Kí ni ó túmọ̀ sí pé gbogbo wa ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ara wa?

Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohun tí o lè ṣàyẹ̀wò

Nígbà tí ẹnìkan bá sọ pé gbogbo wa ní ìsopọ̀, ó lè dún bí ọ̀rọ̀ tó dùn létí ṣùgbọ́n tí kò ṣe kedere. Ọ̀rọ̀ náà ń wúlò jù nígbà tí a bá wá àwọn nǹkan tó rọrùn láti ṣàyẹ̀wò. Mẹ́ta ni ó kéré jù lọ: afẹ́fẹ́ tí a jọ ń lò, ara tí a jọ ní, àti àkókò kan tí a lè yàn láti jọ pín. Kò sí èyí tó ń béèrè pé kí o gba nǹkan gbọ́. Kọ̀ọ̀kan jẹ́ ohun kan péré láti kíyèsí.

Èrò àpilẹ̀kọ yìí nìyẹn. Ìsopọ̀ kì í ṣe ipò ọkàn tí o gbọ́dọ̀ dá sílẹ̀ nínú ara rẹ. Ó ti wà tẹ́lẹ̀, ìṣẹ́jú kan tí ó dákẹ́ jẹ́ẹ́ sì tó láti rí i.

Afẹ́fẹ́ tó ti wà níbi gbogbo

A kò pín afẹ́fẹ́ tó yí ayé ká sí yàrá-yàrá. Ẹ̀fúùfù ń dà á pọ̀ nígbà gbogbo, nítorí náà afẹ́fẹ́ tí o ń mí lónìí lè ti wà lókè kọ́ńtínẹ́ǹtì mìíràn láìpẹ́ yìí. O kò lè rí i tó ń ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n o ń kópa nínú rẹ̀ ní gbogbo ìgbà tí o bá mí.

Àwọn onímọ̀ físíìkì ní àdánwò èrò inú kan tó gbajúmọ̀ nípa èyí. Nítorí pé afẹ́fẹ́ ti dàpọ̀ dáradára, ó ṣeé ṣe kí èémí kọ̀ọ̀kan tí o bá mí ní àwọn molẹ́kúùlù díẹ̀ nínú èémí ẹnìkan tó gbé ayé ní ìgbà àtijọ́ tó bẹ́ẹ̀. Julius Caesar ni àpẹẹrẹ tí a sábà máa ń lò. Ìfojúdíwọ̀n ni èyí, kì í ṣe wíwọ̀n gidi, ó sì dára láti kà á bẹ́ẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, ó fún wa ní àwòrán kedere: afẹ́fẹ́ ń kọjá láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan sí òmíràn àti láti ọgọ́rùn-ún ọdún kan sí òmíràn, kò sì sí èémí kan nínú rẹ̀ tó jẹ́ ti ẹnì kan ṣoṣo.

Ara tí gbogbo wa jọ ní

Ènìyàn méjì èyíkéyìí lórí ilẹ̀ ayé ní nǹkan bí 99.9% DNA wọn bákan náà. Àwọn ilé-iṣẹ́ ìwádìí nípa jẹ́nọ́mù sọ èyí ní gbangba, wọ́n sì sábà máa ń sọ ọ́. A tó nǹkan bí bílíọ̀nù mẹ́jọ, gbogbo ohun tó mú ẹnìkan yàtọ̀ sí òmíràn sì wà nínú 0.1% tó ṣẹ́kù.

Nítorí náà, ẹni tí ẹ jọ ń ṣiṣẹ́ tó jókòó ní tábìlì tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ, àjèjì kan nínú ọkọ̀ ojú irin, àti ẹni tó wà ní apá kejì ayé tó ń sọ èdè tí o kò tíì gbọ́ rí, gbogbo wọn ní kóòdù àbùdá tó fẹ́rẹ̀ẹ́ jọ ti rẹ. Àwọn ìyàtọ̀ wà ní ti gidi. Ṣùgbọ́n tí a bá fi wé ohun tí a jọ ní, wọ́n kéré.

Ohun tí èyí lè ṣe fún ọjọ́ lásán

Òtítọ́ máa ń wúlò nígbà tí a bá nímọ̀lára rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ọdún 2025 ti Ìgbìmọ̀ WHO lórí Ìsopọ̀ Àwùjọ (WHO Commission on Social Connection), ẹnìkan nínú ènìyàn mẹ́fà lágbàáyé ló ń nímọ̀lára ìdánìkanwà. Èrò kan ṣoṣo kò lè mú ìdánìkanwà kúrò, a kò sì ṣèlérí bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n ó lè mú ọkàn fúyẹ́ díẹ̀ láti rántí pé o jẹ́ ara nǹkan tó tóbi gan-an, àti pé àwọn ènìyàn mìíràn ń mí afẹ́fẹ́ kan náà ní àkókò yìí gan-an.

Ìwádìí lórí ṣíṣe nǹkan papọ̀ tọ́ka sí ìhà kan náà. Nínú ìwádìí ọdún 2009 láti ọwọ́ Wiltermuth àti Heath, tí a tẹ̀ jáde nínú Psychological Science, àwọn ènìyàn tó ṣe nǹkan kan ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn, bíi rírìn tàbí kíkọrin, túbọ̀ múra tán láti ṣiṣẹ́ papọ̀ lẹ́yìn náà, pẹ̀lú àwọn àjèjì. Ó fi hàn pé ìgbésẹ̀ rírọrùn kan tí a jọ ṣe pàápàá lè mú kí àwọn ènìyàn túbọ̀ múra tán láti ṣiṣẹ́ papọ̀.

Apá kan nínú ìwádìí tún so mímí lọ́ra mọ́ ìmọ̀lára ìbàlẹ̀ ọkàn, ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ṣàpèjúwe rẹ̀ bẹ́ẹ̀ fúnra wọn. A kò sọ ohunkóhun nípa ìwòsàn. A kàn ṣàkíyèsí pé mímí lọ́ra rọrùn, kò sì béèrè ohunkóhun lọ́wọ́ rẹ. Àwọn ọ̀nà kékeré mẹ́ta nìyí láti kíyèsí ìsopọ̀ náà láìsí ìmúrasílẹ̀ kankan:

• Mí sínú lọ́ra lẹ́ẹ̀kan, kí o sì rántí pé afẹ́fẹ́ yìí ti wà níbòmíràn kí ó tó dé ọ̀dọ̀ rẹ.
• Wo àjèjì kan, kí o sì rántí 99.9% tí ẹ jọ ní.
• Yan àkókò kan nínú ọjọ́, bíi aago 11:11, kí o sì lò ó fún mímí ní ìbàlẹ̀ ọkàn, ní mímọ̀ pé àwọn mìíràn ń ṣe bákan náà.

A jọ pín afẹ́fẹ́ kan náà àti fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo DNA wa. Àkókò tí a jọ pín ni apá tí a lè fi kún un fúnra wa.