2. તમે શેના માટે પ્રયત્નશીલ છો?

તું જીવન પાસેથી શું ઈચ્છે છે? અથવા આ રીતે: તું જીવન પાસેથી શું ચાહે છે? તારી સર્વોચ્ચ સંભાવના કઈ છે?

ઉતાવળ ન કર, જવાબો પર બરાબર વિચાર કર. યાદ રાખ, કોઈ ખોટા જવાબો નથી હોતા. તારા બધા જવાબો સાચા છે. મુખ્ય વાત એ છે કે, શું તે તને સુખી બનાવે છે? શું તને તેનાથી સારું લાગે છે, શું તારું હૃદય હરખાય છે, શું તારો આત્મા ગાઈ ઊઠે છે, શું તું સ્વયંથી, તારા જવાબોથી, તારી ઈચ્છાઓથી પ્રેરિત છે? શું તું જાણે છે કે તેમને કેવી રીતે સાકાર કરવા? શું તારી સમક્ષ એવા લોકોના ઉદાહરણો છે જેઓ આમાં સફળ થયા હોય? (અલબત્ત, આપણે ઇન્સ્ટાગ્રામની ચમકદમક ભરેલી વાર્તાઓને ધ્યાનમાં નથી લેતા, કારણ કે આપણે સમજીએ છીએ કે આ બધું માર્કેટિંગ સિવાય કશું જ નથી, આપણને બિનજરૂરી વસ્તુઓ વેચવાનો પ્રયાસ છે: ચીજવસ્તુઓ, સૌંદર્ય પ્રસાધનો, અભ્યાસક્રમો, પારકું જ્ઞાન, જે કથિત રીતે તને સુખી બનાવશે, ઘણા પૈસા કમાવવામાં મદદ કરશે અને તું મોજશોખથી જીવીશ, વગેરે.) શું તારી સમક્ષ એવા જીવંત ઉદાહરણો છે કે જેના પર તું વિશ્વાસ કરી શકે?

શું તું ખરેખર સુખી થવા માંગે છે? અને સુખની તારી સમજમાં શું સમાયેલું છે?

જો તું અમને પૂછીશ, તો અમે તને કહીશું: બધું સરળ છે. અમારું સુખ પ્રેમમાં છે. પ્રેમ એ આપણા તમામ પ્રશ્નો અને જરૂરિયાતોનો ઉત્તર છે. અને તે શા માટે, તે અહીં છે.

શું તેં ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તારા જીવનને ખરેખર જીવંત શું બનાવે છે? ના, સવારની કોફી કે ફોનમાં આવતા નોટિફિકેશન નહીં. જીવન ત્યારે જીવંત બને છે, જ્યારે હૃદયમાં

પ્રેમ પ્રગટ થાય છે. સાચો પ્રેમ. એવો પ્રેમ જે ઈશ્વર તરફથી વહે છે – સમસ્ત અસ્તિત્વના મૂળ સ્ત્રોત પાસેથી. હા-હા, બધું આટલું સરળ અને... એકસાથે ભવ્ય છે!

ઈશ્વર એ માત્ર કોઈ અમૂર્ત વિચાર નથી, કોઈ મૂર્તિ કે ચિત્ર પરનો કઠોર ચહેરો નથી. ઈશ્વર એ સ્વયં જીવન, શક્તિ, સત્ય, આનંદ અને... પ્રેમ છે. તેઓ આપણી આસપાસ રહેલી દરેક વસ્તુના આદિસ્ત્રોત છે: આકાશના તારાઓથી લઈને તારા ચહેરા પર આવતા સ્મિત સુધી. ઈશ્વર એકસાથે જગતનું અનાદિ મૂળ પણ છે અને સમસ્તની સામૂહિક સર્વોચ્ચ સંભાવના પણ છે, પોતાની જ રચનાનો મુગટ છે. ઈશ્વર એ છે જે તને તું બનાવે છે, કારણ કે ઈશ્વર પહેલેથી જ તારી અંદર છે અને રાહ જુએ છે કે ક્યારે તું દિવ્યત્વ પ્રાપ્ત કરવાની, સાક્ષાત્ ઈશ્વર બનવાની તારી સર્વોચ્ચ સંભાવનાને સ્વીકારે. હા, ઈશ્વર – તેં બરાબર વાંચ્યું. આશ્ચર્ય થયું? તો આગળ વાંચ.

