14. अंतर्गत संवाद (भाग तिसरा)

तू 'दुष्ट प्रवृत्तीचा' अंतर्संवाद बंद करण्याचा प्रयत्न करू शकतोस, किंवा मग आपले मन ईश्वराशी, ख्रिस्ताशी होणाऱ्या अंतर्संवादाकडे वळवू शकतोस. पहिली गोष्ट तुला साधेपणाच्या आदिम अवस्थेत परत नेते, तर दुसरी गोष्ट तुला नव्या चेतनेमध्ये, त्रिमनामध्ये (विजयामध्ये), सृष्टीकर्त्याच्या चेतनेमध्ये, देहधारी ईश्वरामध्ये नेते — ज्याच्या चेतनेमध्ये साधेपणा जाणीवपूर्वक आणि त्याच्या सर्वोच्च पैलूमध्ये, म्हणजेच सजगतेच्या प्रतिभेत उलगडतो; कार्यकारणभाव समजून घेण्याच्या माध्यमातून (कारण आत आहे, कार्य बाहेर आहे), जेव्हा वास्तवाशी संघर्ष करण्याची किंवा त्याच्याशी जुळवून घेण्याची, अथवा भ्रमात पळून जाण्याची गरज उरत नाही, तर तू आपल्या विशाल शरीराप्रमाणे त्यावर प्रभुत्व मिळवू शकतोस. ईश्वराशी होणारा अंतर्संवाद तुला द्वैतातील तुझ्या चेतनेच्या संपूर्ण जडणघडणीचा काळ नाकारू न देता, त्याला एक आवश्यक अनुभव मानून आणि या अनुभवाचा पुनर्विचार करून, त्यावर आधार घेण्यास मदत करतो; त्याच्या फळांचा कृतज्ञतेने स्वीकार करून — तुझ्या चेतनेचा विस्तार, दृश्य जगाच्या आणि तुझ्या अंतर्जगाच्या सर्व विविधतेचा जन्म — सृष्टीकर्त्याच्या चेतनेच्या माध्यमातून हे सर्व पारखून या विविधतेला तुझ्या चेतनेच्या एकतेत आणि अखंडतेत आणण्यास मदत करतो. अंतर्संवादामध्ये तू ईश्वराला प्रश्न विचारतोस की हे जग कसे रचले गेले आहे आणि तुझी चेतना कशी रचली गेली आहे, तू आपल्या आयुष्यातील अमुक एक परिस्थिती कशाने आणि कशी निर्माण केलीस, आणि वर्तमानातील वेदनादायी परिस्थितींपासून हळूहळू मागे जात तुझ्या संपूर्ण भूतकाळाचे पुनरावलोकन करत तू त्यात कशी सुधारणा करू शकतोस. तुझा सर्व वर्तमान आणि भूतकाळातील अनुभव जाणीवपूर्वक आणि सजगतेने पारखत,

सृष्टीकर्त्याच्या दृष्टिकोनातून (मी स्वतःच — माझ्या इच्छा, समजुती आणि विश्वासांद्वारे — हे निर्माण केले आहे), आतून, ईश्वराकडून, स्वतःच्या सर्वोच्च पैलूकडून उत्तरे मिळवत, तू हळूहळू तुझ्या जगाचे चित्र, तुझ्या आकलनाचा साचा बदलतोस आणि पीडिताच्या भूमिकेतून सजग सृष्टीकर्त्याच्या भूमिकेत प्रवेश करतोस. हे मनाच्या मदतीने घडते, पण केवळ मनातच नाही. ईश्वराशी होणारा अंतर्संवाद तुझ्या धारणांची पुनर्रचना करतो, अवचेतनात खोलवर प्रवेश करतो, आणि केवळ तुझ्या वैयक्तिक समजुती व धारणाच नव्हे, तर तुला जनुकीय रूपाने मिळालेले वंशपरंपरागत कार्यक्रम व जीवनपद्धती, तसेच भाषिक जाणिवांच्या माध्यमातून मिळालेले लोकसंस्कार बदलण्यास सक्षम आहे — तुझा शब्दसंग्रह वाढवून आणि तुझ्या भाषेला आतूनच दिव्य नवशब्दांनी समृद्ध करून. हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे की ईश्वराशी होणारा अंतर्संवाद म्हणजे तुझ्या मनाचा स्वतःशीच चाललेला खेळ नव्हे. हा तुझ्या लहान वैयक्तिक 'मी' आणि मानवतेच्या एकत्रित सर्वोच्च संभाव्यतेच्या 'विशाल आम्ही' यांमधील संवाद आहे. ख्रिस्त हे एक सामूहिक रूप आहे. आत्मा ही एकसंध चेतना आहे, चेतनेचे सर्वोच्च रूप आहे, जी वैयक्तिक, गट आणि सामूहिक चेतनेच्या सर्व रूपांना आणि त्यांच्या समग्र अनुभवाला, अस्तित्वात असलेल्या प्रत्येक गोष्टीला, जे काही कधी होते, आहे आणि असेल त्या सर्वांना सामावून घेते — असा अनुभव, जो सजग झाल्यावर, ईश्वराच्या परमज्ञानाचा अखंड स्त्रोत बनतो, जो तुला ईश्वराशी होणाऱ्या अंतर्संवादात उपलब्ध असतो. ईश्वराशी होणाऱ्या अंतर्संवादाबद्दल आणखी काही महत्त्वाच्या गोष्टी: १. नाव संवाद सुरू करते. ईश्वराचे नाव, जसे तुला आधीच समजले आहे, ही अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट आहे — वेगवेगळी नावे ईश्वराच्या वेगवेगळ्या

