40. Gaafir

1Xaa Miim

2Soo waxyoodka Kitaabka (Qur’aanka) wuxuu ka yimi xagga Allaah, Adkaadaha, wax kasta Ogsoon

3Dambi dhaafaha, Toobad aqbalaha, Daran tahay Ciqaabtiisu, Rabbiga Nicmadda Badan. Ma jiro ilaah aan Isaga aheyn. Waa Xaggiisa meel laabadku

4Cidina kama dooddo Aayadaha Ilaahay aan ahayn kuwa xaqa diida. Ee yeysan ku hodin gadgaddoonkooda iyo galoobaxooda magaalooyinka

5Qoladii Nuux iyo colalkii ka dambeeyay baa beeniyey (anbiyadii Ilaahay) hortood iyaga, oo ummad walbaa waxay qorsheeyeen lidka Rasuulkooda si ay u dilaan, oo waxay ku doodeen baadil si ay ugu tirtiraan Xaqa, markaas baan qabtay, ee sidee bay u aheyd mid daran Ciqaabtaydii

6Oo sidaas bay Kelmedda Rabbigaa ugu waajibtay kuwa xaqa diiday inay iyagu yihiin ehlu-Naarka

7Kuwa xambaarsan Carshiga iyo kuwa hareera joogaba waxay ku tasbiixsadaan ammaanta Rabbigood oo ay rumaysan yihiin, oo waxay u dambi dhaaf dalbaan kuwa (Xaqa) rumeysan (iyagoo leh): Rabbigayow! Waxaad ku koobtaa wax walba Naxariis iyo Ogaal ee u dambi dhaaf kuwa kuu soo laabta oo raaca Jidkaaga, oo ka dhowr Cadaabta Naarta

8Rabbigayow! Oo gali Beeraha negaya ee aad u ballan qaadday iyaga, iyo kuwa wa- naagsan oo ka mid ah aabbayaashood iyo xaasaskooda iyo ubadkooda. Hubaal wa- xaad Adigu tahay Adkaadaha, Xakiimka ah

9Oo ka dhowr wax xun oo dhan, oo kan aad ka dhowrto xumo oo dhan Maalintan, dhab ahaan waad u naxariistay, oo (arrin)kani weeye Liibaanta Weyn

10Hubaal kuwa xaqa diida waxaa loogu dhawaaqi doonaa: Dhab ahaan Naceybka Ilaahay (idiin qabay) goortii la idiinku baaqay Iimaanka, oo aad diiddeen, baa aad uga weyn naceybka aad u qabtaan hadda nafahiinna

11Waxay odhan doonaan: Rabbigayow! labo jeer3 baad naga yeeshay meyd, oo labo jeer baad na siisay nolol. marka waanu qirsannahay dunuubtayada’e, ee ma jiraa jid looga baxo (Naarta)

12(Arrin)kaasi waxaa u sabab ah marka Allaah Keliya loo baryo waad diiddaan (Xaqa), markase loo shariig yeelo waad rumaysaan. Haddaba Xukunka waxaa iska leh Allaah, Sarreeyaha, aad u Weyn

13Waa Isaga (Alle) Kan idin tusiya Calaamooyinkiisa oo idiinka soo dejiya risiq samada, oo cidi ma garowsato aan ahayn kawa u laabashada badan (Ilaahay)

14Sidaa darteed barya Allaah (Keliya) idiinkoo u gaar yeelaya cibaadada, haba nacaan gaaladuye

15Kan iska leh Darajada ugu Sarreysa ee kaamil ahaanta, Rabbiga Carshiga (Weyn). Wuxuu ku soo dejiyaa waxyiga Amarkiisa ah kan uu doono oo ka mid ah Addoomahiisa si uu ugaga digo (dadka) Maalinta isla kulanka

16Maalinta banka la keeni, ma jiro wax xaggooda ah oo ka qarsoon Allaah: Yaa leh Boqortooyada Maanta? Allaah, waaxidka,Qahraha (wax kasta)

