Chisilamu
kubwerera

2. Al-Baqara

1Alif Lam Mim

2Ili ndi Buku limene mulibe chokaikitsa, ulangizi kwa anthu oopa Mulungu

3Amene amakhulupirira mu chinthu chosaoneka ndipo amapemphera pa nthawi yake ndipo amapereka kwa anthu osowa zina mwa zinthu zimene tawapatsa

4Ndi amene amakhulupirira mu zimene zavumbulutsidwa kwa iwe ndiponso zimene zinavumbulutsidwa kale iwe usanadze ndipo amakhulupirira kwathunthu m’moyo umene uli nkudza

5Amenewa ndiwo amene ali pa njira yoyenera ya Ambuye wawo ndipo ndiwo opambana

6Ndithudi iwo amene sakhulupilira ndi chimodzimodzi kwa iwo kaya iwe uwachenjeza kapena osawachenjeza, ndipo iwo sadzakhulupilira

7Mulungu waika chophimba m’mitima mwawo ndi m’makutu mwawo, ndi m’maso mwawo muli chovindikira. Ndipo chawo chidzakhala chilango chachikulu

8Pakati pa anthu alipo amene amanena kuti: “Ife tikhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku la chiweruzo” pamene iwo sali anthu okhulupirira ngakhale pang’ono

9Iwo amangofuna kunamiza Mulungu ndi iwo amene amakhulupirira mwa Iye. Koma iwo sanamiza wina aliyense kupatula kudzinamiza okha ngakhale kuti iwo sazindikira

10M’mitima mwawo muli matenda ndipo Mulungu wawonjezera. Iwo adzalangidwa kwambiri chifukwa cha chinyengo chawo

11Ndipo zikanenedwa kwa iwo kuti: “Musachite zoipa m’dziko,” iwo amayankha kuti: “Ndithudi ife ndi ochita zabwino.”

12Ndithudi! Iwo ndiwo amene amachita zoipa koma kuti iwo sazindikira

13Ndipo zikanenedwa kwa iwo kuti: “Khulupirirani monga momwe anthu akhulupirira.” Iwo amayankha kuti: “Kodi ife tikhulupirire monga momwe zitsiru zikhulupirira?” Ndithudi iwo ndiwo zitsiru koma iwo sazindikira

14Ndipo iwo akakumana ndi anthu okhulupirira, amanena kuti: “Ife timakhulupilira!” Koma akakhala okha pakati pa a Satana awo amati: “Ndithudi ife tili ndi inu. Ndithudi ife timangowasyasyalika chabe.”

15Mulungu amawasyasyalika iwo ndipo amawasiya nthawi yaitali mu uchimo ndi kumapitirirabe kuchimwa mwaumbuli

16Amenewa ndiwo amene agula chisokonekero m’malo mwa njira yoyenera. Iwo sanapindule pa malonda awo. Ndipo sanali wotsogozedwa

17Iwo ali ngati munthu amene adasonkha moto ndipo pamene moto unali nkuyaka, kuunika zimene zili m’mbali mwake, Mulungu anachotsa kuwala kwawo ndipo adawasiya ali mu mdima waukulu wosathanso kuona

18Iwo ndi osamva, osalankhula ndi osaona ndipo sadzabwerera ku njira yoyenera

19Kapena ali ngati mvula ya mkuntho imene mkati mwake muli mdima, kugunda ndi ziphaliwali. Ndipo amatseka zala m’makutu mwawo akamva kugunda chifukwa choopa imfa. Koma Mulungu amawadziwa bwino anthu onse osakhulupirira

20Mphenzi, pafupifupi, imawalanda kuona. Nthawi iliyonse imene iyo ing’anipa iwo amayenda ndipo kukakhala mdima iwo amaima. Ndipo ngati Mulungu akadafuna akadawalanda kumva ndi kuona kwawo. Ndithu Mulungu ali ndi mphamvu pa zinthu zonse

21Oh inu anthu! Pembedzani Ambuye wanu, amene adakulengani inu ndi iwo amene adalipo kale kuti mukhale angwiro

22Iye adapanga dziko lapansi kukhala malo anu a mpumulo ndi mtambo ngati chokuta. Ndipo anatumiza mvula kuchokera kumwamba ndi kubweretsa kwa inu zipatso ngati zakudya zanu. Motero musakhale ndi milungu ina mowonjezera pa Mulungu m’modzi yekha pamene muli kudziwa

23Ngati inu muli ndi chikayiko pa zimene tavumbulutsa kwa kapolo wathu, bweretsani mutu umodzi wolingana ndi imene ili m’buku ili ndipo itanani mboni zanu kupatula Mulungu ngati muli kunena zoona

24Koma ngati inu simubweretsa ndipo simudzabweretsa (mboni) motero opani moto umene nkhuni zake ndi anthu ndi miyala, umene wasonkhedwera anthu osakhulupirira

25Ndipo auze nkhani yabwino iwo amene ali ndi chikhulupiriro ndipo amachita ntchito zabwino kuti iwo adzakhala m’minda yothiriridwa ndi madzi a m’mitsinje yoyenda. Nthawi zonse akapatsidwa zipatso zochokera m’mindayo, iwo adzati: “Izi ndi zimene tinapatsidwa kale.” Chifukwa iwo adzapatsidwa zofanana nazo ndipo iwo adzakhala ndi akazi osakhuzidwa ndipo adzakhala kumeneko mpaka kalekale

26Ndithudi Mulungu sachita manyazi kupereka fanizo la kanthu kakang’ono ngati udzudzu kapena chinthu chachikulu. Koma anthu okhulupirira amadziwa kuti ndi choonadi chochokera kwa Ambuye wawo pamene anthu osakhulupirira amati: “Kodi Mulungu akufuna kutanthauza chiyani mufanizo ili?” Kudzera m’mafanizo otere Mulungu amasocheza anthu ambiri ndiponso amatsogolera anthu ambiri. Ndipo Iye sasokeza wina aliyense kupatula okhawo ochita zoipa

27Amene amaswa lonjezo la Mulungu pambuyo pomanga ndipo amatayanitsa zinthu zimene Mulungu walamulira kuti zilumikizidwe ndiponso amachita zoipa m’dziko. Iwowo ndi anthu olephera

28Kodi inu simungamukhulupilire Mulungu bwanji? Poona kuti inu munali akufa, Iye adakupatsani moyo ndipo Iye adzakuphani ndipo adzakupatsaninso moyo ndipo kwa Iye mudzabwerera

29Iye ndiye amene adakulengerani inu zinthu zonse zimene zili padziko lapansi. Ndipo atatero analenga kumwamba ndipo adalenga miyamba isanu ndi iwiri ndipo Iye ndi wodziwa chinthu china chilichonse

30Ndipo pamene Ambuye wako adati kwa angelo: “Ine ndiika olamula padziko lapansi.” Iwo adati: “Kodi inu mudzaika padziko amene adzakhala ali kuchita zoipa ndi kukhetsa mwazi pamene ife tili kuyamika ndi kutamanda ulemerero wanu?” Iye adati: “Ine ndimadziwa zimene inu simudziwa.”

31Ndipo Iye adamuphunzitsa Adamu mayina a zinthu zonse ndipo adazisonkhanitsa pamaso pa angelo nati: “Ndiuzeni mayina a zinthu izi ngati ndinu achilungamo.”

32Iwo adati: “Ulemerero ukhale kwa Inu. Ife tilibe nzeru kupatula zokhazo zimene mutiphunzitsa. Ndithudi Inu nokha ndinu amene muli Wodziwa ndi Wanzeru.”

33Ndipo Mulungu adati: “Iwe Adamu! Auze mayina ake.” Ndipo pamene iye adatchula mayina a zinthuzo, Mulungu adati: “Kodi Ine sindidakuuzeni inu kuti Ine ndimadziwa zobisika za kumwamba ndi za dziko lapansi ndipo ndimadziwanso zonse zimene inu mumaulula ndi zimene mumabisa?”

34Ndipo pamene Ife tidati kwa angelo: “Mugwadireni Adamu.” Ndipo onse adamugwadira kupatula Satana amene adakana ndi kudzikweza ndipo adakala m’modzi wa osakhulupilira

35Ndipo Ife tidati: “oh Adamu! Khala iwe pamodzi ndi mkazi wako m’mundamo ndipo muzidya mmene mungafunire koma musadzayandikire mtengo uwu chifukwa mudzakhala anthu ochimwa.”

36Koma Satana adawanyenga ndipo adawachotsetsa m’munda m’mene iwo adali. Ife tidati: “Tsikani pansi nonse ndipo inu mudzakhala mdani wa wina ndi mnzake. Ndipo dziko lapansi ndi kumene inu mudzakhala ndi chisangalalo cha kanthawi kochepa.”

37Ndipo Adamu adalandira mawu kuchokera kwa Ambuye wake. Ndipo Ambuye wake adamukhululukira iye. Ndithudi Iye ndi wokhululukira ndi Mwini chisoni chosatha

38Ife tidati: “Tsikani pansi nonsenu ndipo pamene Ulangizi wanga udzakufikani, yense amene adzatsatira Ulangiziwu, iye sadzakhala ndi mantha ndipo sadzadandaula.”

39Koma iwo amene sakhulupilira ndipo amatsutsa zizindikiro zathu, iwo adzakhala eni ake a ku Gahena ndipo adzakhalako mpaka kalekale

40oh Inu ana a Israeli! Kumbukirani madalitso anga amene ndidakupatsani inu ndipo kwaniritsani lonjezo langa ndipo Ine ndikwaniritsa lonjezo lanu. Ndipo ndiopeni Ine ndekha

41Ndipo khulupirirani mu zimene ndatumiza zimene zichitira umboni chivumbulutso chimene muli nacho, kotero inu musakhale anthu oyamba kuzikana, ndipo musagule ndi mau anga kanthu kakang’ono. Ndipo ndiopeni Ine ndekha

42Ndipo musasakanize choonadi ndi bodza, ndi kubisa choonadi pamene muli kudziwa

43Ndipo pempherani pa nthawi yake, perekani chopereka ndipo weramani pamodzi ndi iwo amene ali kuwerama

44Kodi inu mumauza anthu kuchita zabwino pamene inu simulabadira kutero ngakhale mumawerenga Mau a Mulungu? Kodi mulibe nzeru

45Funani chithandizo popirira ndi popemphera. Ndithudi izi ndi zovuta kupatula kwa anthu okhulupilira

46Iwo amene amadziwa kuti adzakumana ndi Ambuye wawo ndipo kuti ndi kwa Iye kumene adzabwerera

47oh inu ana a Israeli! Kumbukirani madalitso anga amene ndidakupatsani inu ndipo kuti ndidakukondani inu kuposa mitundu ina yonse

48Ndipo opani tsiku limene munthu sadzatha kuthandiza mnzake kapena kupepesa ndipo dipo silidzalandiridwa ndiponso sadzathandizidwa

49Ndi mmene tidakupulumutsirani kwa anthu a Farawo, amene anali kukuzunzani kwambiri popha ana anu a amuna ndi kusiya ana anu a akazi. Ndithudi amenewa adali mayeso ochokera kwa Ambuye wanu

50Ndi pamene Ife tidagawanitsa nyanja ndi kukupulumutsani inu ndipo tidamiza anthu a Farawo inu muli kuona

51Ndi pamene tidamusankhira Mose masiku makumi anayi ndipo inu mudakonza fanizo la ng’ombe kotero inu mudachimwa

52Zitatero, Ife tidakukhululukirani ndi cholinga chakuti mwinamukhozakuthokoza

53Ndipamene Ifetidamupatsa Mose Buku ndi nzeru kuti mutsogozedwe

54Ndi pamene Mose adati kwa anthu ake: “oh inu anthu anga! Ndithudi inu mwadzilakwitsa nokha popembedza fano la mwana wa ng’ombe. Lapani kwa Ambuye wanu ndipo mudziphe nokha. Zimenezo zidzakhala zabwino kwa inu pamaso pa Ambuye wanu.” Ndipo Iye adzakukhululukirani inu. Iye ndi Mwini chikhululukiro ndi Mwini chisoni chosatha

55Ndipameneinumunati:“Oh Mose! Ifesitidzakukhulupilira iwe pokhapokha titamuona Mulungu ndi maso athu.” Nthawi yomweyo chilango chidakufikirani inu muli kuona

56Kenaka Ife tidakuukitsani kwa akufa kuti mwina mukhale othokoza

57Ndipo tidalamula mtambo kuti ukukuteni ndipo tidakutumizirani Manna ndi Mbalame, ndipo tidati: “Idyani zinthu zabwino zimene takupatsani.” Ndipo iwo sadatilakwire Ife ayi koma adadzilakwira okha

58Ndi pamene tidawauza kuti: Lowani mu Mzinda uwu ndipo mudye mmenemo mosangalala ndi momwe mungafunire. Lowani modzichepetsa pachipata ndipo munene kuti: “Tikhululukireni” ndipo Ife tidzakukhululukirani machimo anu ndipo tidzawaonjezera zabwino anthu onse ochita zabwino

59Koma anthu ochita zoipa adasintha mawu amene adanenedwa kwa iwo ndipo tidawaponyera, ngati chilango, mlili ochokera kumwamba chifukwa cha zolakwa zawo

60Ndi pamene Mose adafunsa madzi oti apatse anthu ake, Ife tidamuuza kuti: “Menya mwala ndi ndodo yako!” Ndipo nthawi yomweyo a kasupe khumi ndi awiri adatumphuka. Ndipo pfuko lililonse lidadziwamaloakeomwera. Ife tidati: “Idyanindipoimwani koma musayambitse chisokonezo m’dziko pochita zoipa.”