પ્રેમ એ અનંત સંજીવની પ્રવાહ છે જે આપણને અંદરથી ભરી દે છે. તે હૂંફ આપે છે, પ્રેરણા આપે છે, સાજા કરે છે અને... પુનર્જીવિત કરે છે. પ્રેમ એ સંદેશાઓમાં આવતા હૃદયના ચિહ્નો કે પેટમાં ઊડતી પતંગિયા જેવી ઉત્તેજના વિશે નથી (જોકે એ પણ સુખદ છે). આ સર્વોચ્ચ પરમાનંદ અને પરમ શાંતિ, શક્તિ અને સર્વ-ક્ષમા, પ્રેરણા અને સત્યની સહાનુભૂતિની સ્થિતિ વિશે છે. પ્રેમ એ પરમ આનંદ છે, જેમાં તું શાબ્દિક રીતે જીવન તરફ પુનર્જીવિત થાય છે. જીવન તરફ! આ એ ક્ષણ છે જ્યારે તું માત્ર સમજતો નથી, પરંતુ પોતાના સમગ્ર અસ્તિત્વથી અનુભવે છે: આ જગતમાં બધું જ

પરસ્પર જોડાયેલું છે, એકતાથી ઓતપ્રોત છે. અને તું – આ વિશાળ કોયડાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.

પ્રેમ ક્યાંથી આવે છે? પ્રેમનો એક જ સ્ત્રોત છે – ઈશ્વર. અને જ્યાં સુધી તું આનો સ્વીકાર નહીં કરે, ત્યાં સુધી તું ગમે તે અનુભવીશ, પરંતુ સાચો પ્રેમ શું છે તે જાણી શકીશ નહીં. આ હોર્મોન્સની રમત નથી. આ એ નથી જે રીતે આપણે સામાન્ય રીતે સ્વજનોને, આપણા બાળકોને પ્રેમ કરીએ છીએ અથવા પાલતુ પ્રાણીઓ અને સુંદર સૂર્યાસ્તને જોઈને મુગ્ધ થઈએ છીએ. આ તે નથી જેનું કવિઓ ગુણગાન ગાય છે.

શું ઈશ્વર વિના જીવી શકાય? જીવી શકાય. તારું ટૂંકું જીવન. જીવી શકાય. પરંતુ જો તું જીવનનો અર્થ, સાચો પ્રેમ – મુક્તિ, શક્તિ અને પરમ આનંદ, સંતોષની પૂર્ણતા જાણવા માંગતો હોય, તો તારે તેમને શોધવા જ પડશે. અને જ્યાં સુધી તું આ સ્ત્રોતને પોતાની અંદર નહીં શોધી લે, ત્યાં સુધી પ્રેમ તને જીવંત કરી શકશે નહીં. જાણે કોઈ ફૂલ, જે પાણી વિના કરમાઈ જાય છે. પરંતુ જેવું તું તારું હૃદય ખોલશે, ઈશ્વરને નામથી પોકારીશ, પ્રેમ તારામાં અને તારા દ્વારા આ સંસારમાં વહેવા લાગશે. અને અહીંથી જાદુ શરૂ થાય છે. દિવ્ય બીજ, જે અત્યાર સુધી તારા અસ્તિત્વના ઊંડાણમાં સૂતેલું હતું, તે જાગૃત થાય છે અને જીવનના સાચા અર્થમાં વિકસિત થવા લાગે છે, જે તારી સર્વોચ્ચ સંભાવનાને સાકાર કરે છે.