17Maalintan naf walba waxaa lagu abaal marin waxay kasbatay, ma jiro gardarro (laysu geysan) maalintan4. Hubaal Allaah wuu ku Dhaqso badan yahay xisaabista

18Oo uga dig Maalinta aad u soo dhowaata, marka ay quluubtu iman dhuu- maha (cabsi darteed) iyagoo walbahaar- san. Ma lahaan doonaan gar ma qaatayaa- sha saaxiib iyo shafeece midna ee la maqlayo

19Wuu Og yahay khiyaanada isha loo dabo iyo waxa ay laabuhu qarsadaanba

20Oo Allaah wuxuu wax ku xukumaa Xaq, oo kuwaas ay baryaan Isaga sokadi, ma xukumi karaan waxba, Hubaal, Allaah, waa wax kasta Maqlaha, wax kasta Arka

21Mawaysan ku socdaalin dhulka oo fiirin sida ay aheyd cidhibta kuwii ka horreeyey? Waxay ahaayeen kuwa ka xoog badan iyo camiraadba arlada, wuxuuse Allaah u qabtay dambiyaday faleen. Oo uma sugnaan iyaga wax ka difaaca Ilaahay

22(Arrin)kaasi waxaa ugu wacnaa waxay ula yimaadeen Rusushoodii xujooyin cad, wayse diideen iyaga. Sidaas darteed Allaah baa qabtay. Hubaal waa Xoog Badane, Ciqaabtiisu daran tahay

23Oo dhab ahaan waxaan ula dirnay Muuse Aayadahayaga iyo awood cad

24Xagga Fircoon iyo Haamaan iyo Qaaruun, waxayse yidhaahdeen: (waa) Saaxir beenaale ah

25Haddaba markii uu u keenay Xaqa ka yimid Xaggayaga waxay yidhaahdeen: Dila wiilasha ka mid ah kuwa (xaqa) rumeysan la jirki oo u daaya haweenkooda nolol; oo halganka gaaladu wuxuu ku soo gabagaboobi uun hungo

26Oo Fircoon wuxuu yidhi: I daaya aan dilee Muuse, oo ha u dhawaaqdo Rabbigiis, hubaal waxaan anigu cabsi ka qabaa inuu idin dhaqan rogo ama uu fasahaad5 ka soo if bixiyo dhulka

27Oo Muuse wuxuu yidhi: Waxaan ka magan galay Rabbigay iyo Rabbigiinba mid kasta oo islaweyn oo aan rumaysnayn Maalinta Xisaabta

28Oo nin mu’min ah oo ka mid ah reer Fircoon (Xizqil, Fircoon ina Adeerki, khaznad hayahii dawladda) oo qarsanayey Iimaankiisa wuxuu yidhi: Ma waxaad ku dileysaan nin sababta ah inuu leeyahay: Rabbigay waa Allaah, oo dhab ahaan wuxuu idiin keenay Xujooyin Cad xagga Rabbigiin? Oo haddii uu yahay beenlow, isaga bay u daran tahay oo dushiisa ahaan beentiisu; haddiise uu run sheegayo, waxaa idinku dhici doona qaar waxaa uu idinku gooddiyo. Hubaal Allaah ma hanuuniyo mid isagu ah xad gudbe, beenaale

29Tolkayow! Idinka baa leh xukunka maalintan, idinkoo madax ku ah arlada. Yaase nooga gargaari Ciqaabta Ilaahay haddii ay noo timaaddo. Fircoon wuxuu yidhi: Idin tusi maayo waxaan aheyn waxa aan anigu arko, oo idin ma qaadsiiyo waxaan aheyn jidka hanuunka

30Oo kii isagu rumeeyey wuxuu yidhi: Tolkayow! Waxaan anigu idiinka cabsi qabaa wax la mid ah wixii ku dhacay axzaabta

31Wax la mid ah wixii ku dhacay qolodii Nuux iyo Caad iyo Thamuud iyo kuwii ka dambeeyey, oo Allaah ma aha mid la doona grdarro addoomahiisa

