De onde vén o osíxeno que respiramos?

A resposta breve

Os océanos achegan unha parte moi grande do osíxeno da Terra. A miúdo descríbese como arredor da metade. O resto vén dos bosques, das herbas e doutras plantas. Son descricións aproximadas e non unha conta exacta, pero a imaxe é clara: o osíxeno que respiramos vén dos océanos, dos bosques e das herbas do noso propio planeta.

Se esperabas un único lugar no mapa, non o hai. O osíxeno está repartido por toda a Terra, e unha gran parte vén dos océanos, que a maioría de nós case nunca vemos.

Convén dicir con claridade o que non é este artigo. Non é unha táboa científica. As cifras que aparecen aquí son estimacións de andar por casa: os océanos, arredor da metade; o resto, das plantas de terra. Quen queira números exactos debería consultar o traballo dos científicos que estudan a Terra. O que queremos compartir é a imaxe, porque é fácil de lembrar e fácil de agradecer.

Un agasallo que chega de lonxe

É natural imaxinar que o osíxeno que respiras vén das árbores que hai fóra da túa xanela. Esas árbores importan. Pero os ventos mesturan constantemente a atmosfera, así que o aire que respiras hoxe pode ter estado hai pouco sobre outro continente. O osíxeno que inspiras non ten enderezo. Repártese desde un ceo común.

Isto merece unha pausa. Nalgún lugar hai un océano que quizais nunca vexas e hai bosques que quizais nunca visites. A túa respiración desta mañá pode deberlles algo. Arredor de 8.000 millóns de persoas se serven das mesmas fontes ao mesmo tempo. Ninguén envía unha factura e ninguén ten que pedir nada.

Pensa niso como unha casa compartida. Nun fogar, moita xente usa as mesmas habitacións, a mesma auga, a mesma calor, e ninguén leva a conta de quen usou que. A Terra funciona un pouco así. É unha única casa cunha familia moi grande de arredor de 8.000 millóns de persoas, e o aire está entre as primeiras cousas que dá.

Por que case nunca o notamos

Notamos o que falta, non o que sempre está aí. Unha respiración é tan constante e tan silenciosa que se difumina no fondo, e moita xente pasa un día enteiro sen pensar nela nin unha vez. E con todo é o primeiro agasallo do día e o último, e non nos pide nada. Fai unha pequena proba. A próxima vez que teñas moito que facer, pregúntate cando foi a última vez que pensaches na túa respiración. Se a resposta é que non o lembras, é normal e non hai de que preocuparse.

Notar é todo o convite. Non tes que resolver nada neste momento. Só tes que ver que se che está dando algo, unha e outra vez, durante todo o día. Con iso abonda para comezar.

O que che pode dar o agradecemento

A gratitude foi obxecto de estudo. Nun artigo de 2003 de Emmons e McCullough, publicado no Journal of Personality and Social Psychology, as persoas que apuntaban con regularidade aquilo polo que estaban agradecidas contaban con máis frecuencia que se sentían mellor que as persoas dos grupos de control. O estudo non trataba da respiración. Pero a respiración é quizais o máis sinxelo polo que dar grazas: sempre está aí, é gratuíta e non precisa de ningunha ocasión especial. As grazas non necesitan grandes palabras. Poden ser breves e tranquilas: grazas por esta respiración.

A respiración lenta é outra cousa que miraron os investigadores: algúns estudos relacionana cunha sensación de calma. Mencionámolo con prudencia e non prometemos nada. Se fas unha pausa, respiras amodo e pensas nos océanos e nos bosques, fas algo sinxelo que moita xente describe como tranquilizador. Aquí tes un xeito pequeno de probalo:

• Detente un momento e inspira lentamente unha vez.
• Pensa nos océanos, nos bosques e nas herbas que axudaron a facela posible.
• Expira e di grazas, coas túas palabras e na túa lingua.

Cada respiración é un agasallo da nosa casa común. Notalo leva un minuto.