malembe mpe okanisi mbu na zamba, osali likambo ya mpasi te oyo bato mingi balobaka ete epesaka kimia. Awa ezali ndenge moko ya moke ya komeka yango:

• Telema mwa ntango moke mpe pema mpema moko ya malembe.
• Kanisa mbu, zamba mpe matiti oyo esalisaki mpo mpema yango ezala.
• Bimisa mpema mpe loba matondi, na maloba na yo moko mpe na monɔkɔ na yo.

Mpema nyonso ezali likabo uta na ndako na biso ya biso nyonso. Kotya likebi na yango esengi monuti moko.