32Oo tolkaygow! Waxaan anigu idiinka cabsi qabaa Maalinta isu Yeeridda

33Maalinta aad jeedin doontaan dhabarradiinna idinkoo dib u guranaya, halkaa ma jiri doono wax idinka badbaadiya Ilaahay. Oo mid kastoo Allaah lumiyo ma uu laha wax hanuuniya

34Oo xaqiiq Yuusuf wuxuu idinla yimid mar hore Xujooyin cad, kamase bixin shakigii aad ka qabteen waxa uu idiin keenay, jeer marka uu dhintay aad tidhaahdeen: Allaah ma soo diri doono wax Rasuul ah isaga kadambow. Sidaas buu Allaah u lumiyaa kan isagu ah xad gudbe, shaki qabeen

35Kuwa ka dooda Aayadaha Ilaahay iyagoo aan heysan wax xujo ah uu siiyey, waa wax Allaah u aad u neceb yahay oo (sidoo kale ay neceby yihiin) kuwaa rumeysan. Sidaas buu Allaah u daboolaa qalbiga mid kastoo ah islaweyne, jujuubaa

36Oo Fircoon wuxuu yidhi: Haamaanow! Ii dhis sar dheer si aan ugu gaaro asbaabta loo maro

37Asbaabta loo maro cirarka, si aan u soo dhugto ilaaha Muuse; oo waxaan anigu hubaal qabaa inuu isagu yahay beenaale. Oo sidaas baa xumaanta camalkiisa loogu qurxiyey Fircoon, oo looga duway Jidka (Toosan), oo ma ahayn halgankii Fircoon waxaan ahayn (wax ku dhammaada) hoog iyo baabba’a isaga ku dhacday

38Oo kii isagu rumeeyey wuxuu yidhi: Tolkayow i soo raaca, waxaan idinku hagi Jidka hanuunka

39Tolkayow! Noloshan Adduunka waa uun raaxo (yar oo tageysa), oo hubaal Aakhirada baa ah Daarta lagu waaro

40Mid kastoo sameeyaa fal xun, laguma abaal marin doono waxaan aheyn iyadoo kale. Oo mid kastoo wanaag fala lab ama dheddig kuu doonaba ha ahaadee isagoo mu’min ah, kuwan waxay geli doonaan Jannada, iyagoo lagu arsaaqi doono xisaab la’aan

41Oo tolkayow! Maxaa ugu wacan inaan idiinku yeedho badbaadada, halka aad idinku iigu yeedhaan Naar

42Waxaad iigu yeedhaan inaan ku gaa- loobo Allaah oo la wadaajiyo (cibaadada) wax aan u heysan wax cilmi ah, oo anigu waxaan idiinku yeeraa xagga Adkaadaha Sarreeya Danbi Dhaafka Badan

43Shaki ma leh waxaad iigu yeedhaan ma leh darajo loogu yeedho adduun iyo aakhiraba, iyo in laabashadeennuna tahay xagga Ilaahay iyo in xad gudbayaasha iyagu yihiin Ehlu-Naarka

44Marka waad xusuusan doontaan waxa aan idinku leeyahay, oo waxaan u xil saartay arrinkayga Allaah. Hubaal Allaah waa Arkaa addoomahiisa

45Markaas buu Allaah ka dhowray xumaha waxa ay qooleen, oo cadaab tan u daran waxay ku degtay reer Fircoon

46Naarta, waxaa loo soo bandhigaa aroor iyo galab (kastaba)9, oo Maalinta ay Saacaddu dhici doonto: Ka yeela reer Fircoon inay galaan cadaab tan ugu daran

47Oo marka ay iskula doodayaan Naarta gudaheeda, waxay kuwii taagta darraa ( raciyada ahaa) ku odhan kuwii ( madaxda ahaa) ee isla weynaa; hubaal Waxaan innagu ahayn kuwo idinka idin raacsan, ee ma naga qaadeysaan qayb ka mid ah Naarta

48Kuwii isla weynaa waxay odhan: Hubaal waxaanu innagu dhammaan nahay kuwo ku jira; hubaal Allaah waa kala xukumay addoomahiisa dhexdooda

