Proverbs 16

1I ddyn y perthyn trefniadau'r galon, ond oddi wrth yr ARGLWYDD y daw ateb y tafod.

2Glân yw holl ffyrdd dyn yn ei olwg ei hun, ond yr ARGLWYDD sy'n pwyso'r cymhellion.

3Ymddiried dy weithredoedd i'r ARGLWYDD, a'th gynlluniau a sicrheir.

4Yr ARGLWYDD a wnaeth bob peth at Ei ddiben—hyd yn oed yr annuwiol ar gyfer dydd drygfyd.

5Ffiaidd gan yr ARGLWYDD yw pob un balch o galon; bydded sicr na ddiangc heb ei gosbi.

6Trwy ffyddlondeb cariadus a gwirionedd y gwneir iawn am anwiredd, a thrwy ofn yr ARGLWYDD y cilio dyn oddi wrth ddrwg.

7Pan fydd ffyrdd dyn yn rhyngu bodd i'r ARGLWYDD, Efe a wna hyd yn oed i'w elynion fyw mewn heddwch ag ef.

8Gwell yw ychydig trwy gyfiawnder na gormodedd cynnyrch trwy anghyfiawnder.

9Calon dyn a gynllunia ei ffordd, ond yr ARGLWYDD sy'n cyfarwyddo ei gamrau.

10Dedfryd ddwyfol sydd ar wefusau brenin; ni chaiff ei enau droseddu mewn barn.

11Oddi wrth yr ARGLWYDD y mae cloriannau a phwysau cywir; Ei waith Ef yw holl gerrig y goden.

12Ffiaidd gan frenhinoedd yw gweithredu'n ddrygionus, oherwydd trwy gyfiawnder y sefydlir gorsedd.

13Hyfrydwch brenhinoedd yw gwefusau cyfiawn, a'r sawl sy'n llefaru'n uniawn a gerir.

14Cenhadon angau yw digofaint brenin, ond dyn doeth a'i heddycha.

15Yng ngoleuni wyneb brenin y mae bywyd; ac y mae ei ffafr fel cwmwl glaw yn y gwanwyn.

16Mor llawer gwell yw meddiannu doethineb nag aur! Ac ennill dealltwriaeth sydd i'w ddewis yn hytrach nag arian.

17Priffordd yr uniawn yw troi oddi wrth ddrwg; y sawl sy'n cadw ei ffordd a warchod ei fywyd.

18Balchder a dry o flaen dinistr, ac ysbryd uchelfrydig o flaen cwymp.

19Gwell yw bod o ysbryd isel ymhlith y gostyngedig na rhannu ysbail gyda’r rhai balch.

20Yr hwn sydd yn ystyried addysg a gaiff lwyddiant, a gwyn ei fyd yr hwn a ymddiried yn yr ARGLWYDD.

21Y doeth o galon a elwir yn ddeallus, a mwynder lleferydd a chwanega ddysg.

22Ffynnon bywyd yw deall i’w berchennog, ond ffolineb yw disgyblaeth ynfydion.

23Calon y doeth a hyffordda ei enau, ac a ychwanega rym perswâd i’w wefusau.

24Dil mêl yw geiriau dymunol, yn felys i’r enaid ac yn iechyd i’r esgyrn.

25Y mae ffordd sydd yn ymddangos yn uniawn i ddyn, ond ei diwedd yw ffyrdd marwolaeth.

26Chwant y gweithiwr a lafuria drosto, oherwydd bod ei newyn yn ei yrru ymlaen.

27Dyn annuwiol a gloddia ddrwg, ac ar ei wefusau y mae megis tân syrthiol.

28Dyn traws a heua gynnen, a chwedleuwr a wahan gyfeillion agos.

29Gŵr trais a huda ei gymydog, ac a’i tywys ar lwybr nid yw dda.

30Yr hwn sy’n wincio â’i lygad a ddyfeisia drawsineb; yr hwn sy’n cywasgu ei wefusau sydd am ddwyn drygioni i ben.

31Coron gogoniant yw penllwydni; fe’i ceir ar hyd llwybr cyfiawnder.

32Gwell yw’r hwn sydd araf i lid na rhyfelwr, a’r hwn sy’n rheoli ei dymer na’r neb sy’n goresgyn dinas.

33I’r arffed y teflir y goelbren, ond gan yr ARGLWYDD y mae pob penderfyniad ohoni.