Skąd pochodzi tlen, którym oddychamy?

Krótka odpowiedź

Oceany dają bardzo duży udział tlenu na Ziemi. Często mówi się, że około połowy. Resztę dają lasy, trawy i inne rośliny. To zaokrąglone opisy, a nie dokładna księgowość, ale obraz jest jasny: tlen, którym oddychamy, pochodzi z oceanów, lasów i traw naszej własnej planety.

Jeśli spodziewasz się jednego miejsca na mapie, nie ma takiego. Zasób jest rozłożony na całej Ziemi, a duża jego część pochodzi z oceanów, których większość z nas rzadko widuje.

Warto powiedzieć wprost, czym ten tekst nie jest. Nie jest tabelą naukową. Podane tu liczby to codzienne szacunki: oceany mniej więcej połowa, reszta z roślin lądowych. Kto chce dokładnych danych, powinien sięgnąć do prac badaczy Ziemi. My chcemy podzielić się obrazem, bo łatwo go zapamiętać i łatwo za niego podziękować.

Dar, który przychodzi z daleka

Łatwo wyobrazić sobie, że tlen, którym oddychasz, pochodzi z drzew za oknem. Te drzewa mają znaczenie. Ale atmosfera jest ciągle mieszana przez wiatry, więc powietrze, którym oddychasz dziś, mogło niedawno być nad innym kontynentem. Tlen, który wdychasz, nie ma adresu. Jest rozdzielany z jednego wspólnego nieba.

Warto się nad tym zatrzymać. Gdzieś jest ocean, którego może nigdy nie zobaczysz, i lasy, których może nigdy nie odwiedzisz. Twój poranny oddech może coś im zawdzięczać. Około 8 miliardów ludzi czerpie z tych samych źródeł w tym samym czasie. Nikt nie wystawia rachunku i nikt nie musi o nic prosić.

Pomyśl o tym jak o wspólnym domu. W domu wiele osób korzysta z tych samych pokoi, tej samej wody, tego samego ciepła i nikt nie liczy, kto z czego skorzystał. Ziemia działa trochę tak samo. To jeden dom z bardzo liczną rodziną, około 8 miliardów osób, a powietrze należy do pierwszych rzeczy, które daje.

Dlaczego rzadko to zauważamy

Zauważamy to, czego brakuje, a nie to, co jest zawsze. Oddech jest tak równy i tak cichy, że znika w tle, i wiele osób przechodzi przez cały dzień, ani razu o nim nie myśląc. A jednak jest pierwszym darem dnia i ostatnim, i niczego od nas nie żąda. Spróbuj małego testu. Następnym razem, gdy dzień cię pochłonie, zapytaj siebie, kiedy po raz ostatni przyszedł ci na myśl własny oddech. Jeśli nie pamiętasz, to normalne i nie ma powodu do niepokoju.

Zauważanie to całe zaproszenie. Nie musisz w tej chwili niczego rozwiązywać. Wystarczy dostrzec, że dostajesz coś raz po raz, przez cały dzień. Tyle potrzeba, by zacząć.

Co może dać wdzięczność

Wdzięczność była badana. W pracy Emmonsa i McCullougha z 2003 roku, opublikowanej w Journal of Personality and Social Psychology, osoby, które regularnie zapisywały, za co są wdzięczne, częściej niż grupy kontrolne mówiły, że czują się lepiej. Badanie nie dotyczyło oddechu. Ale za oddech chyba najprościej podziękować: jest zawsze, jest darmowy i nie potrzebuje szczególnej okazji. Podziękowanie nie wymaga wielkich słów. Może być krótkie i ciche: dziękuję za ten oddech.

Powolne oddychanie to kolejna rzecz, którą badali naukowcy: niektóre badania łączą je z poczuciem spokoju. Wspominamy o tym ostrożnie i niczego nie obiecujemy. Jeśli zatrzymasz się, oddychasz powoli i myślisz o oceanach i lasach, robisz coś prostego, co wiele osób opisuje jako uspokajające. Oto mały sposób, by tego spróbować:

• Zatrzymaj się na chwilę i weź jeden powolny wdech.
• Pomyśl o oceanach, lasach i trawach, które pomogły go stworzyć.
• Wydychając, powiedz dziękuję, własnymi słowami i w swoim języku.

Każdy oddech to dar naszego wspólnego domu. Zauważenie go zajmuje jedną minutę.