49Oo kuwaas ku jira Naarta waxay ku odhan furahayeennada Naarta: Noo barya Rabbigiin hanaga fudaydsho maalin qura ee cadaabta

50Waxay odhan: Mawaysan Rusushiinnii idiinla iman Xujooyin cad? Waxay odhan: Haah, Waxay odhan: Marka barya idinku. Oo baryada gaaladu ma aha waxaan aheyn mid ku dhacda meel baadi ah

51Waxaan hubaal Annagu xaqiiq u gargaarnaa Rusuhayada iyo kuwa rumeysan, noloshan adduunka iyo Maalinta ay markhaatiyadu istaagi doonaan

52Maalinta aysan waxba u tari doonin gar ma qaatayaasha cudur daarashadoodu. Oo mudankoodu waa nacalad oo mudankoodu waa Daarta xun

53Oo dhab ahaan Waxaanu siinnay Muuse hanuun, oo waxaanu ka yeelnay ilmahii Israa’iil inay dhaxlaan Kitaabka

54Hanuun iyo waano u ah waxgaradka

55Ee samir yeelo; hubaal Ballan qaadka Ilaahay waa Xaq, oo ka istiqfaarso dambi- gaaga10, oo ku tasbiixso ammaanaha iyo mahdinta Rabbigaa galab iyo aroorba

56Hubaal (ma xagga) kuwa ka dooda Aayadaha Ilaahay xujo la’aan u timid ma ku jiro laabahooda waxaan ahayn (doonis) weynaan aysan weligood gaari doonin ee magan gal weydiiso Allaah, hubaal waa wax kasta Maqlaha, wax kasta Arka

57Xaqiiq abuurista samooyinka iyo arlada baa ka weyn abuurista dadka, laakiinse dadka badankiisu ma oga

58Oo ma sinna kan indhaha la’ iyo kan wax arka, iyo kuwa (Xaqa) rumeysan oo samaha fala iyo kuwa xumaanta fala. Wax yar weeye inta aaad waantowdaan

59Hubaal Saacadda (Qiyaame) waa imaanaysaa, shaki kuma jiro, laakiinse dadka badankiisu ma ay rumaysna

60Oo Rabbigiin wuxuu leeyahay: I barya11 waan idinka aqbaliye; hubaal kuwa iska weyneeya baryadeyda12, waxay goor aan fogeyn geli doonaan Naar iyagoo dullaysan

61Allaah waa Kan idiin yeelay habeenka inaad ku xasishaan, oo maalinta idiinka yeelay iftiin si aad wax u aragtaan. hubaal Allaah xaqiiq waa u Roon yahay dadka, laakiinse dadku badankoodu ma mahad naqaan

62Kaasi waa Allaah, Rabbigiin, Abuuraha wax walba, Ma jiro ilaah (Xaq ah) aan Isaga ahayn. ee xaggee baa la idiinka iilay

63Sidaas oo kale baa loo iilay kuwii dafiray Aayadaha Ilaahay

64Allaah, waa kan idiinka dhigay arlada meel degganaansho, cirkana saqaf oo idin suureeyey markaas wanaajiyey suuradahiinna, oo idinku arsaaqay waxyaalo wanaagsan. Kaasi waa Allaah Rabbigiin, ee waxaa khayr badnaaday iyo barako Allaah Rabbiga uunanka

65Waa Noolaha Daa'inka ah. Ma jiro ilaah aan Isaga aheyn, ee barya idinkoo u Keli yeelaya cibaadada. Ammaan idilkeed waxaa mudan Allaah, Rabbiga uunanka

66Dheh: aniga waa la iga reebay inaan caabudo kuwa aad u dhawaaqataan Allaah sokadi, marka ay xujooyin cad iiga yimaadeen xagga Rabbigay, oo waxaa aniga la i amray inaan isu dhiibo Rabbiga uunanka