61Ndi pamene mudati: “oh Mose! Ife sitingapirire kudya chakudya chamtundu umodzi. Motero tipemphere kwa Ambuye wako kuti atitulutsire zina mwa zomera m’nthaka monga masamba, minkhaka, tirigu, nyemba ndi anyezi.” Iye adati: “Kodi inu mufuna kusinthitsa chinthu chabwino ndi choipa? Pitani ku mzinda uliwonse ndipo kumeneko mudzapeza zonse zimene mufuna.” Ndipo manyazi ndi umphawi udadza pa iwo ndipo iwo adapalamula mkwiyo wa Mulungu chifukwa iwo adali kukana mau a Mulungu ndipo anali kupha Atumwi popanda chifukwa popeza iwo adali anthu aupandu ndi anthu osamvera

62Ndithudi iwo amene amakhulupirira ndi iwo amene ali Ayuda, Akhiristu ndi Asabiyani, aliyense amene amakhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku lomaliza ndipo amachita ntchito zabwino, adzalandira malipiro ake kuchokera kwa Ambuye wawo. Iwo alibe china chili chonse choti aope kapena kudandaula

63Ndi pamene Ife tidachita pangano ndi inu ndipo tidakweza phiri kuti likhale pa inu. Ndipo tidati: “Landirani lamulo limene takupatsani inu ndipo kumbukirani zonse zili mmenemo kuti mukhale olungama.”

64Ndipo zitatero inu mudabwerera m’mbuyo. Koma pakadapanda chisomo ndi chisoni cha Mulungu pa inu, ndithudi inu mukadakhala mgulu la anthu osochera

65Ndipo, ndithudi, inu mudadziwa za anthu amene adaswa malamulo a tsiku la Sabata. Ife tidawauza kuti: “Khalani anyani, onyozedwa ndi okanidwa.”

66Motero tidapereka chilango ichi ngati chitsanzo kwa anthu a mtundu wawo ndi onse amene adali kuwatsatira ndi phunziro kwa anthu angwiro

67Ndi pamene Mose adati kwa anthu ake: “Mulungu wakulamulani kuti muphe ng’ombe.” Iwo adati: “Kodi iwe ufuna kutichita chipongwe?” Mose adati: “ Ndithudi Mulungu anditeteze kuti ndisakhale mbuli.”

68Iwo adati: “Pempha kwa Ambuye wako kuti atiuze ife za mtundu wa ng’ombe”. Mose adati: “Ndithudi Ambuye wanu akuti ng’ombeyi isakhale yokalamba kapena yaing’ono koma kuti ikhale pakati ndi pakati ndipo chitani chimene mwalamulidwa.”

69Iwo adati: “Pempha kwa Ambuye wako kuti atiuze ife maonekedwe a ng’ombeyo”. Mose adati: “Ambuye wanu akuti ng’ombeyo ndi yachikasu yowala ndi yokondweretsa anthu oiona.”

70Iwo adati: “Pempha kwa Ambuye wako kuti atiuze ife maonekedwe eni eni a ng’ombeyi. Ndithudi kwa ife, ng’ombe zonse ndi zofanana. Ngati Mulungu afuna, ife tidzalangizidwa bwino.”

71Mose adati: “Ndithudi Ambuye wanu akuti ndi ng’ombe imene siinaphunzitsidwe ntchito yolima m’munda kapena yonyamula madzi othiririra m’minda, ndipo ndi ng’ombe yopanda chilema ndi yopanda banga”. Iwo adati: “Tsono iwe wadza ndi choona”. Ndipo iwo adapha ng’ombe ija ngakhale anali pafupi kuti asatero

72Ndi pamene mudapha munthu ndipo mudayamba kumakanirana wina ndi mnzake. Koma Mulungu anaulula zimene mumabisa

73Ndipo Ife tidati: “Menya mtembo ndi mnofu wa ng’ombe”. Mmenemo ndi mmene Mulungu adzadzutsire akufa ndipo amakulangizani zizindikiro zake kuti mukhale ozindikira

74Ndipo zitatero mitima yanu idauma ngati mwala kapena kuposerapo. Ndithudi pali miyala ina imene imakhala magwero a mitsinje pamene ina idaphwanyika ndipo madzi adatuluka mu iyo. Ndipo, ndithudi, ina mwa iyo imagwa pansi chifukwa choopa Mulungu. Sikuti Mulungu sadziwa zimene mumachita

75Kodi inu muli kuganiza kuti iwo adzakukhulupirirani ngakh ale kuti gulu lina linali kumva mawu a Mulungu ndipo anali kumawasintha pamene iwo ali kuzindikira ndiponso iwo ali kudziwa chimenechi

76Ndipo pamene iwo akumana ndi anthu okhulupirira amanena kuti: “Nafenso timakhulupirira”. Koma akakhala okha pagulu lawo amanena wina kwa mnzake kuti: “Kodi inu mudzawalalikira iwo zimene Mulungu wavumbulutsa kwa inu kuti adzakutsutseni pamaso pa Ambuye wanu? Kodi inu mulibe nzeru?”

77Kodi iwo sadziwa kuti Mulungu amadziwa zimene iwo amabisa ndi zimene amaziulula

78Ndipo pali ena mwa iwo amene ndi osaphunzira amene sadziwa za m’Buku koma amakhulupirira mabodza ndi zongoganizira chabe

79Motero tsoka kwa iwo amene amalemba Buku ndi manja awo ndipo amanena kuti: “Mawu awa achoka kwa Mulungu ndi kugula ndi ilo mphatso yochepa”. Tsoka kwa iwo pa zimene alemba manja awo ndipo tsoka kwa iwo pa zimene akupeza chifukwa cha izo

80Iwo adati: “Ife sitidzakhudzidwa ndi moto kupatula masiku owerengeka okha”. Nena: “Kodi inu mwapanga lonjezo ndi Mulungu limene Iye sadzaphwanya? Kapena kodi inu mumanena zinthu zokhudzana Mulungu zimene simuzidziwa?”

81Inde! Yense amene achita zoipa ndipo azunguliridwa ndi machimo ake, adzakhala eni ake a Gahena. Kumeneko adzakhalako mpaka kalekale

82Ndipo iwo amene ali ndi chikhulupiriro ndipo amachita ntchito zabwino, iwo ndi eni ake a Paradiso ndipo adzakhala komweko mpaka kale kale

83Ndi pamene Ife tinamvana ndi ana a Israeli: “Musapembedze wina koma Mulungu yekha ndipo onetsani chifundo kwa makolo anu, kwa abale anu, kwa ana a masiye ndi kwa anthu ovutika, ndipo auzeni anthu kuti azichita zabwino. Pempherani pa nthawi yake ndipo perekani msonkho wothandizila anthu osauka”. Komatu inu mudabwerera m’mbuyo kupatula owerengeka okha ndipo simudalabadire china chilichonse

84Ndi pamene Ife tinamvana kuti: “Musakhetse magazi a anthu anu kapena kupirikitsa anthu anu kumalo amene muli kukhala”. Zimenezi inu mudavomera ndikuchitira umboni

85Zitatha izi ndinu amene mudayamba kupha abale anu ndi kupirikitsa gulu lina la inu m’nyumba zawo ndi kuthandiza adani awo pochita machimo ndi kuswa malamulo. Ndipo iwo akamabwera kwa inu ngati akapolo, inu muwaombola ngakhale kuti kupilikitsidwa kwawo kudali koletsedwa kwa inu. Kodi inu mukhulupirira gawo lina la Mau a Mulungu ndi kukana gawo linzake? Kodi ndi malipiro otani amene angalandire wochita zimenezo mwa inu, kupatula mphotho yochititsa manyazi m’dziko lino ndi chilango chowawa kwambiri patsiku louka kwa akufa? Mulungu saiwala ntchito zanu zimene muchita

86Awo ndiwo amene amagula moyo wa padziko lino lapansi pa mtengo wa moyo umene uli nkudza. Chilango chawo sichidzachepetsedwa ayi ndiponso sadzathandizidwa

87Ndithudi Ife tidamupatsa Mose Buku, ndipo iye atachoka, Ife tidatumiza Atumwi ena. Ndipo tidamupatsa Yesu, mwana wa Maria, zizindikiro zooneka ndi maso ndipo tidamulimbikitsa iye ndi Mzimu Woyera. Kodi nthawi ili yonse imene Aneneri amabwera ndi zimene mitima yanu siifuna mumadzikweza? Gulu lina mumalikana ndipo gulu lina mumalipha

88Iwo adati: “Mitima yathu ndi yokutidwa.” Iyayi, Mulungu wawatemberera chifukwa cha kusakhupirira kwawo ndipo ndi zochepa zimene iwo amakhulupirira

89Ndipo pamene Buku lidadza kwa iwo kuchokera kwa Mulungu, kutsimikiza zimene iwo adali nazo, ngakhale kuti kuyambira kale kale akhala ali kupempha chithandizo kwa Mulungu choti agonjetse anthu osakhulupirira; ndipo pamene chidadza kwa iwo, chimene iwo amadziwa, iwo sadachikhulupirire mu icho. Motero temberero la Mulungu likhale pa anthu osakhulupirira

90Ndi zoipa zomwe asinthanitsa ndi miyoyo yawo pokana zomwe Mulungu wavumbulutsa chifukwa cha kaduka kuti Mulungu wavumbulutsa zabwino kwa amene Iye wamufuna mwa akapolo ake. Iwo adziputira mkwiyo powonjezera pamkwiyo wina. Ndipo chilango choopsa chili kuwadikira anthu osakhulupirira

91Ndipo pamene adauzidwa kuti: “Khulupirirani mu zimene Mulungu wavumbulutsa”, iwo adati: “Ife timakhulupirira m’mawu amene adavumbulutsidwa kwa ife.” Ndipo iwo sakhulupilira zimene zavumbulutsidwa posachedwapa ngakhale kuti ndicho choonadi, chimene chikutsimikiza zimene ali nazo. Nena: “Nanga ndi chifukwa chiyani inu mudali kupha Atumwi a Mulungu kale ngati, mudali okhulupiriradi?”