પોતાની અંદર પ્રેમના દિવ્ય બીજનું જતન કરવું એટલે શું? કલ્પના કર કે તારી અંદર એક નાનકડું પણ અનંત શક્તિશાળી બીજ છે – એક દિવ્ય બીજ. તે રાહ જુએ છે કે ક્યારે તું તેને પ્રેમથી સિંચિત કરે. અને ત્યારે તે વધવા લાગશે, જીવનના વૃક્ષમાં પરિવર્તિત થશે, જે પુષ્કળ

ફળો આપશે – દિવ્ય ઉપહારો, પ્રતિભાઓ અને તેજસ્વિતા, જે જગત સમક્ષ પ્રેમના નવા પાસાં પ્રગટ કરશે અને શાબ્દિક રીતે તારી સમક્ષ, તારી અંદર, શાશ્વત જીવનના દ્વાર ખોલી દેશે. આ બીજનું જતન કરવું એટલે પોતાને પ્રેમ કરવા અને પ્રેમ પામવાની મંજૂરી આપવી. ઈશ્વરને પ્રેમ કરવો અને ઈશ્વર દ્વારા પ્રેમ પામવો. પોતાની અંદર આ બીજનું જતન કરવું એ જ દિવ્યતાની પ્રાપ્તિ છે, એવી પ્રક્રિયા જ્યાં તું વધુ ને વધુ એવો બનતો જાય છે જેવો ઈશ્વરે તને વિચાર્યો હતો – પ્રકાશવાન, શક્તિશાળી, આનંદિત, પરિપૂર્ણ, સર્જનાત્મક – પોતાની વાસ્તવિકતાનો જાગૃત સર્જક, પોતાના સંસારનો ઈશ્વર અને તેના માટે પ્રેમનો સ્ત્રોત.

જ્યારે તું પ્રેમનો સ્વીકાર કરે છે ત્યારે શું થાય છે? તું દિવ્ય પ્રેમના વાહક બને છે. તું સાચે જ જીવંત બને છે. આ હવે માત્ર અસ્તિત્વ નથી, પરંતુ એક પરિપૂર્ણ, સભર જીવન છે. અને સાચું જીવન, પ્રેમમાં જીવેલું જીવન એ જ શાશ્વત જીવન છે. તેનો ક્યારેય અંત આવી શકતો નથી. તું આ પ્રેમ અન્ય લોકો સાથે વહેંચવાનું શરૂ કરે છે, તેમને અને સમગ્ર વિશ્વને પ્રકાશ, આનંદ અને કૃપાથી ભરી દે છે – પોતાની અંદર અને આસપાસ જીવનનો વિસ્તાર કરે છે.

આ પ્રેમ માટે કેવી રીતે ખુલવું? ખ્રિસ્ત આનો ઉત્તર આપે છે:

«તારા પ્રભુ ઈશ્વર પર તારા પૂરા હૃદયથી, તારા પૂરા આત્માથી અને તારી પૂરી બુદ્ધિથી પ્રેમ કર.»

આવો એક વિરોધાભાસ છે. પ્રેમ મેળવવા માટે, સ્વયં પ્રેમ કરવો પડે છે. પરંતુ આ માત્ર પ્રથમ દૃષ્ટિએ જ વિરોધાભાસ છે. વાસ્તવમાં, અહીં કોઈ

વિસંગતતા નથી. ઈશ્વરને પ્રેમ કરવો સાચે જ સરળ છે. તેઓ સ્વયં જ તને આ પ્રેમ આપે છે. માત્ર તારા તરફથી આ દિશામાં પ્રયાસ, એક સાચી ઈચ્છા અને... વિશ્વાસની જરૂર છે – «પૂરા હૃદયથી, પૂરા આત્માથી અને પૂરી બુદ્ધિથી». અમે તને (થોડી વાર પછી) સમજાવીશું કે તે શા માટે આટલા મહત્વપૂર્ણ છે, અને તે વાસ્તવમાં શું છે – તારી ઈચ્છાઓ, તારી લાગણીઓ, તારા વિચારો અને તારો વિશ્વાસ. પરંતુ પસંદગી તારી જ રહેશે – આ પ્રેમનો દાવો કરવો, તેના માટે ખુલવું કે પછી «કોઈ પંથમાં ન ફસાઈ જવાય તે માટે સમજદારીપૂર્વક એક બાજુ ઊભા રહેવું». (સ્મિત.)