67Isaga weeye Kan idinka abuuray ciid, haddana mino nool, haddana xinjir, haddana wuxuu idin soo bixiyaa idinkoo ilmo ah, haddana (idinka yeelaa inaad kortaan) si aad u qaan gaartaan, haddana si aad u noqotaan odayo da’ ah, oo waxaa jira qaar idinka mid ah oo la oofsado intaas ka hor, iyo inaad gaadhaan muddo magacaaban13, bal inaad garowsataan

68Isaga (Alle) weeye Kan bixiya nolol, oo sababa geeri, oo marka uu arrin guddoo- miyo wuxuu uun ku yidhaahdaa: Ahow, oo waaba yahay

69Mawaadaan arag kuwaa ka dooda Aayadaha Ilaahay: Xaggee baa loo iilay

70Kuwa beeniya Kitaabka iyo waxa aan la soo dirnay Rusushayada, wayse ogaan doonaan (goor dhow waxa ku dhaca)

71Marka mareegyada birta ah iyo silsiladaha ahaan luqumahooda; waxaa lagu jiidi doonaa

72Biyo kulul oo karaya dhexdood, markaas Naarta baa lagu gubi

73Markaas baa lagu odhan, Meeye waxaad u shariik yeeli jirteen

74Allaah ka sokow? Waxay odhan: Way naga tageen: mayee, umaba aanu dhawaaqin jirin waxna kal hore. Sidaas buu Allaah u lumiyaa gaalada

75(Arrin)kaasi waxaa ugu wacan waxaad aad ugu farax taraari jirteen dhulka xaq darro oo waxaad u dhaqmi jirteen si kibir badan

76Gala albaabbada Naarta idinkoo ku waaraya dhexdeeda, ee maxay meel baas tahay rugta isla weynayaasha

77Ee samir yeelo, hubaal Ballan qaadka Ilaahay waa Xaq, oo haddii aan ku tusno qaar ka mid ah waxa aan ugu gooddinno, ama aan ku oofsannaba (intaas ka hor), waa Xaggayaga halka loo soo celin doono

78Oo xaqiiq waxaan soo dirnay Rusul hortaa; waxaa jira kuwo ka mid ah aan kaaga qisoonnay, oo waxaa jira kuwo kale aanu kaaga qisoon, oo ma aha suura gal Rasuulna inuu la yimaado Calaamo (Mucjiso) Idanka Ilaahay ma’ahee. markase uu Amarka Ilaahay yimaado, waxaa lagu xukumi Xaq, oo halkaas kuwa ka soo qaaday wax been ah oo kale waa hoogaan

79Allaah waa Kan idiin yeelay nicmooleyda (xoolaha), si aad u fuushaan qaar ka mid ah, oo qaar ka mid ah aad cuntaan

80Oo waxaa jira Manaafacaad (kale oo badan) oo idiinku sugan, iyo inaad ku gaartaan dan aad leedihiin oo ku jirta laabihiinna, oo dushooda iyaga iyo doonyaha baa la idinku qaadaa

81Oo Wuxuu idin tusiyaa Calaamooyin- kiisa, ee middee baa Calaamooyinka Ilaahay beenineysaan

82Mawaysan ku socdaalin arlada oo arag sida ay aheyd cidhibta kuwii ka horreeyey? Waxay ahaayeen kuwo ka tiro badan kuwani, oo ka xoog badan, iyo camiraadba arlada, waxbase uma tarin waxay kasbadeen

83Ee Markii ay Rusushoodii ula yimaadeen xujooyin cad, waxay ku farax taraareen waxay heysteen oo aqoon ah14, oo halkaas waxaa ku degay (gaalada) waxay ku jeesjeesi jireen

84Markiise ay arkeen Cadaabtayadii waxay yidhaahdeen: Waxaanu rumaysannahay Allaah Keliya, oo diidnay (haatan) waxaan cibaadada la wadaajin jirnay

85Rumayntooduse ma ahayn mid anfacaysa iyaga marka ay arkeen Cadaabtayada, (tani waa) xeerka Ilaahay oo horay ugu meel maray addoomahiisa. Oo halkaas gaalada waa ku hoogaan