92Ndithudi Mose adadza kwa inu ndi zizindikiro zooneka koma inu mudatenga ng’ombe ndi kuipembedza iye atachoka ndipo inu munali ochimwa

93Ndi pamene tidachita pangano ndi inu Ife tidakweza phiri kukhala pamwamba panu ndi kunena kuti: “Sungani zonse zimene takupatsani ndipo muzimvera”. Iwo adati: “Tamva koma sitimvera”. Chifukwa cha kusakhulupirira kwawo, kupembedza ng’ombe kudakhazikika m’mitima yawo. Nena: “Choipa ndi chimene chikhulupiriro chanu chili kukukakamizani ngati inu ndinu okhulupirira.”

94Nena: “Ngati nyumba zamtsogolo za Mulungu ndi zanu zokha ndipo kuti sizidzapatsidwa kwa anthu ena, lakalakani imfa ngati zimene munena ndi zoona.”

95Koma iwo sadzalakalaka imfa m’pang’ono pomwe chifukwa cha zoipa zimene adatsogoza manja awo. Ndipo Mulungu amadziwa anthu ochita zosalungama

96Ndithudi iwe udzawapeza kuti iwo amakonda kwambiri moyo uno kuposa aja amene amaphatikiza Mulungu ndi zinthu zina ndipo sakhulupirira kuti kuli kuuka kwa akufa. Aliyense wa iwo akadakondwera ngati akadapatsidwa moyo wokwana zaka chikwi chimodzi. Komabe ngakhale atawonjezeredwa moyo wautali, siungamuchotsere chilango. Ndipo Mulungu ali kuona zonse zimene ali kuchita

97Nena: “Aliyense amene ndi mdani wa Gabiriyeli, chifukwa, ndithudi, iye wabweretsa chibvumbulutso mu mtima mwako mwachifuniro cha Mulungu, kutsimikiza zimene zidadza kale icho chisanadze ndipo ndi chilangizo ndi nkhani yabwino kwa okhulupirira

98Aliyense amene ali mdani wa Mulungu, Angelo ake, Atumwi ake, Gabiriyeli ndi Michael, ndithudi, Mulungu ndi mdani wa anthu osakhulupirira

99Ndithudi Ife tatsitsa kwa iwe chivumbulutso chomveka bwino ndipo palibe amene amachikana kupatula anthu ochita zoipa

100Kodi ndi chizolowezi chawo choti nthawi zonse iwo akachita pangano, ena mwa iwo amaliswa? Iyayi! Choonadi ndi chakuti ambiri a iwo sakhulupirira

101Ndipo pamene kudadza kwa iwo Mtumwi wochokera kwa Mulungu, kutsimikiza zimene adali nazo, gulu lina la anthu amene adapatsidwa mau a Mulungu adataya kumbuyo kwawo Buku la Mulungu ngati kuti iwo sakulidziwa

102Iwo adatsatira zimene a Satana adanena mu Ufumu wa Solomoni. Sikuti Solomoni sadakhulupirire ai koma a Satana ndiwo sadakhulupirire. Iwo amaphunzitsa anthu matsenga ndi zimene zidavumbulutsidwa kwa angelo awiri Harut ndi Marut ku Babuloni. Koma iwo samaphunzitsa wina aliyense mpaka atanena kuti: “Ndithudi ife tili kukuyesani inu, ndipo musakhale wosakhulupirira ayi.” Kuchokera kwa angelo chimene chimamasula pakati pa mwamuna ndi mkazi wake, ndipo iwo sadaononge wina aliyense ndi zimene adaphunzira kupatula ndi chilolezo cha Mulungu. Iwo amaphunzira zinthu zimene zimawaononga ndipo sizidawapindulire china chilichonse. Ndithudi iwo amadziwa kuti aliyense amene amachita matsenga sadzakhala ndi gawo m’moyo umene uli nkudza. Zopanda pake ndi zimene agulitsa nazo moyo wawo, iwo akadadziwa

103Iwo akadakhulupirira ndi kudziteteza ku zoipa, mphotho yawo yochokera kwa Ambuye wawo ikanakhala yabwino, ngati iwo akadadziwa

104oh inu anthu okhulupirira! Musanene kwa Mtumwi wathu kuti: “Timvere ife” koma muyenera kunena kuti mutiyang’anile ife ndipo mverani. Anthu onse osakhulupirira ali ndi chilango chowawa

105Sichifuniro cha anthu osakhulupirira amene ali pakati pa anthu otsatira za Buku kapena anthu akunja kuti china chake chabwino chidze kwa iwe kuchokera kwa Ambuye wako. Koma Mulungu amasankha wina aliyense amene Iye afuna kuti alandire chisomo chake ndipo Mulungu ndiye mwini zabwino zazikulu

106Ngati Ife tisintha vesi lina kapena tichititsa kuti liiwalike, Ife tiikamo lina labwino lolowa m’malo mwake kapena lolingana nalo. Kodi iwe siudziwa kuti Mulungu ali ndi mphamvu pa chilichonse

107Kodi iwe siudziwa kuti ndi Mulungu amene ali Mwini ufumu wa kumwamba ndi dziko lapansi ndipo kuti kupatula Iye yekha kulibe wina amene akhoza kukuteteza kapena kukuthandiza

108Kapena mukufuna kumufunsa Mtumwi wanu monga mmene adamufunsira Mose kale? Ndipo aliyense amene asintha chikhulupiriro chake ndi kuyamba kusakhulupirira ndithudi wasochera ku njira yoyenera

109Anthu ambiri otsatira a m’Buku amafuna kuti akusokeretse chifukwa cha kaduka kuti ukhale osakhulupirira ngakhale pamene choonadi chaonekera poyera kwa iwo. Koma akhululukire mpaka pamene Mulungu abweretsa lamulo lake. Ndithudi Mulungu ali ndi mphamvu pa zinthu zonse

110Ndipo pitiriza mapemphero ndipo pereka msonkho wothandiza anthu osauka. Ndipo chilichonse chabwino chimene mungatsogoze mudzachipeza kwa Mulungu. Ndithudi Mulungu amaona zonse zimene muli kuchita

111Iwo amanena kuti: “Palibe amene adzalowa ku Paradiso kupatula yekhayo amene ali Myuda kapena Mkhirisitu. Zimenezo ndizo zilako lako zawo. Nena: “Bweretsani umboni wanu ngati muli ndi chilungamo.”

112Inde aliyense amene amadzipereka kwathunthu kwa Mulungu ndipo amachita ntchito zabwino adzapeza malipiro ake kwa Ambuye wake. Iwo sadzaopa china chilichonse kapena kukhumudwa

113Ayuda anati: Akhirisitu satsatira china chilichonse chabwino pamene Akhirisitu anati, Ayuda satsatira chilichonse ngakhale kuti onse amawerenga Buku la Mulungu. Izi zili chimodzimodzi ndi zimene anthu osazindikira amalankhula. Mulungu adzaweruza pakati pawo tsiku la chiweruzo mu zimene adali kusiyana maganizo awo

114Kodi olakwa kwambiri ndani kuposa amene aletsa anthu kuti dzina la Mulungu lizitchulidwa mu Mizikiti ya Mulungu ndi kulimbikitsa kuiononga? Kotero iwo satha kulowa mu Mizikiti koma mwamantha. Iwo adzachititsidwa manyazi m’dziko lino ndipo adzalangidwa koposa m’dziko limene lili nkudza

115Mulungu ndiye Mwini wake wa ku m’mawa ndi ku madzulo, motero mbali iliyonse imene muyang’ana kuli Mulungu. Ndithudi Iye ndi okwana pa zofuna za zolengedwa zake ndipo Iye amadziwa china chilichonse

116Iwo amati: “Mulungu wabereka mwana.” Mulungu ayeretsedwe ku zimenezi. Zake ndi zonse zimene zili kumwamba ndi m’dziko lapansi ndipo zinthu zonse zimagonja kwa Iye

117Namalenga wa kumwamba ndi dziko lapansi! Pamene Iye alamulira chinthu amangonena kuti: “Chikhale” ndipo chimakhaladi

118Ndipo anthu osadziwa amati: “Kodi ndi chifukwa chiyani Mulungu sakutilankhula kapena kutibweretsera chizindikiro?” Mmenemo ndi mmene adanenera anthu amene adalipo kale iwo asadadze. Mitima yawo yonse ndi yolingana. Ndithudi Ife tafotokoza zizindikiro kwa anthu okhulupirira

119Ndithudi Ife takutumiza ndi choonadi kuti ulalikire uthenga wosangalatsa ndi kupereka chenjezo. Siudzafunsidwa za anthu okhala ku moto

120Ayuda kapena Akhirisitu sadzakondwera nawe pokhapokha ngati iwe utsatira chipembedzo chawo. Nena: “Ndithudi njira yoyenera ya Mulungu ndiyo njira yeniyeni.” Ndipo ngati iwe pamene walandira nzeru zimene wapatsidwa, utsatira zifuniro zawo, iwe siudzapeza wina aliyense wokuthandiza kapena kukuteteza ku mkwiyo wa Mulungu

121Kwa iwo amene tidawapatsa Buku, amaliwerenga monga momwe liyenera kuwerengedwera. Iwo amakhulupirira za bukuli, koma iwo amene amalikana ilo, ndithudi ndi olephera

122oh Inu ana a Israeli! Kumbukirani madalitso anga kwa inu ndipo ndinakudalitsani inu kuposa mitundu yonse pa dziko la pansi

123Liopeni tsiku limene munthu sadzathandiza munthu wina pa china chilichonse ndiponso nthawi imene kupepesa kapena kupereka dipo sikudzavomerezeka ndipo iwo sadzapeza thandizo

124Ndi pamene Abrahamu anayesedwa ndi Ambuye wake kuti atsatire malamulo ena amene iye adakwaniritsa. Iye adati:“Ndithudi Inendidzakupangaiwekukhalamtsogoleri wa mitundu ya anthu onse.” Abrahamu adapempha: “Ndi atsogoleri ochokera mwa ana anga?” Iye adati: “Pangano langa silikhudza anthu ochita zoipa.”

125Ndi pamene tidaipanga Nyumba kukhala malo opumuliramo ndi obisalamo anthu: Dzisankhireni malo amene Abrahamu adaimapo, ngati malo opempheramo. Ife tidamulamula Abrahamu ndi Ishimayeli kuti “ayeretse nyumba yanga” kuti anthu amene amayenda moizungulira kapena amaigwiritsa ntchito ngati malo obindikiramo ndi mtima onse kapena malo wolambiramo pamene ali mkati mwa mapemphero

126Ndi pamene Abrahamu adati: “Ambuye wanga upangeni Mzinda uno kukhala Mzinda wa mtendere ndipo muwapatse zipatso zambiri anthu ake, iwo amene amakhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku lomaliza.” Iye adati: “Inde koma iye amene akana kukhulupirira, Ine ndidzamusangalatsa mwa kanthawi kochepa koma ndidzamududuluza kupita ku chilango cha ku Gahena, malo oipa zedi kukhalako.”

127Ndi pamene Abrahamu ndi Ishimayeli adamanga maziko a Nyumba. Anati: Ambuye wathu; Landirani ichi kuchokera kwa ife. Ndithudi inu mumamva zonse ndipo mumadziwachinthuchinachilichonse.”

128“Ambuye wathu! Tipangeni ife kukhala okumverani Inu ndi ana athu kukhala mtundu umene udzakumverani Inu ndipo tiphunzitseni miyambo yathu yopembedzera ndipo mutikhululukire. Ndithudi Inu ndinu okhululukira ndi Wachisoni chosatha.”

129“Oh Ambuye wathu! Atumizireni Mtumwi kuchokera kumtundu wawo amene adzawawerengera Mawu Anu ndi kuwaphunzitsa Buku ndiponso luntha ndi kuwayeretsa iwo ku machimo awo. Ndithudi Inu ndinu Mwini mphamvu zonse ndi Mwini nzeru zonse.”

130Ndani, kupatula munthu wopusa yekha, amene angaleke kutsatira chikhulupiriro cha Abrahamu? Ndithudi Ife tidamusankha iye m’dziko lino ndipo, ndithudi, m’dziko limene lili nkudza, iye adzakhala pamodzi ndi anthu olungama

131Pamene Ambuye wake adati: “Dzipereke,” iye adati: “Ine ndadzipereka kwa Ambuye wa zolengedwa zonse.”