અમે, માર્ગ દ્વારા, ઓર્થોડોક્સ ખ્રિસ્તી ધર્મના પક્ષમાં છીએ. સરળ રશિયન ઓર્થોડોક્સ. પરંતુ અમે – ઇસ્લામના પણ પક્ષમાં છીએ. સાચો ઇસ્લામ. અમે વેદોને પ્રેમ કરીએ છીએ. અમે સ્લાવિક મૂળવાસી પરંપરાના અનુયાયીઓને તેમના એકેશ્વરના વિવિધ પાસાંઓની ભક્તિ અને મહિમા સાથે પ્રેમ કરીએ છીએ. અમે નિર્વાણ અને સાચા પરમાનંદની શોધ કરતા બૌદ્ધોને પ્રેમ કરીએ છીએ, અને તેઓ તેને – એક દિવસ જરૂર પામશે. અમે એ દરેકને પ્રેમ કરીએ છીએ જેઓ નિષ્ઠાપૂર્વક શોધે છે અને અમારા પ્રેમ માટે ખુલે છે. કારણ કે અમે – સંવાદિતાના પક્ષમાં છીએ. અમે સ્વયં સંવાદિતા છીએ. (સ્મિત.)

અને આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે... જેવો તું ઈશ્વરને પ્રેમ કરવાનું શીખી જાય છે, સાચી રીતે, કોઈ ફરજ કે બંધનથી નહીં, પરંતુ પોતાની જીવંત ઈચ્છા અને સંકલ્પથી, જેવો તું તારી અંદર તેમના જ પ્રેમને પ્રગટ કરે છે – તારા તરફથી તેમના તરફ મૂળ સ્ત્રોત તરીકે, તું સમજે છે કે તું – તેમના દ્વારા અત્યંત પ્રિય છે. આ કોઈ "શાબાશ" જેવી વાત નથી, આ તો "તું મારો છે, હું તારો છું, અને આપણે એક છીએ, મેં તને હંમેશા પ્રેમ કર્યો છે અને કરતો રહીશ" વિશે છે. અને ત્યારે ઈશ્વરને પ્રેમ કરવો એ શ્વાસ લેવા જેટલું સહજ બની જાય છે. આ કોઈ ફરજ નથી, આ સર્વોચ્ચ આનંદ છે જે હૃદયના ઊંડાણમાંથી વહે છે.

ઈશ્વરને પ્રેમ કરવો એટલે શું? ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ એટલે તેમની સાથેના જોડાણની જાગૃતિ, પોતાની અંદર અને પોતાની આસપાસ તેમનો સ્વીકાર. આ એવો માર્ગ છે જે આપણા જીવનને અર્થ, આનંદ અને પ્રકાશથી ભરી દે છે. ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ આપણને આપણી વાસ્તવિકતાના જાગૃત સર્જક બનવામાં મદદ કરે છે, જ્યાં સંવાદિતા, એકતા, આનંદ, પ્રેરણા અને સ્વયં પ્રેમ, સ્વર્ગની રાણીનું શાસન છે.

પ્રેમ બહુઆયામી છે. પ્રેમના જે પાસાં આપણે ઈશ્વર પાસેથી ગ્રહણ કરીએ છીએ અને પોતાનામાં સાકાર કરીએ છીએ તે અનંત વૈવિધ્યસભર છે. આમાંથી માત્ર થોડાક અહીં છે, જેથી તું તેના વ્યાપની વિશાળતાને સમજી શકે.

શક્તિ: પ્રેમ એ એક અજેય બળ અને કવચ છે. પ્રેમ મનુષ્યને ઈશ્વરના પવિત્ર આત્માથી બળવાન બનાવે છે, નિર્બળને સબળ, ભયભીતને નિર્ભય અને અજ્ઞાનીને જ્ઞાની બનાવે છે, અને જીવનની ઊર્જાથી ભરી દે છે.

