Proverbs 16

1Rancanganing ati iku tumrap manungsa, nanging wangsulaning ilat iku pinangkane saka PANGÉRAN.

2Sakehing dalaning manungsa iku resik tumraping paningale dhewe, nanging PANGÉRAN kang nimbang-nimbang batin.

3Pasrahna sakehing panggawemu marang PANGÉRAN, temah sakehing rancanganmu bakal kaleksanan.

4PANGÉRAN wis nitahake samubarang kabeh tumrap Karsane Panjenengane—malah wong duraka kanggo dinaning bilai.

5Saben wong kang kumalembana atine iku nistha tumraping PANGÉRAN; sayekti dheweke ora bakal luput saka paukuman.

6Kalawan sih-kadarman lan kasetyan kaluputan kaapura, lan kalawan wedi-asih marang PANGÉRAN wong nyingkiri piala.

7Samangsa lakuning manungsa ndadekake renaning PANGÉRAN, Panjenengane ndadekake malah para mungsuhe padha rukun karo dheweke.

8Luwih becik sathithik kalawan kabeneran, tinimbang pametu akeh kalawan ora adil.

9Atining manungsa ngrancang lakune, nanging PANGÉRAN kang netepake jangkahe.

10Pangandika ilahi ana ing lathining ratu; tutuke ora kena mblenjani kaadilan.

11Traju lan timbangan kang bener iku kagungane PANGÉRAN; sakehing bandhul ing kanthong iku pakaryane Panjenengane.

12Nglakoni piala iku nistha tumraping para ratu, awit dhampar iku santosa marga saka kabeneran.

13Lathi kang bener iku dadi karenaning ratu, lan wong kang micara kanthi jujur iku kinasihan.

14Bebenduning ratu iku utusaning pati, nanging wong kang wicaksana bakal nentremake iku.

15Ing pepadhanging pasuryaning ratu ana panguripan; lan sih-kamurahane iku kaya mega udan ing mangsa semi.

16Saiba luwih becike nduweni kawicaksanan tinimbang emas! Lan oleh pangerten luwih utama tinimbang selaka.

17Dalan agung tumrap wong jujur iku ngedohi piala; sapa kang ngreksa dalane iku njaga nyawane.

18Kumedhe ndhisiki karusakan, lan ati kang kumaki ndhisiki kaprubuhan.

19Luwih becik ngasorake dhiri bareng karo wong kang lembah manah, tinimbang melu mbagi jarahan karo wong kang gumunggung.

20Sing sapa nggatekake pitutur bakal nemu kabegjan, lan rahayu wong kang kumandel marang PANGÉRAN.

21Wong kang wicaksana ing atine diarani wicaksana, lan tembung kang manis nambahi daya pangaribawaning piwulang.

22Pangreten iku dadi sumbering urip tumrap kang nduweni, nanging pambebener tumrap wong gemblung iku kabodhoane dhewe.

23Atine wong wicaksana mulang cangkeme, lan nambahi pangaribawa marang lambene.

24Tembung kang manis iku kaya susuh madu, legi tumrap nyawa lan dadi tamba tumrap balung.

25Ana dalan kang kaanggep bener dening manungsa, nanging wekasane iku dalaning pati.

26Karepe wong kang nyambut gawe iku nyambut gawe kanggo awake dhewe, jalaran wetenge kang luwe meksa dheweke.

27Wong dursila ndhudhuk piala, lan guneme kaya geni kang ngalad-alad.

28Wong kang bengkok atine nyebar pasulayan, lan wong kang ngadu-adu misahake mitra kenthel.

29Wong ambek siya mbujuk pepadhane, lan nuntun dheweke menyang dalan kang ora becik.

30Sing sapa ngedhepake mripate ngrancang piala; sing sapa ngatupake lambene katetepake nindakake piala.

31Uwan iku makutha kamulyan; iku kagayuh ana ing dalaning kabeneran.

32Wong kang sareh iku ngluwihi prajurit kang prakosa, lan wong kang nguwasani hawa nepsune ngluwihi wong kang ngrebut kutha.

33Klotokan diuncalake ing pangkon, nanging saben putusane asale saka PANGÉRAN.