132Abrahamu analangiza chikhulupiriro chake pa ana ake ndi Yakobo. “oh ana anga! Ndithudi Mulungu wakusankhirani inu chipembedzo ndipo musamwalire ngati anthu wamba ai koma ngati Asilamu.”

133Kodi kapena inu mudalipo pamene Yakobo imamufikira imfa? Pamene adawauza ana ake kuti: “Kodi inu mudzapembedza ndani pambuyo panga?” Iwo adati: “Ife tidzapembedza Mulungu wanu ndi Mulungu wa makolo anu Abrahamu, Ishimayeli ndi Isake, Mulungu mmodzi yekha. Ndipo kwa Iye, ife tidzadzipereka ngati Asilamu.”

134Umenewu ndi mbadwo umene udafa kale. Iwo adzalandira zimene adachita ndipo inu mudzalandira mphoto ya zimene muchita. Ndipo inu simudzafunsidwa zimene iwo amachita

135Iwo adati: “Khalani Ayuda kapena Akhirisitu ndipo mudzatsogozedwa ku choonadi.” Nenani: “Iyayi! Koma Chipembedzo cha Abrahamu wangwiro, ndipo iye sanali kupembedzamafano.”

136Nenani:“Ifetimakhulupiriramwa Mulungu ndi zimene zavumbulutsidwa kwa ife, ndi zimene zinavumbulutsidwa kwa Abrahamu, Ishimayeli, Isake, Yakobo ndi kwa mitundu ya anthu ndi zimene adapatsidwa Mose ndi Yesu ndi zimene adapatsidwa Atumwi ena kuchokera kwa Ambuye wawo. Ife sitisiyanitsa pakati pa aliyense wa iwo ndipo ndi kwa Iye kumene tadzipereka kwathunthu.”

137Ndipo ngati iwo akhulupirira monga mmene mwakhulupirira inu ndiye kuti ndi olangizidwa bwino, koma ngati akana, ndithudi iwo ndi otsutsa chabe. Polimbana ndi iwo, Mulungu adzakuteteza. Iye amamva zonse ndipo amadziwa chinthu china chilichonse

138Chipembedzo chathu ndi chochokera kwa Mulungu. Kodi chipembedzo chabwino kuposa cha Mulungu ndi chiti? Ndipo ife ndife timamupembedza Iye

139Nena: “Kodi mukutsutsana ndi ife pa nkhani zokhudza Mulungu amene ali Ambuye wathu ndi Ambuye wanu? Ife tili ndi udindo pa ntchito zathu, nanu pa ntchito zanu. Ndi kwa Iye yekha kumene ife tadzipereka.”

140Kodi kapena inu mukunena kuti Abrahamu, Ishimayeli, Isake, Yakobo ndi mitundu yake adali Ayuda kapena Akhirisitu? Nena: “Kodi inu mumadziwa kapena Mulungu? Kodi oipa kwambiri ndani kuposa munthu amene amabisa mawu amene walandira kuchokera kwa Mulungu? Koma Mulungu saiwala zimene mukuchita.”

141Umenewo ndi mbadwo umene udafa kale. Iwo adzalandira mphotho ya zimene adachita ndipo inu mudzalandira ya zimene mumachita. Ndipo inu simudzafunsidwa zimene iwo amachita

142Anthu opusa adzanena: “Kodi ndi chifukwa chiyani asintha malo oyang’anako akamapemphera?” Nena: “Mwini wake wa ku m’mawa ndi ku madzulo ndi Mulungu. Iye amatsogolera yemwe wamufuna ku njira yoyenera.”

143Motero Ife takupangani inu kukhala mtundu wa anthu angwiro kuti mukhale mboni kwa anthu ndi kuti Mtumwi akhale mboni kwa inu. Ndipo Ife tidakhazikitsa mbali imene unkayang’anako kale ndi cholinga choona anthu amene amatsatira Mtumwi ndi iwo amene amabwerera m’mbuyo. Ndithudi uwu ndi muyeso waukulu kupatula kwa iwo amene adatsogozedwa ndi Mulungu. Ndipo Mulungu sakanapanga chikhulupiriro chanu kuti chikhale chopanda phindu. Ndithudi Mulungu ali ndi chifundo chambiri ndi chisoni kwa anthu

144Ndithudi nthawi zambiri Ife takhala tili kukuona uli kuyang’ana kumwamba. Ndithudi Ife tidzakulamula kuti uziyang’ana ku mbali yimene idzakukondweretsa iwe, motero yang’anitsa nkhope yako kumene kuli Mzikiti woyera ndipo kuli konse kumene muli yang’anani nkhope zanu komweko. Ndithudi iwo amene adapatsidwa Buku kale amadziwa kuti ichi ndi choonadi chochokera kwa Ambuye wawo. Ndipo Mulungu saiwala zomwe muchita

145Ngakhale kuti iwe utawapatsa umboni wotsimikiza, iwo amene anapatsidwa Buku, sadzayang’ana kumalo kumene uli kuyang’ana ukamapemphera. Ndipo iwe siudzayang’ana ku mbali kwawo. Ndipo iwo sadzayang’ana ku mbali ya anzawo. Ndipo ngati, pamene nzeru zapatsidwa kwa iwe, uvomeleza zilakolako zawo, ndithudi iwe udzakhala munthu wolakwa kwambiri

146Iwo amene tidawapatsa Buku, amamuzindikira Mtumwi monga momwe amazindikirira ana awo amuna. Koma, ndithudi, ena mwa iwo amabisa choonadi pamene iwo ali kudziwa

147Ndi choonadi chochokera kwa Ambuye wako. Motero usachikaikire ayi

148Mtundu uli wonse uli ndi mbali imene umayang’ana popemphera. Motero limbikirani pochita zabwino. Kulikonse kumene mudzakhale, Mulungu adzakusonkhanitsani pamodzi. Ndithudi Mulungu ali ndi mphamvu pa chinthu china chilichonse

149Ndipo dera lililonse limene uchokera, yang’ana nkhope yako ku Mzikiti woyera popemphera, chifukwa chimenechi ndicho choonadi chochokera kwa Ambuye wako. Ndipo Mulungu saiwala zomwe mumachita

150Ndipo dera lililonse limene uchokera, yang’ana nkhope yako ku Mzikiti Woyera popemphera. Kulikonse kumene mungakhale, yang’anani nkhope zanu komweko kuti anthu asakhale ndi nkhani yokudzudzulani inu kupatula okhawo amene ndi olakwa. Motero musawaope iwo koma opani Ine kuti ndikwaniritse madalitso anga pa inu ndiponso kuti mukhale otsogozedwa

151Monga takutumizirani Mtumwi kuchokera ku mtundu wanu, kuti akuwerengereni chivumbulutso chathu ndi kukuyeretsani machimo ndiponso kukuphunzitsani inu za Buku ndi nzeru zakuya ndiponso akuphunzitseni zinthu zimene simudali kuzidziwa

152Motero ndikumbukireni Ine. Ndipo Ine ndidzakukumbukirani inu ndipo ndiyamikeni Ine ndipo musakhale wosathokoza

153Oh Inu anthu okhulupirira! Funani chithandizo popirira ndi popemphera. Ndithudi! Mulungu ali pamodzi ndi anthu opirira

154Ndipo musanene za iwo amene aphedwa mu njira ya Mulungu kuti ndi akufa ayi, chifukwa iwo ali ndi moyo koma inu simudziwa

155Ndipo, ndithudi, Ife tidzakuyesani ndi mantha ndi njala ndi kuchepetsa chuma chanu, moyo wanu ndi zipatso, koma auzeni nkhani yabwino iwo amene amapirira kwambiri

156Amene amati akapeza mavuto, amanena kuti: “Ndithudi! Ambuye wathu ndi Mulungu ndipo ndi kwa Iye kumene tidzabwerera.”

157Iwo ndiwo adzalandira madalitso ndi chisoni chochokera kwa Ambuye wawo, ndipo ndiwo amene ali otsogozedwa kwenikweni

158Ndithudi! Swafa ndi Marwa ndi zizindikiro za Mulungu kwa amene amabwera kudzachita mapemphero ku Nyumba ya Mulungu. Palibe cholakwa kwa amene achita Hajji kapena Umra ngati azungulira pa malo awiriwa. Ndipo kwa amene achita chabwino mosakakamizidwa, ndithudi, Mulungu ndi wosangalala ndipo ndi wozindikira

159Ndithudi iwo amene amabisa umboni wooneka ndi ulangiziumenetidatumiza Ifetitaululakwaanthuam’Buku, iwo ndiwo otembereredwa ndi Mulungu ndi iwo omwe ali ndi mphamvu yotemberera

160Kupatula okhawo, amene alapa machimo awo ndi kumachita ntchito zabwino ndipo aulula poyera. Awa ndiwo amene ndidzawakhululukira. Ndipo Ine ndine wokhululukira ndi Mwini chisoni chosatha

161Ndithudi iwo amene sakhulupirira ndipo afa ali osakhulupirira, ndi pa iwo pamene pali temberero la Mulungu, temberero la angelo ndiponso la anthu onse

162Iwo adzakhalamo mpaka kalekale, ndipo chilango chawo sichidzachepetsedwa ayi ndiponso sadzapatsidwa nthawi yopuma

163Mulungu wanu ndi Mulungu m’modzi yekha. Kulibenso wina wopembedzedwa muchoonadi koma Iye yekha. Iye ndi Mwini chifundo ndi chisoni chosatha

164Ndithudi! Muchilengedwe chakumwamba ndi dziko lapansi ndiponso mukasinthidwe ka usiku ndi usana, ndi m’zombo zimene zimayenda pa nyanja zitanyamula katundu wothandiza anthu, ndi mvula imene Mulungu amagwetsa kuchokera ku mitambo ndipo imaukitsa nthaka imene idali yakufa, ndi mayendedwe a nyama zosiyanasiyana zimene Iye amazimwanza pa dziko lapansi; ndiponso mphepo ndi mitambo imene imakhala pakati pa kumwamba ndi dziko lapansi, ndithudi mu zimenezi muli zizindikiro kwa anthu anzeru

165Ndipo pakati pawo pali anthu amene amapembedza milungu ina m’malo mwa Mulungu weniweni. Iwo amaikonda iyo monga momwe amkondera Mulungu. Koma iwo amene ali okhulupirira amakhala ndi chikondi chosefukira pa Mulungu. Ngati anthu osakhulupirira akadaona, pamene iwo adzaona chilango chawo akadadziwa kuti Mulungu ndiye mwini mphamvu ndi kuti Mulungu amapereka chilango chowawa

166Pamene iwo amene anali kutsatiridwa adzawakana iwo amene adali kuwatsatira, ndi kuona chilango, ubale wonse umene unali pakati pawo udzatha

167Ndipo iwo amene adali kuwatsatira adzati: “Kukanakhala kuti tikadatha kubwereranso, Ife tikadawakana monga momwe atikanira ife tsopano.” Motero Mulungu adzawaonetsa ntchito zawo kukhala zinthu zopanda pake. Ndipo sipadzakhala njira yothawira ku moto

168Oh Inu anthu! Idyani zinthu zabwino zimene mwaloledwa kudya pa dziko lapansi ndipo musatsatire mapazi a Satana chifukwa iye ndi mdani wanu weniweni

169Iye amakulamulirani kuti muzichita zoipa ndi zonyansa ndi kuti muzinena zokhudza Mulungu zimene inu simuzidziwa

170Ndipo pamene zimanenedwa kwa iwo kuti: Tsatirani zimene Mulungu wavumbulutsa, iwo amayankha: “Iyayi, ife tidzatsatira zimene tidapeza makolo athu ali kuchita.” Ngakhale kuti makolo awo adali osadziwa kapena osowa chilangizo

171Ndipo fanizo la anthu osakhulupirira lili ngati la iye amene aitana zinthu zimene sizizindikira china chilichonse koma kuitanidwa ndi kulira. Osamva, osalankhula ndi akhungu, iwo sazindikira china chilichonse

