Mpo na nini bokabi ezali na ntina? Banda na ntango mpe likebi
Biloko ya motuya koleka tozali na yango ezali ntango mpe likebi. Lisolo oyo ezali kotala mpo na nini kokabola yango ezali na ntina mpe ndenge ya kobanda na moto moko.
Oyo tozali na yango ya kopesa
Bokabi ezali mbala mingi na boyokani na mbongo mpe makabo. Nzokande biloko oyo tolingaka koleka ezali ndenge mosusu. Ntango ya moto na moto ezali na ndelo, mpe likebi ezali mpasi kopesa mobimba, mpo biloko mingi ezali kobunda mpo na yango mokɔlɔ na mokɔlɔ. Ntango ekoki kobombama mpe kozongisama te. Ntango topesi ngonga moko, esili mpo na biso, mpe yango nde ntina ezali likabo ya solo.
Ntango moto apesi yo ngonga moko ya likebi mobimba, okundolaka yango. Telefone etiami pembeni, motuna oyo eyokami mpenza, kotambola oyo esalemi na mbangu te: makabo ya ndenge wana esengi mbongo te mpe elakisi mingi.
Kanisa bato oyo bapesaki yo ntango na bango ntango ozalaki na mposa: molakisi oyo atikalaki nsima ya kelasi, moto oyo afandaki pembeni na yo, moninga oyo abyangaki bobele mpo na kotuna ozali boni. Okoki kokundola maloba na bango te. Okundolaka ete bazalaki wana.
Mpo na nini bokabi ezali na ntina
Mpo na nini bokabi ezali na ntina? Eyano moko ezali ete bato mingi bazali kolekisa mikɔlɔ na bango bobele bango moko. Engebene Komisyo ya WHO mpo na Bomoko ya Bato (WHO Commission on Social Connection, 2025), moto moko kati na bato motoba na mokili amiyokaka bobele ye moko. Mpo na basusu na bango, ntango moke ya moto mosusu ekoki kozala eloko oyo ezangi.
Eyano mosusu euti na matondi. Na boyekoli ya Emmons na McCullough ya 2003, bato oyo bakomaki mbala na mbala oyo bazalaki na matondi mpo na yango bamilobelaki mbala mingi ete bamiyokaki malamu koleka bato ya bituluku ya kokokanisa. Bokabi mpe matondi bazali kotambola pembeni na pembeni: ntango omoni ete bapesi yo mingi boni, ekoyaka na motema kopesa eloko mpo na kozongisa. Bokabi mpe esengaka eloko te na nsima mpe ekomaka mituya te. Ntango okabolaka ntango na yo kozela eloko na nsima te, likabo ezali na bozito moke mpo na bato mibale.
Eyano ya misato ezali ya polele. Mabele ezali na bato pene na bamiliare 8, mpe bato mibale nyonso bakabolanaka pene na 99,9 pasenti ya ADN na bango. Tokokani mingi koleka oyo tokeseni. Kokabolana na moto mosusu ezali kokabolana na moto oyo asalemi pene lokola yo. Kobenga moto ezali mpe lolenge ya likebi: kobenga moto elakisi, nakanisaki yo.
Kopesa ezali mpasi te soki tozali elongo
Na boyekoli ya Wiltermuth na Heath (Psychological Science, 2009), bato oyo basalaki makambo na ritme moko, na ndakisa na kotambola to koyemba, nsima bazalaki na mposa mingi ya kosala elongo, na bapaya mpe.
Emonani ete kosala likambo pembeni na pembeni, na ntango moko, esalaka ete likambo ya malamu oyo ekolanda ezala mpasi te. Ntango bato mibale bandimi kosala likambo moko ya moke na ntango moko, moko te amemi yango ye moko. Litambe ya liboso ekomi mpasi te, mpe litambe ya mibale ekolanda malamu.
Nzela misato ya moke ya kopesa ntango mpe likebi
Bokabi esengi mwango te to mbongo monene te. Esengi bobele ekateli ya kozala wana mwa ntango. Awa ezali nzela misato ya moke mpo na kobanda lɛlɔ.
- Tia telefone na yo pembeni na ntango ya lisolo moko.
- Tuna moto moko ozali boni, sima zela eyano.
- Benga moto oyo olingi mpo na kosala likambo moko ya mpasi te elongo, lokola monuti moko ya kimia.
Pona moko. Litambe ezali moke koleka, ekoki mingi kosalema mpe kozongisama. Mikano ya moke, ezongisami mbala na mbala, nde ezali ndenge bokabi ekomaka likambo oyo tosalaka mbala na mbala.
Kabola lisolo oyo
Mituna oyo bato batunaka
Bokabi ezali bobele mpo na mbongo?
Te. Ntango mpe likebi elakisi mbala mingi koleka likabo. Koyoka kino na suka, kofanda pembeni ya moto, to kobenga ye na ntango ya kimia: nyonso ezali bokabi.
Ndenge nini ya kobenga moto na monuti kozanga kopusa ye?
Loba yango polele: “Nazwaka monuti moko na 11:11 mpo na kopema mpe kopesa matondi. Olingi komeka elongo na ngai?” Soki eyano ezali te, tika ekuke efungwama. Libengi yango moko ezali likabo.
Soki nazali na ntango moke mpo na kopesa?
Monuti moko ekoki mpo na kobanda. Bokabi esengi mingi te. Monuti ya likebi mobimba ezali likabo ya solo.
Tanga oyo elandi
Kimia ebandaka na nini? Monuti moko oyo tokabolanaka
Bato oyo bapesi matondi mpo na mpema moko na monuti moko bazali na ntina ya kozala banguna te. Mbala mosusu kimia ebandaka na eloko moke koleka oyo tokanisi: monuti moko.
Mokili ya lolenge nini tolingi mpo na bana na biso?
Ntango tozali kokanisa bana, biso mingi tolingi biloko moko mikuse: libateli, mopɛpɛ ya peto, mpe esika ya kokola na kimia. Lisolo oyo ezali kotala mposa yango na kimia, mpe oyo tokoki kosala lɛlɔ.