Irú ayé wo ni a fẹ́ fún àwọn ọmọ wa?
Nígbà tí a bá ronú nípa àwọn ọmọdé, ọ̀pọ̀ wa fẹ́ àwọn nǹkan díẹ̀ kan náà: ààbò, afẹ́fẹ́ mímọ́, àti ibi tí wọ́n ti lè dàgbà ní àlàáfíà. Àpilẹ̀kọ yìí wo ìfẹ́ yìí ní ìbàlẹ̀ ọkàn, àti ohun tí a lè ṣe nípa rẹ̀ lónìí.
Àwòrán tí a ń gbé lọ́kàn
Fojú inú wo ayé tí o fẹ́ kí ọmọ kan jogún. Ọ̀pọ̀ ènìyàn rí ohun tó súnmọ́ èyí: àwọn igbó tó wà láàyè, àwọn ìlú tó dákẹ́ tó láti gbọ́ ìró ẹyẹ, àti àwọn òpópónà tí ọmọ ti lè rìn láìbẹ̀rù. Jẹ́ kí á gbé ọdún 2040 gẹ́gẹ́ bí ibi kan tó jìnnà níwájú. Kì í ṣe ìlérí, kì í sì í ṣe àsọtẹ́lẹ̀. Kò sí ẹni tó mọ ohun tí ọdún yẹn yóò mú wá. Àwòrán ni, àwòrán sì ń ràn wá lọ́wọ́ láti yan ọ̀nà tí a ó rìn.
Àpilẹ̀kọ yìí jẹ́ nípa ìtọ́sọ́nà yẹn. Kò sọ pé ayé yóò yí padà ní ọjọ́ kan pàtó. Ó pè ọ́ láti béèrè ìbéèrè kan tó dún bí ohun ńlá tí ó sì wá di ti ara ẹni: irú ayé wo ni a fẹ́ fún àwọn ọmọ wa, kí sì ni ohun kan tí mo lè ṣe fún un lónìí?
Àwọn igbó tó wà láàyè, àwọn ìlú tó dákẹ́, àwọn ọmọ tó ní ààbò
Jẹ́ kí á wo àwòrán náà apá kan lẹ́ẹ̀kan. Àwọn igbó tó wà láàyè ni àkọ́kọ́, nítorí pé àwọn igbó súnmọ́ èémí wa. Àwọn òkun ń fún ayé ní ìpín tó pọ̀ gan-an nínú ọ́ksíjìn, tí a sábà máa ń sọ pé ó jẹ́ ìdajì. Èyí tó kù wá láti inú àwọn igbó, koríko àti ewéko mìíràn. Gbogbo èémí tí ọmọ kan bá mí ní díẹ̀ nínú iṣẹ́ yẹn. Ayé tó wà láàyè kì í ṣe ìfẹ́ asán. Ó jẹ́ afẹ́fẹ́ inú ẹ̀dọ̀fóró ọmọ.
Àwọn ìlú tó dákẹ́ ni èkejì. Ìdákẹ́ kì í ṣe àìsí ariwo nìkan. Ó jẹ́ ibi tí àwọn ènìyàn ti ní àkókò láti kíyèsí ara wọn. Ààbò ni ẹ̀kẹta. Ó rọrùn jù láti sọ, ó sì le jù láti kọ́. Ọ̀pọ̀ ènìyàn nímọ̀lára pé ọmọ máa ń balẹ̀ jù níbi tí àwọn àgbàlagbà ti ń ṣọ́ kì í ṣe àwọn ọmọ tiwọn nìkan, ṣùgbọ́n ara wọn pẹ̀lú.
Ibi tí irú ayé bẹ́ẹ̀ ti ń wá
A kì í fi ìpinnu kan ní ọjọ́ kan fún wa ní irú ayé yìí. A ń kọ́ ọ láti inú àwọn nǹkan kékeré tí àwọn ènìyàn ń ṣe léraléra: bí a ṣe ń bá aládùúgbò sọ̀rọ̀, ohun tí a ń dúpẹ́ fún, ibi tí a ń fi àfiyèsí wa sí. Ayé náà ni a ń kọ́ láti inú ohun tí a ń ṣe lójoojúmọ́.
Nǹkan bí bílíọ̀nù mẹ́jọ ni wá lórí ilẹ̀ ayé. Ènìyàn méjì èyíkéyìí ní nǹkan bí 99.9% DNA wọn bákan náà, ọ̀rọ̀ tí àwọn ilé-iṣẹ́ ìwádìí nípa jẹ́nọ́mù ń tún sọ lọ́pọ̀ ìgbà. Afẹ́fẹ́ pẹ̀lú jẹ́ ohun tí a jọ pín. Ẹ̀fúùfù ń dá afẹ́fẹ́ tó yí ayé ká pọ̀ nígbà gbogbo, nítorí náà afẹ́fẹ́ tí o ń mí lónìí lè ti wà lókè kọ́ńtínẹ́ǹtì mìíràn láìpẹ́ yìí. Ọmọ kan ní apá kejì ayé àti ọmọ rẹ, ọmọ ẹbí rẹ tàbí ọmọ aládùúgbò rẹ ń mí láti ojú ọ̀run kan náà.
