ออกซิเจนที่เราหายใจมาจากไหน?

คำตอบสั้น ๆ

มหาสมุทรให้ออกซิเจนบนโลกในสัดส่วนที่มาก ซึ่งมักบอกกันว่าราวครึ่งหนึ่ง ส่วนที่เหลือมาจากป่า ทุ่งหญ้า และพืชอื่น ๆ นี่เป็นการบอกแบบปัดเศษ ไม่ใช่การคำนวณที่แม่นยำ แต่ภาพนั้นชัดเจน คือออกซิเจนที่เราหายใจมาจากมหาสมุทร ป่าไม้ และทุ่งหญ้าของโลกใบนี้

ถ้าคุณหวังจะได้จุดเดียวบนแผนที่ ก็ไม่มีจุดเช่นนั้น แหล่งนี้กระจายอยู่ทั่วโลก และส่วนใหญ่มาจากมหาสมุทรซึ่งพวกเราส่วนมากแทบไม่ได้เห็น

ควรบอกตรง ๆ ว่าบทความนี้ไม่ใช่อะไร มันไม่ใช่ตารางทางวิทยาศาสตร์ ตัวเลขที่นี่เป็นการประมาณแบบที่ใช้กันในชีวิตประจำวัน คือมหาสมุทรราวครึ่งหนึ่ง ที่เหลือมาจากพืชบนบก ใครที่ต้องการตัวเลขแม่นยำควรดูงานของนักวิทยาศาสตร์ด้านโลก สิ่งที่เราอยากแบ่งปันคือภาพรวม เพราะภาพรวมจำง่ายและขอบคุณได้ง่าย

ของขวัญที่เดินทางมาจากที่ไกล

เป็นเรื่องธรรมดาที่จะนึกว่าออกซิเจนที่คุณหายใจมาจากต้นไม้นอกหน้าต่าง ต้นไม้เหล่านั้นสำคัญ แต่ลมผสมบรรยากาศอยู่ตลอดเวลา อากาศที่คุณหายใจวันนี้จึงอาจเพิ่งเคยอยู่เหนือทวีปอื่นมาไม่นาน ออกซิเจนที่คุณหายใจเข้าไปไม่มีที่อยู่ มันถูกแบ่งปันมาจากท้องฟ้าผืนเดียวกัน

เรื่องนี้ควรหยุดคิดสักนิด ที่ไหนสักแห่งมีมหาสมุทรที่คุณอาจไม่เคยเห็น และมีป่าที่คุณอาจไม่เคยไปเยือน ลมหายใจของคุณเมื่อเช้านี้อาจได้บางอย่างมาจากสิ่งเหล่านั้น ผู้คนราว 8 พันล้านคนพึ่งพาแหล่งเดียวกันในเวลาเดียวกัน ไม่มีใครส่งใบแจ้งหนี้ และไม่มีใครต้องร้องขอ

ลองมองว่าเป็นบ้านหลังเดียวกัน ในบ้านหลังหนึ่ง หลายคนใช้ห้องเดียวกัน น้ำเดียวกัน ความอบอุ่นเดียวกัน และไม่มีใครจดว่าใครใช้อะไรไปเท่าไร โลกก็ทำงานคล้ายกัน มันคือบ้านหลังเดียวที่มีครอบครัวใหญ่มาก ราว 8 พันล้านคน และอากาศอยู่ในสิ่งแรก ๆ ที่บ้านหลังนี้มอบให้

ทำไมเราจึงแทบไม่สังเกต

เราสังเกตสิ่งที่ขาดไป ไม่ใช่สิ่งที่มีอยู่เสมอ ลมหายใจสม่ำเสมอและเงียบจนเลือนหายไปเป็นฉากหลัง หลายคนผ่านไปทั้งวันโดยไม่เคยนึกถึงมันสักครั้ง ทั้งที่มันคือของขวัญชิ้นแรกของวันและชิ้นสุดท้าย และไม่ขออะไรจากเราเลย ลองทดสอบเล็ก ๆ ครั้งหน้าที่คุณยุ่งอยู่ ลองถามตัวเองว่าครั้งสุดท้ายที่คุณนึกถึงลมหายใจคือเมื่อไร ถ้าคำตอบคือจำไม่ได้ นั่นเป็นเรื่องปกติและไม่ต้องกังวล

การสังเกตคือคำเชิญทั้งหมด คุณไม่ต้องแก้ปัญหาอะไรในช่วงเวลานี้ เพียงเห็นว่าคุณกำลังได้รับบางอย่างครั้งแล้วครั้งเล่าตลอดทั้งวัน แค่นี้ก็พอจะเริ่มต้นได้

คำขอบคุณให้อะไรกับคุณได้

มีการศึกษาเรื่องความรู้สึกขอบคุณมาแล้ว ในงานปี 2003 ของ Emmons และ McCullough ซึ่งตีพิมพ์ใน Journal of Personality and Social Psychology ผู้ที่จดสิ่งที่ตนขอบคุณเป็นประจำรายงานว่ารู้สึกดีขึ้นบ่อยกว่ากลุ่มควบคุม งานนี้ไม่ได้เกี่ยวกับลมหายใจ แต่ลมหายใจอาจเป็นสิ่งที่ขอบคุณได้ง่ายที่สุด มันมีอยู่เสมอ ไม่ต้องเสียเงิน และไม่ต้องรอโอกาสพิเศษ คำขอบคุณไม่ต้องใช้ถ้อยคำยิ่งใหญ่ จะสั้นและเงียบก็ได้ เช่น ขอบคุณสำหรับลมหายใจนี้

การหายใจช้า ๆ เป็นอีกเรื่องที่นักวิจัยศึกษา บางการศึกษาเชื่อมโยงมันกับความรู้สึกสงบ เราพูดถึงอย่างระมัดระวังและไม่สัญญาอะไร ถ้าคุณหยุดสักครู่ หายใจช้า ๆ และนึกถึงมหาสมุทรกับป่าไม้ คุณก็ทำสิ่งง่าย ๆ ที่หลายคนบอกว่าทำให้สงบ ต่อไปนี้คือวิธีลองแบบเล็ก ๆ

• หยุดสักครู่ แล้วหายใจเข้าช้า ๆ หนึ่งครั้ง
• นึกถึงมหาสมุทร ป่าไม้ และทุ่งหญ้าที่ช่วยสร้างลมหายใจนั้น
• หายใจออกแล้วพูดว่าขอบคุณ ด้วยถ้อยคำและภาษาของคุณเอง

ทุกลมหายใจเป็นของขวัญจากบ้านหลังเดียวกันของเรา การสังเกตเห็นมันใช้เวลาเพียงหนึ่งนาที