172Oh inu anthu okhulupirira! Idyani zinthu zabwino zimene takupatsani inu ndipo thokozani Mulungu ngati Iye ndiye amene inu mumampembedza

173Iye wakuletsani kudya nyama yofa yokha, liwende ndi nyama ya nkhumba, ndiponso nyama ina iliyonse imene yaphedwa ngati nsembe m’dzina lina lililonse kupatula dzina la Mulungu. Koma aliyense amene wapanikizidwa kudya zina za izi, osati ndi cholinga choipa kapena kuswa malamulo, iye sali olakwa ayi. Mulungu ndi wokhululukira ndiponso ndi wachisoni

174Ndithudi iwo amene amabisa chivumbulutso cha Mulungu chimene chili m’Buku ndipo amagula phindu lochepa ndi icho, sameza m’mimba mwawo china chilichonse koma moto. Mulungu sadzalankhula nawo pa tsiku louka kwa akufa kapena kuwayeretsa. Chawo chidzakhala chilango chowawa

175Amenewa ndiwo amene agula chinthu choipa pa mtengo wa chilangizo chabwino ndi chilango pa mtengo wa chikhululukiriro. Iwo ndi wodzipereka ku moto

176Ichi ndi chifukwa chakuti Mulungu adatumiza Buku mwa choonadi. Ndithudi iwo amene amatsutsa zimene zili m’Buku ali kutali ndi chilungamo

177Chilungamo sichili m’machitidwe oti muziyang’ana ku m’mawa kapena ku madzulo, koma chilungamo ndi kukhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku lomaliza, mwa angelo ndi Buku la Mulungu, mwa Atumwi ndiponso kupereka chuma chimene amachikonda kwa abale ake, kwa a masiye, kwa anthu osauka, kwa a paulendo, kwa anthu opempha ndi kuombola a kapolo. Ndipo onse amene amasamala mapemphero ndipo amapereka msonkho wothandiza anthu osauka ndi amene amakwaniritsa lonjezo lawo akalonjeza ndipo amakhala opirira pa mayesero ndi m’mavuto ndiponso m’nthawi za nkhondo, amenewa ndiwo okhulupirira enieni ndiponso amenewa ndiwo amene amaopa Mulungu

178Oh inu anthu okhulupirira! Kubwezera ndi kololedwa kwa inu pa nkhani zokhudza kukhetsa mwazi. Mfulu kwa mfulu, kapolo kwa kapolo, mkazi kwa mkazi. Aliyense amene akhululukidwa ndi m’bale wa ophedwa chiweruzo chake chikhale choyenera polipira ndipo alipire kwa iwo wofedwa mwaubwino. Umenewu ndi mwambo wachifundo wochokerakwaAmbuyewanu.Aliyenseameneadzalumpha malire pambuyo pake, adzakhala ndi chilango chowawa

179Muli moyo mu kubwezera, Oh inu anthu ozindikira

180Mwalamulidwa kuti ngati imfa idza kwa mmodzi wa inu, ngati iye asiya chuma chake, kuti asiye mawu ofotokoza kagawidwe ka chuma chake mwachilungamo kwa makolo ndi achibale ake. Uwu ndi udindo wokhazikitsidwa kwa anthu olungama

181Ndipo yense amene adzasintha mawu osiyidwa ndi munthu wakufa, uchimo udzakhala pa munthu osinthayo. Ndithudi Mulungu ndi Wakumva ndi Wozindikira

182Koma iye amene aopa kuti munthu wochitira umboni akhoza kukondera kapena kulakwa ndipo abweretsa chiweruzo chabwino pakati pa anthu otsutsana, iye sali wolakwa pa china chilichonse. Ndithudi Mulungu ndi wokhululukira ndi wachisoni chosatha

183oh inu anthu okhulupirira! Kusala kudalamulidwa kwa inu monga momwe kudalamulidwa kwa iwo amene adalipo kalero inu musanadze kuti inu mukhale woyera

184M’masiku owerengeka, koma ngati wina wa inu ndi wodwala kapena ali pa ulendo, awerengere kuti adzasale masiku ena olingana ndi amene sadasale. Ndipo iwo amene sangathe, apereke nsembe yodyetsa munthu wosauka. Koma wina aliyense amene amachita chabwino mwayekha adzalipidwa ndi manja awiri. Koma ngati inu musala chimenecho ndicho chinthu chabwino kwa inu ngati inu mukadadziwa

185M’mwezi wa Ramazani ndi mmene Korani idavumbulutsidwa. Iyo ndi ulangizi kwa anthu ndi umboni wooneka wolangiza ndi kusiyanitsa. Motero aliyense wa inu amene wauona mwezi umenewu, ayenera kusala. Koma yense amene ali kudwala kapena ali paulendo, adzasale masiku ofanana ndi amene sadasale. Mulungu akufuna kukupeputsirani zinthu osati kuonjeza masautso ayi. (Iye) afuna kuti mukwaniritse kusala masiku onse olamulidwa ndiponso muyenera kumalemekeza Mulungu chifukwa chokutsogolerani kuti mukhale othokoza

186Ndipo pamene akapolo anga akufunsa za Ine, auze kuti: “Ndithudi Ine ndili pafupi ndipo ndimayankha pempho la aliyense akandipempha. Motero andimvere Ine ndi kukhulupirira kuti akhoza kuyenda m’njira yoyenera

187Ndikololedwa kwa inu kugona ndi akazi anu mu usiku wa kusala. Iwo ndi chofunda chanu pamene nanu ndi chofunda chawo. Mulungu amadziwa kuti munali kudzinyenga nokha pogona nawo opanda chilolezo. Iye adavomera kulapa kwanu ndipo adakukhululukirani. Tsopano mukhoza kugona nawo ndipo funani zimene Mulungu wakulamulirani inu. Idyani ndi kumwa mpaka pamene mukhoza kusiyanitsa pakati pa ulusi woyera ndi wakuda pamene kuli nkucha. Ndipo pitirizani kusala mpaka pamene dzuwa lilowa ndipo musawakhudze akazi anu pamene muli kubindikira m’mapemphero. Amenewa ndi malire a Mulungu ndipo musawayandikire ayi. Motero Mulungu amafotokoza chivumbulutso chake kwa anthu kuti akhale omuopa Iye

188Musadyerane chuma chanu pakati panu mu njira yosalungama kapena kupereka chiphuphu kwa anthu oweruza ndi cholinga chakuti mudye chuma cha anthu ena mosalungama pamene inu muli nkudziwa

189Iwo akukufunsani za miyezi yatsopano. Nena: “Zimenezi ndi zizindikiro za nyengo kwa anthu ndi nthawi ya Hajji. Ndipo sichilungamo kulowa m’nyumba podzera ku khomo la kumbuyo. Koma chilungamo ndi kuopa Mulungu. Motero lowani m’nyumba zanu kudzera m’makomo oyenera, ndipo opani Mulungu kuti mukhale opambana.”

190Menyanani nawo mu njira ya Mulungu, iwo amene amenyana nanu koma musapyole malire. Ndithudi Mulungu sakonda anthu oswa malamulo

191Ndipo muwaphe paliponse pamene muwapeza, ndipo achotseni m’malo monse m’mene adakuchotsani inu. Kusakhulupilira ndi kupembedza mafano ndi koipa kuposa kupha. Koma musamenyane nawo pa Mzikiti Woyera pokhapokha atakuputani. Koma ngati iwo akuputani, muwaphe. Imeneyo ndiyo mphotho ya anthu amene amakana choonadi

192Koma ngati iwo asiya, ndithudi Mulungu ndi okhululuka ndi wachisoni chosatha

193Menyanani nawo mpaka pamene kusakhulupilira ndi kupembedza mafano kutha ndiponso chipembedzo chikhala cha Mulungu yekha. Koma ngati iwo asiya, pasakhale chidani kupatula ndi anthu ochita zoipa

194Mwezi Woyera ndi Mwezi Woyera ndipo zinthu zosaloledwa nazonso zimabwezeredwa. Ndipo aliyense amene akuputani mubwezereni molingana ndi mmene wachitira iye. Ndipo muopeni Mulungu ndipo dziwani kuti Mulungu ali pamodzi ndi iwo amene amalewa zoipa

195Ndipoperekanim’njiraya Mulungundipomusadziponye nokha kuchionongeko. Chitani zabwino. Ndithudi Mulungu amakonda anthu ochita zabwino

196Kwaniritsani miyambo ya Hajji ndi Umra chifukwa cha Mulungu. Ndipo ngati mwatsekerezedwa, iphani, ngati nsembe, nyama zimene sizili zovuta kuzipeza ndipo musamete mitu yanu mpaka nyama zitafika pa malo ake ophera. Koma aliyense wa inu amene ndi wodwala kapena ali ndi vuto m’mutu mwake ayenera kudziombola posala kapena kupereka nsembe kapena kupha nyama. Ngati muli pa mtendere ndiponso wina wa inu aphatikiza Umra ndi Hajji, ayenera kupha nyama imene angaipeze mosavutikira kwambiri. Koma ngati sangathe kuipeza ayenera kusala masiku atatu pa nthawi ya Hajji ndi masiku asanu ndi awiri akabwerera kwawo; amenewo ndi masiku khumi okwana. Zimenezi ndi za iye amene banja lake silili pafupi ndi Mzikiti Woyera. Muopeni Mulungu. Ndipo dziwani kuti Mulungu amakhwimitsa chilango

197Nthawi ya Hajji ili ndi miyezi yake yodziwika. Aliyense amene afuna kupanga Hajji m’menemu sayenera kugona ndi mkazi wake kapena kuchitazoipakapenakukanganandianzakenthawiya Hajji. Ndipo chabwino chilichonse chimene muchita, Mulungu amachidziwa. Mutenge kamba wa paulendo, koma kamba wabwino ndi kuopa Mulungu. Motero ndiopeni Ine, inu anthu ozindikira

198Palibe mlandu kwa inu ngati inu mufuna zabwino kuchokera kwa Ambuye wanu. Motero pamene muchoka ku Arafat, kumbukirani Mulungu pafupi ndi chizindikiro choyera. Ndipo mukumbukeni Iye chifukwa Iye wakutsogolerani, popeza kale ndithudi inu mudali wa iwo amene adasokera

199Ndipo pitani kumalo kumene anthu onse amapitako ndipo pemphani chikhululukiro cha Mulungu. Ndithudi Iye ndi wokhululukira ndi wachisoni chosatha

200Ndipo pamene inu mukwaniritsa mapemphero anu a Hajji, kumbukirani Mulungu monga momwe mumakumbukira makolo anu kapena kuposa pamenepo. Ndipo pakati pawo pali iye amene amanena kuti: “Ambuye wathu! Tipatseni zabwino m’dziko lapansi!” Ndipo munthu wotere sadzakhala ndi gawo m’moyo umene uli nkudza

201Ndipo pakati pawo alipo wina wa iwo amene amati: “Ambuye wathu! Tipatseni zabwino m’dziko lino ndiponso zabwino m’dziko limene lili nkudza ndipo titetezeni ku chilango cha moto.”