નમ્રતા અને લીનતા: પ્રેમ પોતાને બીજાઓથી શ્રેષ્ઠ માનતો નથી, પરંતુ આ કોઈ પીડિતની લાચારી નથી. આ શક્તિની નમ્રતા છે, જેને કોઈને કંઈ સાબિત કરવાની જરૂર નથી અને જેને હિંસાની જરૂર નથી, કારણ કે તે વિશ્વ સાથે એક છે, અને અંદરનો સહેજ પણ બદલાવ બાહ્ય વિશ્વમાં પરિવર્તન લાવે છે. તારા વિશ્વમાં. કારણ કે તું અન્યોને પોતાના સ્વરૂપ અને સમાનતા અનુસાર પોતાનું વિશ્વ રચવાનો અધિકાર આપે છે.

સ્વીકાર: પ્રેમ દરેક વ્યક્તિને તે જેવો છે તેવો જ સ્વીકારે છે, કોઈ શરતો કે અપેક્ષાઓ વિના.

ક્ષમા: મનદુઃખને છોડીને, આપણે આપણા હૃદયને પ્રકાશ માટે મુક્ત કરીએ છીએ. અને માત્ર પ્રેમ જ સાચી રીતે ક્ષમા આપી શકે છે, જૂનામાં જૂના ભાવનાત્મક ઘાવોને પણ સાજા કરી શકે છે.

કૃતજ્ઞતા: દરેક ક્ષણમાં – ઈશ્વરના અનંત ઉપહાર માટે તેમનો આભાર માનવાની તક રહેલી છે.

સ્વતંત્રતા: સાચો પ્રેમ મુક્તિ આપે છે. સ્વયં બની રહેવાની સ્વતંત્રતા અને તે અન્યોની પસંદગીનો આદર કરે છે.

દયાળુતા: પ્રેમમાંથી ઉદ્ભવતા સરળ કાર્યો મહાન પરિવર્તન લાવે છે, જે આત્માઓને નિખાલસતા અને ભલાઈ તરફ જાગૃત કરે છે. અને ભલાઈ એ જ જીવન છે, જેમ કે સ્લાવિક બુકવિત્સામાં કહેવાયું છે.

પરમ જ્ઞાન: પ્રેમ એ સર્વોચ્ચ શાણપણ છે, જે મનના જ્ઞાન તરીકે નહીં, પરંતુ સત્ય તરીકે, અંતર્જ્ઞાનમાં પરા-જ્ઞાન તરીકે પ્રગટ થાય છે. તું પૂરા હૃદયથી, પૂરા આત્માથી અને પૂરી બુદ્ધિથી સમજવા, જાણવા અને જોવા લાગે છે. પ્રેમમાં તારું મગજ પૂરા 100 ટકા કામ કરવા લાગે છે, અને ઈશ્વર તેમાં બીજા હજાર ઉમેરી દે છે.

એકતા: ઈશ્વર આપણને એક સમગ્રતામાં જોડે છે, અને કોઈ મહાન તત્વ સાથે જોડાયેલા હોવાની અનુભૂતિ આપે છે.

સર્જનાત્મકતા: પ્રેમ આપણામાં નવી પ્રતિભાઓ ખોલે છે અને આપણને સર્જન કરવા, રચના કરવા, પોતાને અને આપણી આસપાસના વિશ્વને બદલવા માટે પ્રેરિત કરે છે – સ્વયં જીવનનો વિસ્તાર કરે છે.

પરમાનંદ: ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ એ મનુષ્ય માટે ઉપલબ્ધ સર્વોચ્ચ આનંદ છે, આ સૌથી જીવંત અને નિખાલસ આનંદ છે, જે કોઈપણ બાહ્ય બાબત પર નિર્ભર નથી.

પરંતુ આ – અમારા અને અમારા પ્રેમ વિશે છે. તો પછી તું શું ઈચ્છે છે? છેવટે, અમે ઈચ્છીએ છીએ કે તું ખરેખર સુખી થા, હે માનવ. તારા મતે તારું સાચું સુખ શેમાં છે?