हाम्रा बालबालिकाका लागि हामी कस्तो संसार चाहन्छौँ?

हामीले बोकेको चित्र

कुनै बच्चाले उत्तराधिकारमा पाओस् भन्ने संसारको चित्र कल्पना गर्नुहोस्। धेरैजसो मानिसले यस्तै केही देख्छन्: जीवित जङ्गल, चरा सुन्न सकिने गरी शान्त सहर, र बच्चा डर नमानी हिँड्न सक्ने सडक। सन् 2040 लाई क्षितिजको एउटा बिन्दु मानौँ। यो वाचा होइन, भविष्यवाणी पनि होइन। त्यो वर्षले के ल्याउँछ भन्ने कसैलाई थाहा छैन। यो एउटा चित्र हो, र चित्रले हामीलाई कुन बाटो हिँड्ने भनेर रोज्न मद्दत गर्छ।

यो लेख त्यही दिशाबारे हो। यसले संसार कुनै निश्चित मितिसम्म बदलिन्छ भनेर भन्दैन। यसले तपाईंलाई यस्तो प्रश्न सोध्न निम्त्याउँछ जुन ठूलो सुनिन्छ तर व्यक्तिगत निस्कन्छ: हाम्रा बालबालिकाका लागि हामी कस्तो संसार चाहन्छौँ, र त्यसका लागि आज म एउटा के गर्न सक्छु?

जीवित जङ्गल, शान्त सहर, सुरक्षित बालबालिका

चित्रलाई एक-एक भाग गरी हेरौँ। जीवित जङ्गल पहिलो हो, किनभने जङ्गल हाम्रो सासको नजिक छ। पृथ्वीको अक्सिजनको निकै ठूलो हिस्सा महासागरले दिन्छ, जसलाई प्रायः करिब आधा भनिन्छ। बाँकी जङ्गल, घाँसे मैदान र अन्य बिरुवाबाट आउँछ। बच्चाले लिने प्रत्येक सासमा त्यस कामको अलिकति अंश हुन्छ। जीवित ग्रह कुनै अमूर्त इच्छा होइन। त्यो बच्चाको फोक्सोमा रहेको हावा हो।

शान्त सहर दोस्रो हो। शान्ति भनेको केवल आवाजको अभाव होइन। त्यो यस्तो ठाउँ हो जहाँ मानिससँग एकअर्कालाई देख्ने समय हुन्छ। सुरक्षा तेस्रो हो। यो भन्न सबैभन्दा सजिलो र बनाउन सबैभन्दा गाह्रो कुरा हो। धेरै मानिसलाई लाग्छ, जहाँ ठूलाहरूले आफ्नै बच्चाको मात्र होइन, एकअर्काको पनि हेरचाह गर्छन् त्यहाँ बच्चा बढी सहज हुन्छ।

यस्तो संसार कहाँबाट आउँछ

यस्तो संसार कुनै एक दिनको एउटा निर्णयले दिँदैन। यो मानिसहरूले बारम्बार गर्ने साना कुराबाट जोडिएर बन्छ: छिमेकीसँग हामी कसरी बोल्छौँ, केका लागि धन्यवाद दिन्छौँ, आफ्नो मनोयोग कहाँ राख्छौँ। त्यो संसार हामीले हरेक दिन गर्ने कुराबाट बन्छ।

पृथ्वीमा हामी करिब 8 अर्ब छौँ। कुनै पनि दुई मानिसले करिब 99.9 प्रतिशत डीएनए साझा गर्छन्, जुन जिनोम संस्थाहरूले व्यापक रूपमा भन्दै आएको कुरा हो। हावा पनि साझा छ। हावाको बहावले वायुमण्डललाई निरन्तर मिसाइरहन्छ, त्यसैले आज तपाईंले फेर्ने हावा भर्खरै अर्कै महादेशमाथि रहेको हुन सक्छ। पृथ्वीको अर्को छेउको बच्चा र तपाईंको आफ्नै बच्चा, भतिजी वा छिमेकीको छोरा एउटै साझा आकाशबाट सास फेर्दै छन्।

सुरु गर्न केही सानो पाइला यी हुन्:

• दिनमा एक पटक आफ्नो सासका लागि धन्यवाद भन्नुहोस्।
• स्क्रिनबाट टाढा रहेर कुनै बच्चासँग एउटा शान्त मिनेट बिताउनुहोस्।
• आफ्नो सडकमा एउटा रुख देख्नुहोस् र त्यसको छेउमा एकछिन उभिनुहोस्।

कृतज्ञताबाट किन सुरु गर्ने

एक मिनेटको सास फेर्ने कुराको जङ्गल र बालबालिकासँग के सम्बन्ध छ भनेर सोध्नु उचित हो। रुख रोप्छ भन्ने अपेक्षा गर्ने हो भने केही छैन। त्यसलाई बिताउने व्यक्तिका लागि त्यसले के गर्छ भनेर सोध्ने हो भने केही छ। Emmons र McCullough को 2003 को अध्ययनमा, जुन Journal of Personality and Social Psychology मा प्रकाशित भयो, नियमित रूपमा आफू केका लागि कृतज्ञ छन् भनेर लेख्ने मानिसहरूले नियन्त्रण समूहले भन्दा बढी पटक राम्रो महसुस गरेको बताए। यो विनम्र नतिजा हो, र यसले देखाएभन्दा बढी हामी वाचा गर्दैनौँ।

धेरै मानिस विश्वास गर्छन् कि सासप्रतिको कृतज्ञता बिस्तारै त्यस सास आउने ठाउँहरूको हेरचाहमा परिणत हुन्छ। यो प्रमाणित नियम होइन। यो एउटा आशा हो, र प्रयास गर्नका लागि उचित कारण हो।

बालबालिकाका लागि संसार एउटा दिशा हो, भविष्यवाणी होइन। हामी आज गर्ने कामले त्यतातर्फ हिँड्छौँ।