202Iwo adzakhala ndi gawo chifukwa cha ntchito zomwe amachita. Mulungu ndi wachangu powerengera

203Ndipo kumbukira Mulungu m’masiku owerengeka. Koma iye amene afulumira kuchoka pa masiku awiri salakwa ayi ndiponso naye amene amachedwerapo salakwa ayi ngati cholinga chake ndi kuchita zabwino ndi kumvera Mulungu. Ndipo dziwani kuti nonse, ndithudi, mudzasonkhanitsidwa kunka kwa Iye

204Pakati pa anthu pali wina amene zolankhula zake zokhudza moyo uno zimakukondweretsa ndipo iye amaitana Mulungu kuti achitire umboni pa zimene zili mumtima mwake pamene iye ndiye wolongolola pa gulu la adani onse

205Ndipo pamene iye achoka, amapita uku ndi uku kuyambitsa chisokonezo m’dziko ndi kuononga mbeu ndi ng’ombe ndipo Mulungu sakonda chisokonezo

206Ndipo zikanenedwa kwa iye kuti: “Opa Mulungu,” kudzitukumula kwake kumamupangitsa kuchita zoipa. Motero Gahena ndi yomuyenera. Ndipo ndi malo oipa kupumirako

207Ndipo pakati pawo pali munthu amene amadzipereka ndi cholinga chofuna chisangalalo cha Mulungu. Ndipo Mulungu ndi odzadza ndi chifundo kwa akapolo ake

208oh Inu anthu okhulupirira! Lowani Chisilamu ndi mtima wanu wonse ndipo musayende m’mapazi a Satana. Ndithudi iye ndiye mdani wanu weniweni

209Ndipo ngati inu muterera ndi kubwerera m’mbuyo pamene zizindikiro zadza kwa inu, dziwani kuti Mulungu ndi wa Mphamvu ndi Wanzeru

210Kodi iwo ali kudikira china chake kupatula kuti Mulungu awabwerere mu mthunzi wa mitambo pamodzi ndi angelo pa zomwe zatsimikizidwa ndipo zonse zimabwezedwa kwa Mulungu

211Afunse ana a Israeli kuti kodi ndi zizindikiro zingati zooneka zimene tidawapatsa? Ndipo aliyense amene asintha madalitso a Mulungu atawalandira, ndithudi, Mulungu ndi wokhwimitsa chilango

212Moyo wa pa dziko lino lapansi ndi wosangalatsa kwa anthu osakhulupirira ndipo iwo amanyogodola anthu okhulupirira. Koma iwo amene amamvera malamulo a Mulungu ndipo amalewa zoipa adzakhala wopambana pa tsiku la kuuka kwa akufa. Mulungu amapereka mopanda muyeso kwa aliyense amene Iye wamufuna

213Anthu onse anali mtundu umodzi ndipo Mulungu adatumiza Atumwi kudzawauza nkhani yabwino ndi kuwachenjeza ndipo ndi iwo adatumiza mau ake mwa choonadi kuti aweruze pa mikangano imene ili pakati pawo. Ndipo okhawo amene adaperekedwa amatsutsa za ilo iwo atalandira zizindikiro zooneka chifukwa cha udani wa wina ndi mzake. Ndipo Mulungu analangiza mwa chifuniro chake iwo amene amakhulupirira m’choonadi chimene chinali kutsutsidwa. Ndipo Mulungu amatsogolera wina aliyense amene wamufuna ku njira yoyenera

214Kapena inu mumaganiza kuti mukalowa ku Paradiso popanda kuyesedwa monga momwe anthu amene analipo kale anaona? Iwo anapeza mavuto ndi masautso ochuluka ndipo anada nkhawa moti Mtumwi pamodzi ndi iwo amene adakhulupirira ndi iye adati: “Kodi chithandizo cha Mulungu chidzadza liti? Inde! Ndithudi, chithandizo cha Mulungu tsopano chili pafupi.”

215Iwo akukufunsa iwe kuti apeleke chiani. Nena: “Chilichonse chabwino chimene mupeleka chiyenera kuperekedwa kwa makolo anu ndi kwa abale anu, kwa ana a masiye, ndi kwa anthu osauka ndi alendo. Ndipo zabwino zilizonse zimene muchita, ndithudi Mulungu amazidziwa.”

216Nkhondo yalamulidwa kwa inu ngakhale inu simuikonda ndipo mwina inu mukhoza kudana ndi chinthu chimene chili chabwino kwa inu ndipo kuti inu mumakonda chinthu chimene chili choipa kwa inu. Mulungu amadziwa koma inu simudziwa

217Iwo akukufunsa zomenya nkhondo M’mwezi Woyera. Nena: “Kumenya nkhondo m’mwezi uwu ndi kulakwa kwakukulu koma kulakwa kwakukulu zedi pamaso pa Mulungu ndi kutsekereza anthu kuti atsatire njira ya Mulungu, kumukana Iye ndi kuletsa anthu kulowa mu Mzikiti Woyera ndi kupirikitsa anthu ake opembedza m’menemo. Ndipo kuchita zinthu zosokoneza chipembedzo ndi koipa kwambiri kuposa kupha munthu.” Ndipo iwo sadzasiya kumenyana nanu mpaka atakuchotsani mchipembedzo chanu ngati angathe kutero. Ndipo aliyense wa inu amene adzasiye chipembedzo chake chenicheni ndipo afa ali osakhulupirira, ntchito zake zonse zidzakhala zopanda pake m’dziko lino ndiponso m’dziko limene lili nkudza. Anthu otere adzakhala eni ake a ku Gahena ndipo kumeneko adzakhalako mpaka kalekale

218Ndithudi iwo amene akhulupirira ndi iwo amene adasamuka ndi kumenya nkhondo mnjira ya Mulungu, onsewa ali ndi chiyembekezo chachifundo cha Mulungu. Ndipo Mulungu ndi wokhululukira ndi Mwini chisoni chosatha

219Iwoakukufunsazamowandimaseweraamwayi. Nena: “Mu zonsezi muli zoipa zambiri ndi zabwino kwa anthu ena. Koma zoipa zake ndi zambiri kuposa zabwino.” Ndipo akukufunsa chimene angapereke. Nena: “Chilichonse chimene ndi chapadera. Mmenemo Mulungu akulangizira poyera chivumbulutso chake kuti inu mukhoza kuganizira bwino.”

220Mu za m’moyo wa m’dziko lino ndi m’moyo umene uli nkudza. Ndipo iwo akukufunsa za ana amasiye. Nena: Kuchita chilungamo kwa iwo ndi kwabwino ndipo ngati inu mukhalira pamodzi ndiye kuti, iwo ndi abale anu. Ndipo Mulungu amadziwa amene amachita zoipa ndi amene amachita zabwino, ndipo ngati Mulungu akadafuna akadakupatsani mavuto; Ndithudi Mulungu ndi wamphamvu ndi Wanzeru

221Musakwatire akazi opembedza mafano mpaka atakhulupirira. Ndipo, ndithudi, kapolo wachikazi wokhulupirira ali bwino kuposa mfulu yaikazi yopembedza mafano ngakhale atakukondweretsani. Ndiponso musadzakwatitse aliyense wopembedza mafano mpaka atakhulupirira. Ndithudi kapolo wokhulupirira ali bwino kuposa mfulu yopembedza mafano ngakhale kuti iye wakusangalatsani. Iwo amakuitanirani ku moto pamene Mulungu amakuitanirani ku Paradiso ndi ku chikhululukiro mwachifuniro chake, ndipo Iye amafotokoza bwino bwino chivumbulutso chake kwa anthu kuti mwina akhoza kukumbukira

222Ndipo iwo akukufunsa za msambo. Nena: “Uwu ndi umve. Motero aleweni akazi panthawi ya msambo ndipo musawakhudze mpaka atayeretsedwa. Ndipo akayeretsedwa, mukhoza kukhala nawo malo amodzi monga momwe Mulungu adakulamulirani. Ndithudi Mulungu amakonda iwo amene amadza ndi kulapa kwa Iye. Ndipo Iye amakonda iwo wodziyeretsa.”

223Akazi anu ndi minda yanu kotero lowani m’minda yanu monga momwe mufunira, dzitsogozereni nokha ntchito zabwino. Ndipo muopeni Mulungu, ndipo dziwani kuti mudzakumana naye. Ndipo pelekani nkhani yabwino kwa anthu okhulupirira

224Musalipange dzina la Mulungu kukhala chida chonamizira wina ndi mzake pa malonjezo anu polumbira ndi kusiya kuchita zabwino ndi kuopa kukhazikitsa mtendere pakati pa anthu. Mulungu amamva ndipo amadziwa

225Mulungu sadzakulangani chifukwa cha kuphwanya mwangozi malonjezo anu amene mudachita. Koma adzakulangani pa zinthu zimene mitima yanu yachita ndipo Mulungu ndi wokhululukira ndi wopirira kwambiri

226Iwo amene amalumbira kuti sadzakhala malo amodzi ndi akazi awo adikire miyezi inayi, ndipo ngati iwo abwererana, ndithudi, Mulungu ndi wokhululukira ndi wachifundo chosatha

227Ndipo ngati atsimikiza zowasudzula, pamenepo Mulungu amamva ndipo amadziwa zonse

228Ndipo akazi osudzulidwa asakwatiwe mpaka atasamba miyezi itatu. Ndipo ndikosaloledwa kwa iwo, kubisa zimene Mulungu walenga m’mimba mwawo ngati iwo amakhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku lomaliza. Ndipo amuna awo akhoza kuwatenganso ngati iwo atafuna kuyanjana: Ndipo akazi adzakhala ndi mwayi wolingana ndi umene uli ndi amuna koma amuna ndi a udindo kuposa akazi. Mulungu ndi Wamphamvu ndi Wanzeru

229Chisudzulo ndi chololedwa kawiri kokha ndipo pambuyopake,mukhozakukhalanayelimodzimogwirizana kapena kusiyana mwaulemu. Ndi choletsedwa kwa inu amuna kutenga katundu wina aliyense amene mudawapatsa akazi anu pokhapokha ngati onse awiri aopa kuti sadzatha kukwaniritsa malamulo a Mulungu. Ndipo ngati inu muopa kuti iwo sadzakwaniritsa malamulo a Mulungu, palibe mlandu kwa iwo ngati mkazi apereka mphatso kapena gawo lake ngati chodziombolera. Awa ndi malamulo a Mulungu ndipo musawaswe. Ndipo aliyense amene aswa malamulo amene anakhazikitsa Mulungu, wotere ndiwo olakwa

230Ngati munthu asudzula mkazi wake kachitatu, iye saloledwa kumukwatiranso pokhapokha ngati atakwatiwa ndi mwamuna wina ndipo mwamunayo amusudzulanso. Sicholakwa kwa iwo kubwererana, ngati iwo atsimikiza kuti adzasunga malamulo a Mulungu. Amenewa ndi malamulo a Mulungu amene akuwaonetsa poyera kwa anthu ozindikira

231Ndipo pamene musudzula akazi ndipo iwo akwanitsa nthawi yawo yodikira, asungeni mwaubwino kapena alekeni mwa mtendere. Koma musawasunge ndi cholinga chowazunza. Ndipo aliyense amene achita ichi, ndithudi adzilakwira yekha. Ndipo musachite chipongwe Mau a Mulungu koma kumbukirani madalitso a Mulungu kwa inu ndi zimene Iye watumiza m’Buku ndi luntha limene Iye akulangizani inu. Muopeni Mulungu ndipo dziwani kuti Mulungu amadziwa chilichonse

232Ndipo ngati inu musudzula akazi ndipo iwo akwanitsa nthawi yawo yodikira, musawaletse kukwatiwa ndi amuna awo akale ngati agwirizana pakati pawo mwaubwino. Ili ndi lonjezo kwa aliyense amene ali pakati panu amene amakhulupirira mwa Mulungu ndi tsiku lomaliza. Zimenezo ndi zabwino ndi zoyenera kwa inu. Mulungu ndiye amene amadziwa zonse koma inu simudziwa

233Amayi adzayamwitsa ana awo zaka ziwiri zathunthu, izi ndi za makolo amene afuna kukwaniritsa kuyamwitsa. Koma ndi udindo wa atate kupereka chakudya ndi zovala za amai potsatira malamulo. Munthu sadzanyamula chinthu chimene sangathe kuchichita. Mayi asazunzidwe chifukwa cha mwana wake kapena bambo asavutitsidwe chifukwa cha mwana wake. Udindo umenewu umagweranso aliyense amene alowa chokolo. Koma ngati onse agwirizana kuti amuletse kuyamwa mwana, iwo sadzakhala ndi mlandu. Ngati inu muganiza kuti wina akuyamwitsireni mwana wanu, sikulakwa ngati inu mumulipira mtengo umene mwagwirizana. Ndipo opani Mulungu, ndipo dziwani kuti Mulungu amaona zimene muchita