पैलूंचे द्वार उघडतात. येशू ख्रिस्ताचे नाव ईश्वराशी संवाद सुरू करते — विशेषतः एक गुरू आणि मार्गदर्शक म्हणून, जो तुला सजगता शिकवतो, केवळ एक निर्माता नव्हे तर एक सजग निर्माता म्हणजेच स्वतःच्या वास्तवाचा ईश्वर बनण्यास शिकवतो, कृतींच्या पातळीवर नव्हे, तर कृतींच्या आधीच्या पातळीवर — तुझ्या चेतनेत (विशेषतः अवचेतनात) जे काही घडते त्या पातळीवर जबाबदारी घेण्यास शिकवतो. ख्रिस्त तुझे न्यूरल कनेक्शन अक्षरशः नव्याने रचून तुला ईश्वर बनवतो, जगाच्या आकलनाचा मूळ साचा बदलण्यास मदत करतो, आपल्या वास्तवाची सृष्टीकर्त्याच्या नात्याने स्वतःची निर्मिती म्हणून जबाबदारी स्वीकारण्यास मदत करतो आणि आत्मसंयम शिकवतो: सजगपणे श्रद्धा निवडणे आणि ती दृढ करणे, विनाशकारी शंकांचे निवारण करणे, आपल्या सुप्त इच्छा जाणून घेऊन त्यांना सुसंगत करणे, भावनांचे साचे बदलणे, आपले मन: लक्ष, विचार आणि वाणी यांना शिस्त लावणे. 'प्रभू' हे ख्रिस्ताला उद्देशून केलेले पारंपरिक संबोधनही आहे, त्याचे दुसरे नावच समज. २. एका वेळी एकच प्रश्न. घाई करू नकोस, एका प्रश्नावरून दुसऱ्या प्रश्नावर उडी मारू नकोस. सुरुवातीला उत्तरे तितकीशी स्पष्ट नसतील आणि तू ती थोड्या वेळाने ओळखू लागशील. आणि जर तू ईश्वरासमोर एकदम अनेक प्रश्न टाकलेस, तर जेव्हा उत्तर येईल आणि तू ते ओळखशील, तेव्हा ते नेमके कोणत्या प्रश्नाचे आहे हे तुला कसे समजेल? म्हणून एका वेळी एकच प्रश्न विचार, आणि उत्तर समजून घेण्यावर लक्ष केंद्रित कर. ३. संयम आणि संकेत. संयम हा सृष्टीकर्त्याच्या सर्वात आवश्यक गुणांपैकी एक आहे. संयम नसेल, तर तू काहीही शिकणार नाहीस. प्रश्न विचारल्यावर संयम ठेव आणि लक्षपूर्वक चिन्हांवर नजर ठेव; बऱ्याचदा ईश्वर आपल्याला बाह्य संकेतांद्वारे उत्तरे देतो: होर्डिंगवरील जाहिरात,