Àwọn ìgbésẹ̀ kékeré díẹ̀ láti bẹ̀rẹ̀ nìyí:
- Sọ pé o ṣeun fún èémí rẹ lẹ́ẹ̀kan lójoojúmọ́.
- Lo ìṣẹ́jú ìbàlẹ̀ ọkàn kan pẹ̀lú ọmọdé, láìsí fóònù tàbí tẹlifíṣọ̀n.
- Kíyèsí igi kan ní òpópónà rẹ, kí o sì dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ fún ìgbà díẹ̀.
Ìdí tí a fi bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdúpẹ́
Ó tọ́ láti béèrè ohun tí ìṣẹ́jú mímí kan ní í ṣe pẹ̀lú àwọn igbó àti àwọn ọmọdé. Kò sí nǹkan, tí a bá ń retí pé yóò gbin igi. Ó ní nǹkan, tí a bá béèrè ohun tó ń ṣe fún ẹni tó ń gbé e. Nínú ìwádìí ọdún 2003 láti ọwọ́ Emmons àti McCullough, tí a tẹ̀ jáde nínú Journal of Personality and Social Psychology, àwọn ènìyàn tó máa ń kọ ohun tí wọ́n dúpẹ́ fún sílẹ̀ déédé sábà máa ń sọ pé àwọn nímọ̀lára dídára ju àwọn ẹgbẹ́ ìfiwéra lọ. Èsì kékeré ni, a kò sì ṣèlérí ju ohun tó fi hàn lọ.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn gbà pé ìdúpẹ́ fún èémí ń yí padà díẹ̀díẹ̀ sí ìtọ́jú àwọn ibi tí èémí náà ti ń wá. Kì í ṣe òfin tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Ìrètí ni, ó sì jẹ́ ìdí tó yẹ láti gbìyànjú.
Ayé fún àwọn ọmọdé jẹ́ ìtọ́sọ́nà, kì í ṣe àsọtẹ́lẹ̀. A ń rìn lọ síbẹ̀ pẹ̀lú ohun tí a ń ṣe lónìí.
Pín àpilẹ̀kọ yìí
Àwọn ìbéèrè tí àwọn ènìyàn ń béèrè
Ṣé àsọtẹ́lẹ̀ nípa ayé ní ọdún 2040 ni èyí?
Rárá. Àwòrán ìtọ́sọ́nà ni. Kò sí ẹni tó lè mọ ohun tí ọjọ́ iwájú yóò mú wá, WEBREATH kò sì ṣèlérí èsì ní ọjọ́ kankan. A pè ọ́ láti gbé ìgbésẹ̀ kékeré kan sí ayé tí o fẹ́ kí àwọn ọmọdé dàgbà nínú rẹ̀.
Kí ni ẹnìkan lè ṣe fún ọjọ́ iwájú àwọn ọmọdé?
Ẹnìkan kò lè ṣe gbogbo nǹkan, ṣùgbọ́n àwọn ìṣe kékeré ojoojúmọ́ ń pọ̀ sí i nígbà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn bá jọ ń ṣe wọ́n. Ìṣẹ́jú ìbàlẹ̀ ọkàn kan ti ìdúpẹ́ fún èémí rẹ jẹ́ ìgbésẹ̀ tí ẹnikẹ́ni lè gbé.
Báwo ni mo ṣe lè ṣe ìṣẹ́jú náà pẹ̀lú ọmọdé?
Ẹ jókòó tàbí kí ẹ dúró papọ̀, ẹ mí lọ́ra, kí ẹ sì sọ pé ẹ ṣeun fún afẹ́fẹ́. Jẹ́ kí ó kúrú, kí ó sì dákẹ́ jẹ́ẹ́, láìsí fóònù tàbí tẹlifíṣọ̀n. Lẹ́yìn náà, dáhùn àwọn ìbéèrè èyíkéyìí ní ọ̀rọ̀ rírọrùn tìrẹ.
Kà èyí tó kàn
Kí ló dé tí ọ̀làwọ́ fi ṣe pàtàkì? Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkókò àti àfiyèsí
Àwọn nǹkan iyebíye jù lọ tí a ní ni àkókò àti àfiyèsí. Àpilẹ̀kọ yìí wo ìdí tí pípín wọn fi ṣe pàtàkì àti bí a ṣe lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹnìkan.
Kí ló dé tí ṣíṣiṣẹ́ papọ̀ fi lágbára ju ṣíṣe nìkan lọ?
Ẹ̀kán omi kan máa ń gbẹ lábẹ́ oòrùn. Mílíọ̀nù ẹ̀kán ń di òkun. Àwòrán àtijọ́ yìí sọ nǹkan rírọrùn nípa àwọn ènìyàn, ó sì yẹ láti wò ó dáradára.