234Ndipo iwo amene akufa ndi kusiya akazi, akaziwo ayenera kudikira, osakwatiwa miyezi inayi ndi masiku khumi, ndipo iwo akakwaniritsa nthawi iyi, inu simudzakhala ndi mlandu pa zimene iwo achita molingana ndi malamulo. Ndipo Mulungu amadziwa zonse zimene mumachita

235Siudzakhala mlandu kwa inu ngati muonetsa chidwi choti mudzawafunsira chikwati amayi ofedwa kapena kuwaganizira m’mitima mwanu. Mulungu amadziwa kuti inu mudzawakumbukira iwo. Koma inu musapereke lonjezo la ukwati mwa mseri, koma lankhulani nawo mwaulemu. Ndipo inu musawakwatire nthawi yawo yodikira isanathe. Ndipo dziwani kuti Mulungu amadziwa zimene zili m’mitima mwanu, kotero muopeni Iye ndipo dziwani kuti Mulungu ndi wokhululukira ndi wopilira

236Simlandu kwa inu ngati musudzula akazi musanalowane nawo kapena musanapereke mphotho ya ukwati. Koma apatseni moyenera, ndipo munthu wolemera apereke molingana ndi chuma chake ndi osauka molingana ndi zimene ali nazo. Mphatso yoyenera ndi udindo kwa ochita zabwino

237Ndipo ngati inu muwasudzula musanalowane nawo kupatula pamene mupereka mphatso ya ukwati, agawireni theka la mphatso ya ukwati kupatula ngati iwo akana kulandira kapena mwamuna avomeleza kuti akhoza kumusiyira theka la mphatsoyo. Ndipo ngati mwamuna asiya mphatsoyo ndiye kuti iye waonetsa chilungamo. Ndipo musaiwale kuonetsana chifundo pakati panu. Ndithudi Mulungu amaona zochita zanu

238Pemphera mapemphero onse panthawi yake makamakapempherolapakati. Ndipoimanimodzichipetsa pamaso pa Mulungu

239Ndipo ngati inu muchita mantha, pempherani chiimirire kapena mutakwera. Ndipo mukakhala pa mtendere, kumbukirani Mulungu monga momwe adakuphunzitsirani zimene simudali kuzidziwa kale

240Ndipo iwo amene amwalira ndi kusiya akazi awo, ayenera kusiya malangizo kuti akazi awo ayang’aniridwe chaka chathunthu ndipo kuti asachotsedwe m’nyumba. Koma ngati achoka mwa chifuniro chawo palibe mlandu kwa inu pa zimene iwo angachite ngati ndi zinthu zabwino. Mulungu ndi wa Mphamvu ndiponso Wanzeru

241Amayi osudzulidwa nawonso ayenera kupatsidwa gawo loyenera. Uwu ndi udindo wa anthu onse olungama

242Motero Mulungu akukufotokozerani zizindikiro zake kwa inu kuti mukhale wozindikira

243Kodi siudawaone iwo amene adachoka zikwi zikwi m’nyumba zawo chifukwa choopa imfa? Ndipo Mulungu adati kwa iwo: “Ifani.” Ndipo atatero Iye adawaukitsanso kwa akufa. Ndithudi Mulungu ndi wabwino kwa anthu koma ambiri sayamika

244Ndipo menyani nkhondo mu njira ya Mulungu ndipo dziwani kuti Mulungu ndiwakumva ndi wodziwa

245Kodi ndani amene angakongoze Mulungu ngongole yabwino kuti Iye adzamuonjezere zambirimbiri? Ndi Mulungu amene amachepetsa ndiponso amachulukitsa ndipo kwa Iye nonsenu mudzabwerera

246Kodi iwe siudawone zimene gulu la ana a Israyeli adachita Mose atafa? Pamene iwo adati kwa Mtumwi wawo: “Tisankhire Mfumu,” ndipo ife tidzamenya nkhondo m’njira ya Mulungu. Iye adati: “Kodi inu simungamenye nkhondo ngati mutalamulidwa kutero?” Iwo adati: “Kodi ife tingakane bwanji kumenya nkhondo mmene afunira Mulungu pamene ife tidaumilizidwa kuchoka m’nyumba mwathu ndi kusiya ana athu?” Koma pamene adalamulidwa kuti amenye nkhondo, onse adathawa kupatula anthu owerengeka okha. Ndipo Mulungu amadziwa anthu osalungama

247Ndipo Mtumwi wawo adati kwa iwo: Ndithudi Mulungu wasankha Saulo kuti akhale Mfumu yanu. Iwo adati: “Iye angapatsidwe bwanji Ufumu pamene ife ndife oyenera kukhala Mfumu m’malo mwa iye ndipo iye alibe chuma chambiri?” Iye adati: “Ndithudi Mulungu wamusankha iye m’malo mwa inuyo ndipo Mulungu wamuonjezera nzeru zambiri ndiponso mphamvu. Ndipo Mulungu amapereka Ufumu kwa aliyense amene Iye wamufuna. Ndipo Mulungu sasowa chilichonse ndiponso amadziwa chinthu china chilichonse.”

248Ndipo Mtumwi wawo adati kwa iwo: Ndithudi! Chizindikiro cha ufumu wake ndi chakuti kudzadza kwa inu Likasa la malamulo limene lidzakhala ndi mtendere wochokera kwa Ambuye wanu ndi nyenyeswa zimene adasiya anthu a banja la Mose ndi a banja la Aroni litanyamulidwa ndi angelo. Ndithudi mu ichi muli chizindikiro kwa inu muli okhulupirira.”

249Ndipo pamene Saulo ananyamuka ndi gulu lake la nkhondo, iye adati: “Ndithudi! Mulungu adzakuyesani pa mtsinje. Motero aliyense amene adzamwa madzi pamenepo sadzakhala wa gulu langa, ndipo yense amene sadzamwa adzakhala wa gulu langa, kupatula yekhayo amene adzatunge muyeso wa pa chikhato pake.” Koma padali kagulu kochepa kamene kadamwa motero. Motero iye atawoloka mtsinjewo, iye ndi iwo amene adakukhulupirira mwa iye, adati: “Ife lero tilibe mphamvu zogonjetsera Goliati ndi Asirikali ake.” Koma iwo amene adali ndi chikukhulupiriro choti adzakumana ndi Ambuye wawo adati: “Kodi ndi kangati kagulu kochepa kamagonjetsa chigulu cha nkhondo ndi chilolezo cha Mulungu? Ndipo Mulunguamakhalapamodzindiopirira.”

250Ndipopamene iwo anadza kudzakumana ndi Goliati ndi Asirikali ake, iwo adati: “Ambuye wathu! Dzadzani mitima yathu ndi chipiriro ndipo tithandizeni kugonjetsa anthu osakhulupirira.”

251Mwa chifuniro cha Mulungu, iwo anamenya nkhondo. Davide anapha Goliati ndipo Mulungu anamupatsa iye ufumu ndi luntha ndipo anamuphunzitsa zimene Mulungu adafuna. Akanakhala kuti Mulungu satchinjiriza anthu ena ndi anzawo, dziko lonse likanaonongeka. Koma Mulungu ndi wopereka moolowa manja kwa zolengedwa zonse

252AmenewandiMauaMulungutilikulakatulakwaiwendi choonadi chonse. Ndithudi iwe ndiwe mmodzi wa Atumwi athu

253Atumwi aja! Ife tidawakweza ena kuposa anzawo. Kwa ena a iwo Mulungu adalankhula nawo mwachindunji, pamene ena adawakweza kukhala a pamwamba ndipo kwa Yesu mwana wa Mwamuna wa Maria, Ife tidampatsa zizindikiro zooneka ndipo tidamulimbikitsa ndi Mzimu Woyera. Mulungu akadafuna, iwo amene adadza pambuyo pawo sakadamenyana wina ndi mnzake pamene zizindikiro zooneka zitadza kwa iwo, koma iwo adakangana. Ena adali ndi chikhulupiriro pamene ena mwa iwo adakana. Koma Mulungu akadafuna, iwo sakadamenyana wina ndi mzake ayi. Mulungu amachita chimene wafuna

254Oh Inu anthu okhulupirira! Perekani gawo la zimene takupatsani lisanafike tsiku limene sikudzakhala malonda, ubwenzi kapena mkhalapakati. Ndithudi ndi anthu osakhulupirira amene ali osalungama

255Mulungu! Kulibe mulungu wina koma Iye yekha, wamoyo ndi wamuyaya. Iye saodzera kapena kugona. Zake ndi zonse zimene zili kumwamba ndi padziko lapansi. Ndani amene angakhale mkhalapakati pa Iye opanda chilolezo chake? Iye amadziwa zonse zimene zimachitika mdziko lino ndi zimene zidzachitike m’moyo uli nkudza. Ndipo iwo sadzadziwa chilichonse kuchokera ku nzeru zake pokhapokha ngati Iye afuna. Mpando wake umafika kumwamba ndi dziko lapansi. Ndipo chisamaliro chake pazinthu zonse sichimutopetsa ayi. Iye ndi wapamwamba mwamba ndi Wamkulu zedi

256Palibe kukakamizana m’chipembedzo. Ndithudi njira yoyenera yaonekera kusiyana ndi njira yolakwa. Iye amene asiya kupembedza mafano ndipo aika chikhulupiriro chake mwa Mulungu, ndithudi wagwiritsitsa chingwe chimene sichidzaduka. Ndipo Mulungu ndi wakumva ndi wodziwa

257Mulungu ndi Mtetezi wa amene akhulupirira. Iye amawatulutsa kuchokera ku mdima kupita nawo kowala. Koma iwo amene sakhulupirira, owathandiza wawo ndi Satana, amene amatulutsa iwo kuchoka kowala kupita ku mdima. Iwo ndiwo anthu aku moto ndipo adzakhala komweko mpaka kalekale

258Kodi iwe siudamuone iye amene anatsutsana ndi Abrahamu pa nkhani ya Ambuye wake chifukwa cha kuti Mulungu anamupatsa iye ufumu? Pamene Abrahamu adati: “Ambuye wanga ndiye amene amapereka moyo ndi imfa.” Iye adati: “Ine ndimapereka moyo ndi imfa.” Abrahamu adati: “Ndithudi Mulungu amatulutsa dzuwa kuchokera ku m’mawa choncho iwe ulitulutse kuchokera ku madzulo.” Munthu wosakhulupirira uja adathedwa nzeru. Mulungu satsogolera anthu ochita zoipa

259Kapena iye amene adadutsa Mumzinda umene udaonongeka ndi kusanduka bwinja ndipo adanena kuti: “Kodi Mulungu angapereke moyo bwanji ku Mzinda pamene utafa?” Motero Mulungu adamupha iye ndipo patatha zaka zana limodzi Iye adamuukitsa kwa akufa. Mulungu adati: “Kodi iwe wakhala chifere nthawi yotani?” Iye adati: “Mwina tsiku limodzi kapena maola owerengeka basi.” Mulungu adati: “Iyayi, iwe wakhala zaka zana limodzi. Taona chakudya chako ndi chakumwa chako, sizinasinthe ayi ndipo taona bulu wako! Ife tikusandutsa kuti ukhale chizindikiro kwa anthu. Ndipo taona mafupa m’mene timawaikira pamodzi ndi kuwakuta ndi mnofu.” Ndipo pamene zonse zinaonetsedwa kwa iye, iye adati: “Ndadziwa tsopano kuti Mulungu ali ndi mphamvu pa chinthu china chilichonse.”

260Ndipo pamene Abrahamu adati: “Ambuye wanga! Ndionetseni mmene Inu mumaukitsira zinthu zakufa.” Mulungu adati: “Kodi iwe siukhulupirira?” Abrahamu adati: “Ndimakhulupirira, koma ndifuna kuti ndikhutitsidwe mumtima mwanga.” Mulungu adati: “Tenga mbalame zinayi ndipo uziwete kenaka uziphe ndi kuika pa phiri lililonse zigawozigawo za mbalame ndipo uziitane. Ndipo izo zibwera kwa iwe mwaliwiro. Ndipo dziwa kuti Mulungu ndi Wamphamvu ndi Wanzeru.”