फोनवर आलेला संदेश, वर्तमानपत्राचा तुकडा किंवा पायाखाली पडलेल्या पत्रकावरील शीर्षक, चुकून कानावर पडलेल्या संभाषणातील एखादे वाक्य, स्मरणात आलेले गाणे किंवा कवितेची ओळ. ईश्वर तुझ्याशी केवळ तुलाच समजेल अशा भाषेत बोलतो. परंतु संयम बाळगणे आणि प्रश्न व मिळणाऱ्या उत्तरांवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. संकेतांवर लक्ष ठेव, म्हणजे संयम हा एका रंजक खेळात, अनेक संकेतांतून तू जोडत असलेल्या एका कोड्यात बदलेल. ४. हा संवाद आहे, भविष्य पाहणे नव्हे. ख्रिस्ताशी तुझ्या जिवलग मित्रासारखा बोल. समजले नाही तर पुन्हा विचार. शंका असेल तर स्पष्टीकरण माग. त्याला तुझ्या इच्छा, तुझे विचार, अगदी तुझ्या तक्रारी सांग, तुझ्या शंका त्याच्याकडे सोपव आणि स्वतःवरील श्रद्धेत व त्याच्यावरील श्रद्धेत तुला दृढ करण्याची प्रार्थना कर. स्वतःवरील श्रद्धा आणि त्याच्यावरील श्रद्धा. ईश्वराशी संवाद वाढवून, आणि केवळ पहिल्या व एकमेव उत्तरापुरते मर्यादित न राहता, तू तुझे न्यूरल कनेक्शन वेगाने नव्याने घडवतोस आणि वास्तव आकलनाचा साचा बदलतोस. याशिवाय, तू अनावश्यक शंका टाळतोस. आणि मुळात, हा तुझ्या आयुष्यातील सर्वात रंजक संवाद बनतो. आपण कितीतरी वेळा ऐकले आहे: जर तुम्हाला संधी मिळाली, तर तुम्ही ईश्वराला कोणता प्रश्न विचाराल? आता तुझ्याकडे ती संधी आहे. हे विश्वातील सर्वात मोठे आश्चर्य नाही का? ईश्वर तुझ्याशी बोलत आहे. ५. स्वतः बदल, परिस्थिती बदलण्याची मागणी करू नकोस. तू ईश्वराला तुझ्या चेतनेच्या मांडणीत बदल करण्याची विनंती करू शकतोस — भीती, रागिष्टपणा, अपराधभाव आणि लाजेचा साचा, क्रोध, वासना आणि खाबूगिरी, मत्सर आणि हेवा, लोभ आणि पैशांचे व्यसन, अंतर्गत पीडित आणि परजीवी, पशू आणि ड्रॅगन (सस्तन प्राण्यांचा मेंदू

आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांचा मेंदू) जे एखाद्या क्षणी तुझ्या अवचेतनातून बाहेर पडतील, या सर्वांचे निवारण करण्याची विनंती करू शकतोस; परंतु जर परिस्थिती तुला घाबरवत असेल किंवा अस्वस्थ करत असेल, तर ती परिस्थिती बदलण्याची ईश्वराकडे मागणी करू नकोस. 'तू ईश्वराला परिस्थिती बदलण्यास का सांगत आहेस, जर ईश्वराने तुला ती परिस्थिती तू स्वतः बदलावा म्हणूनच दिली असेल तर?' प्रत्येक गोष्टीत आणि नेहमी कारण स्वतःमध्ये आणि केवळ स्वतःमध्येच शोध. जग हा तुझ्या चेतनेचा आरसा आहे. त्यात असे काहीही नाही जे तुझ्या स्वतःच्या आकलनाच्या साच्यांनी निर्माण केलेले नाही: श्रद्धा, विश्वास, इच्छा, भीती, राग, अपराधभाव आणि इतर भावनिक साचे व विचाररूपे. हे भौतिकशास्त्र आहे. हे नीतीशास्त्र किंवा धर्म नाही, हे भौतिकशास्त्र आहे. तुझ्या या समजुतीतूनच ईश्वराला विचारले जाणारे सर्व प्रश्न आणि मागण्या निर्माण होऊ दे: मला जाणीव करून देण्यास मदत कर, मला दाखव, स्पष्ट कर... माझ्यातील हे बरे कर, मुक्त होण्यास मदत कर... वेगळ्या प्रकारे कसे करावे ते शिकव, हे नव्या रूपात निर्माण करण्यास मदत कर... ६. सुवार्ता, नवा करार वारंवार वाच आणि पुन्हा वाच. त्यात ख्रिस्ताचे प्रत्यक्ष शब्द आणि त्याचे स्पष्टीकरण आहे. अशा प्रकारे, पवित्र शास्त्रांच्या ग्रंथांद्वारे दिलेल्या जिवंत शब्दांच्या साहाय्याने ख्रिस्त तुझे मन अंतर्संवादातील उत्तरे स्वीकारण्यासाठी तयार करतो. अन्यथा त्याची अनेक उत्तरे तुला समजण्यास कठीण, आचरणात आणण्यास अवघड आणि त्यांच्या नवखेपणामुळे भीतीदायक वाटू शकतात, आणि म्हणूनच मन त्यांना नाकारू शकते — की कोणतेही उत्तर आलेच नाही. छापील शब्द तुला श्रद्धेत आणि ईश्वराच्या उत्तरांच्या आकलनात दृढ करतो. ७. ईश्वराकडून उत्तरे मिळताच ती त्वरित आचरणात आण. कसे ते माहित नसेल, तर त्यालाच विचार. सुरुवातीला फक्त या बदलांची इच्छा धर, स्वतःला मनापासून इच्छा करण्याची अनुमती दे, कारण इच्छा ही आदि-द्रव्य आहे, क्वांटम पातळीवर त्यांना मूर्त रूप देणारे