261Kufanana kwa amene amapereka chuma chawo m’njira ya Mulungu kuli ngati njere ya tirigu imene imabereka njere zina zisanu ndi ziwiri ndipo ililonse imabereka njere zana limodzi. Mulungu amapereka moolowa manja kwa amene wamufuna. Ndipo Mulungu ali ndi zonse zimene zolengedwa zake zimafuna. Iye amadziwa chinthu china chilichonse

262Iwo amene amapereka chuma chawo m’njira ya Mulungu ndipo sakumba wina aliyense chifukwa cha choperekacho kapena mtozo, mphotho yawo ili ndi Ambuye wawo. Iwo sadzaopa kapena kudandaula

263Mawu abwino ndi chikhululukiro ndi zinthu zabwino kuposa chopereka chaulere chimene chimatsatiridwa ndi kutafula. Mulungu ndi wolemera ndipo ndi wopirira kwambiri

264Oh Inu anthu okhulupirira! Musaononge zopereka zanu zaulere pokumbutsa kapena kunyoza. Monga amene amapereka chuma chake ndi cholinga chodzionetsera kwa anthu ndipo sakhulupirira mwa Mulungu kapena mwa tsiku la chimaliziro iye ali ngati mwala umene wakutidwa ndi nthaka ndipo pamene mawawa a mvula agwa iwo umaonekera pa mtunda. Iwo sangathe kuchita chilichonse ndi zimene amapeza. Mulungu satsogolera anthu osakhulupirira

265Ndipo iwo amene amapereka chuma chawo ndi cholinga chokondweretsa Mulungu ndi kulimbikitsa chikhulupiriro m’mitima mwawo, ali ngati munda umene uli pamalo pokwera, ndipo pamene mvula igwa pa iwo, umabereka zakudya mowirikiza. Ndipo ngati mvula siigwa, iwo umathiriridwa ndi mame. Ndipo Mulungu amaona zonse zimene mumachita

266Kodi wina wa inu angakonde kukhala ndi munda wa tende ndi azitona womwe umathiriridwa ndi mitsinje pansi pake ndipo uli ndi zipatso zosiyanasiyana, pamene ukalamba wampeza, pomwe iye ali ndi ana opanda mphamvu ndipo munda uja uli kukunthidwa ndi mphepo ndipo m’kati mwa mphepoyo muli moto umene utentha mundawo? Kotero Mulungu ali kufotokoza chivumbuluitso chake momveka kwa inu kuti muganize bwino

267oh inu anthu okhulupirira! Perekani chopereka cha ulere kuchokera ku chuma chimene mwachipeza mwa chilungamo ndiponso icho chimene Ife takupatsani kuchokera ku nthaka ndipo musamasankha kupereka chinthu chimene inu simungathe kulandira pokhapokha mutatseka maso anu. Ndipo dziwani kuti Mulungu ndi wolemera ndiponso woyenera kulemekezedwa

268Satana ali kukuopsezani ndi umphawi ndipo ali kukulamulirani kuchita zoipa pamene Mulungu ali kukulonjezani chikhululukiro ndi zabwino. Ndipo Mulungu ali ndi zonse zimene zolengedwa zake zimafuna. Iye amadziwa chinthu china chilichonse

269Iye amapereka luntha kwa iye amene wamufuna ndipo iye amene wapatsidwa luntha, ndithudi, wapatsidwa chinthu chabwino kwambiri. Koma palibe wina aliyense amene amakumbukira kupatula anthu ozindikira

270Chopereka chilichonse chimene mupereka kapena malonjezo ena alionse amene mulonjeza, khulupirirani kuti Mulungu amazidziwa. Ndipo anthu ochita zoipa alibe wina aliyense owathandiza

271Kuulula chimene mwapereka ndi bwino koma kupereka mwa mseri kwa anthu osauka ndi kwabwino kwambiri. Mulungu adzakukhululukirani ena mwa machimo anu. Ndipo Mulungu amadziwa chinthu china chilichonse chimene mumachita

272Si udindo wako kuwatsogolera iwo koma Mulungu ndiye amene amatsogolera amene Iye wamufuna. Ndipo chopereka chaulere chilichonse chimene mupereka ndi chabwino kwa inu ndipo musapereke pokhapokha ngati mufuna chisangalalo cha Mulungu. Ndipo chopereka chonse chimene mupereka, chidzabwezedwa kwa inu champhumphu ndipo inu simudzaponderezedwa ngakhale ndipang’onopomwe

273Choperekachaulerechiperekedwe kwa osauka amene atangwanika ndi ntchito ya Mulungu ndipo sangathe kuyenda padziko. Munthu amene sawadziwa amaganiza kuti, chifukwa chodzichepetsa kwawo, iwo sasowa chilichonse. Iwe udzawadziwa chifukwa cha maonekedwe awo. Iwo sapempha ayi. Ndipo chilichonse chabwino chimene upereka, ndithudi Mulungu amachidziwa bwino kwambiri

274onse amene amapereka chaulere masana kapena usiku, mseri ndi moonekera, adzalandira malipiro awo kuchokera kwa Ambuye wawo. Iwo alibe choti aope ndipo sadzakhumudwa

275Iwo amene amadya ndalama za katapira, adzaima maimidwe a munthu amene wamenyedwa ndi Satana ndi kumuyambitsa misala. Ichi ndi chifukwa chakuti iwo amanena kuti: “Katapira ali chimodzimodzi ndi kugulitsa malonda.” Pamene Mulungu adaloleza malonda, Iye adakaniza katapira. Ndipo iye amene alandira chidzudzulo kuchokera kwa Ambuye wake, ndipo aleka, adzakhululukidwa zochimwa zake zakale koma nkhani yake ili m’manja mwa Mulungu. Koma iye amene abwerezanso kudya ndalama za katapira iye adzaponyedwa ku moto wa ku Gahena ndipo iwo adzakhala komweko mpaka kalekale

276Mulungu sadalitsa ndalama za katapira koma amadalitsa chopereka chaulere. Iye alibe chikondi pa anthu osakhulupirira ndiponso ochimwa

277Ndithudi onse amene ali ndi chikhulupiriro ndipo amachita ntchito zabwino, amasamala mapemphero awo ndi kupereka chopereka chothandizira anthu osauka, adzalipidwa ndi Ambuye wawo. Ndipo iwo sadzaopa china chilichonse kapena kudandaula

278oh inu anthu okhulupirira! Muopeni Mulungu ndipo musalandire gawo lina lililonse loti lidze kwa inu kuchokera ku katapira ngati chikhulupiriro chanu ndi choonadi

279Ndipo ngati simusiya izi, yembekezani nkhondo kuchokera kwa Mulungu pamodzi ndi Mtumwi wake. Koma ngati inu mulapa, inu mudzalandira zinthu zanu zoyamba. Musapondereze anzanu ndipo nanunso simudzaponderezedwa ayi

280Ngati munthu amene ali nanu ndi ngongole ali pa mavuto a chuma, mupatseni nthawi mpaka pamene angakubwezereni koma ngati inu musandutsa ngongoleyi kukhala ngati chopereka chanu chaulere, zotere zidzakhala zabwino kwa inu, ngati mukadadziwa

281Ndipo liopeni tsiku limene mudzabwerera kwa Mulungu. Ndipo mzimu uliwonse udzalipidwa molingana ndi ntchito zake, ndipo palibe amene adzaponderezedwa

282oh inu anthu okhulupirira! Pamene mukongola ngongole yoperekedwa panthawi yomwe mwagwirizana, lembani pena pake. Mlembi alembe zonse mwachilungamo. Ndipo iye asakane kulemba monga mmene Mulungu wamuphunzitsira, motero alembe. Ndipo mulekeni wokongolakutianenezotizilembedwendipoayenerakuopa Mulungu Ambuye wake ndipo iye asabise mangawa ena aliwonse amene ali nawo. Koma ngati munthu wokongolayo ndi wozerezeka kapena wofoka kapena amene sangathe kuyankhula, muloleni m’bale wake kuti ayankhule m’malo mwa iye komatu mwachilungamo. Ndipo itanani amuna awiri amene ali pakati panu kuti akhale mboni. Ndipo ngati anthu amuna sangathe kupezeka, funani mwamuna mmodzi ndi akazi awiri amene mungavomereze kukhala mboni, kuti achitire umboni; kuti ngati wina wa iwo alakwa, wina adzakumbutse mnzake. Ndipo mboni zisamakane kupereka umboni ngati ziitanidwa kutero. Kotero musatope kulemba ngongole zanu kaya ndi yaing’ono kapena yaikulu, ndipo mulembenso tsiku lodzabwezedwa ngongoleyi. Ichi ndicho chilungamo pamaso pa Mulungu, ndipo zimakhala dongosolo pofuna kutsimikiza ndiponso ndi njira yabwino kuti musakaike kupatula ngati zimene zili kugulitsidwa ndi zinthu zopezeka mwa mwayi ndipo ndi zoti zigulitsidwe msangamsanga, si mlandu ngati inu simulemba. Koma onetsetsani kuti pali mboni pamene muli kugulitsana wina ndi mnzake. Ndipo pasakhale vuto kwa mlembi kapena wochitira umboni koma ngati mutero mudzalakwa. Motero opani Mulungu chifukwa amakuphunzitsani inu. Ndipo Mulungu amadziwa chinthu china chilichonse

283Koma ngati inu muli pa ulendo ndipo simunapeze mlembi, perekani chinthu choti wina agwirizire ngati chikole ndipo ngati wina wa inu asungitsa katundu kwa mnzake, wosunga uja amubwezere mnzakeyo katundu wake ndipo iye aope Mulungu, Ambuye wake. Inu musabise umboni chifukwa aliyense amene abisa umboni ndi ochimwa. Ndipo Mulungu amadziwa zimene mumachita

284Mwini wa zonse zimene zili kumwamba ndi pa dziko lapansi ndi Mulungu. Kaya inu muulula za m’maganizo anu kapena mubisa, Mulungu adzakufunsani za izo. Iye amakhululukira aliyense amene Iye wamufuna ndipo amalanga aliyense amene Iye wamufuna . Mulungu ali ndi mphamvu pa chinthu china chili chonse

285Mtumwi amakhulupirira mu zimene zavumbulutsidwa kwa iye kuchokera kwa Ambuye wake, ndipo nawonso anthu okhulupirira amatero. Aliyense amakhulupirira mwa Mulungu, Angelo ake, mabuku ake ndi mwa Atumwi ake. Iwo amati “Ife sitisiyanitsa aliyense pakati pa Atumwi ake;” ndipo adati: “Ife tamva ndipo titsatira. Tipempha chikhulukiliro chanu Ambuye chifukwa ndi kwa inu kumene tidzabwerera.”

286Mulungu sapereka katundu wolemera pa mzimu umene siungathe kumunyamula. Mzimuuliwonseumalandirachilichonsechabwinochimene umachita kapena umalangidwa chifukwa cha ntchito zake zoipa zimene umachita. Pemphani kuti: “Ambuye wathu! Musatilange ife ngati tiiwala kapena tilakwa. Ambuye wathu! Musatikundikire ife mavuto monga amene mudakundikira anthu amene adalipo kale. Ambuye wathu! Musatisenzetse zinthu zimene sitingathe kuzinyamula. Tichotsereni machimo, tikhululukireni ndipo tichitireni chifundo ife. Inu nokha ndinu Mtetezi wathu. Tipatseni kupambana pakati pa anthu osakhulupirira.”

gwero: Al Haji Yusuf Muhammad Kanyamula

WEBREATH · 11:11

«If you are thankful, I will give you more» — Quran 14:7

Breath is one for all: everyone lives by it, whoever they are and whatever they believe. Every day at 11:11 local time people stop for sixty seconds, breathe, and thank GOD for the breath — each in their own words, each within themselves. In that minute we are One Breath.

WEBREATH — the Minute at 11:11, your own local time — we are One Breath