द्रव्य निर्माण होण्यासाठी एवढेच पुरेसे आहे. इच्छा केलीस — तर तुझा संकल्प जाहीर कर. तू सृष्टीकर्ता आहेस, याचा अर्थ तुझ्या जगात जे काही घडते त्या सर्वांसाठी तुझा संकल्प हाच नियम आहे (सध्या तुला उपलब्ध असलेल्या ऊर्जेच्या आणि तिच्याशी संबंधित जबाबदारीच्या कक्षेत). ८. कृतज्ञता. कृतज्ञता ऊर्जेचा प्रवाह वाढवते. कृतज्ञता हे अधोरेखित करते की हे तुझ्यासाठी मौल्यवान आहे. मूल्य म्हणजे काळाच्या ओघात टिकून राहिलेली इच्छा. कृतज्ञता तुझी श्रद्धा दृढ करते. श्रद्धा हा तुझ्या चेतनेचा पाया आहे. ईश्वराप्रती असलेली कृतज्ञता तुझ्या चेतनेतील आणि तुझ्या आयुष्यातील ईश्वराचे अस्तित्व अधिक प्रबळ करते. प्रत्येक गोष्टीसाठी ईश्वराचे आभार मान. स्वतःच्या निवडीबद्दल, निवडलेल्या मार्गावरील स्वतःच्या निष्ठेबद्दल स्वतःचे आभार मान, कारण ईश्वर केवळ सजगतेच्या मार्गावर, स्वतःच्या वास्तवाचा सजग सृष्टीकर्ता बनण्याच्या मार्गावर मदत करतो, पण तो मार्ग तू स्वतः चालून पूर्ण करतोस. सुरुवातीला कितीही कठीण असले तरी तू या मार्गावरून चालत आहेस याचा आम्हाला अभिमान आहे. म्हणून केवळ (स्वतःमधील) ईश्वराचेच तुझी सर्वोच्च संभाव्यता म्हणून आभार मानू नकोस, तर स्वतःचेही आभार मान — ज्या रूपात तू या क्षणी आहेस. हा मार्ग किती कठीण आहे हे आम्हाला ठाऊक आहे, आणि कोणतीही हमी नसताना आणि आजूबाजूला कोणीही तुला या मार्गावर पाठिंबा देत नसताना, निवड करणे आणि दररोज या मार्गावर चालणे हे अफाट धैर्य आहे. स्वतःचे वारंवार आभार मान. आमचा तुझ्यावर विश्वास आहे आणि आमच्या निर्मितीचा मुकुटमणी म्हणून आम्हाला तुझा अभिमान आहे, मानवा!

«आणि मी आता तुम्हांला दास म्हणत नाही, तर मित्र म्हणतो...», — ख्रिस्त सांगतो.